Nga ’cảnh cáo’ Trung Quốc chớ ’nhòm ngó’ Bắc cực? Trang chủ Nga ’cảnh cáo’ Trung Quốc chớ ’nhòm ngó’ Bắc cực?

Lưu trữ

Nga ’cảnh cáo’ Trung Quốc chớ ’nhòm ngó’ Bắc cực?

“Nóng mắt” với việc Bắc Kinh thăm dò Bắc cực, Moscow lên tiếng cảnh báo, đồng thời gia tăng sức mạnh quân sự, sẵn sàng hành động một khi lợi ích bị xâm phạm.

“Nóng mắt” với việc Bắc Kinh thăm dò Bắc cực, Moscow lên tiếng cảnh báo, đồng thời gia tăng sức mạnh quân sự, sẵn sàng hành động một khi lợi ích bị xâm phạm.

Tham vọng của Trung Quốc

Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI) mới đây nhận định, Trung Quốc đang có tham vọng lớn ở Bắc cực và chuẩn bị nắm bắt những cơ hội về thương mại và chiến lược khi băng tan.

Báo cáo của SIPRI phân tích, kinh tế Trung Quốc phụ thuộc nhiều vào vận tải đường biển. Một khi băng Bắc cực tan, tuyến đường từ Trung Quốc sang châu Âu sẽ ngắn hơn thay vì đi theo tuyến đường cũ qua Ấn Độ Dương và kênh đào Suez. Tuyến Thượng Hải (Trung Quốc)-Hamburg (Đức) có thể sẽ rút ngắn 6.400 km và tránh được vùng biển đầy hải tặc ở vùng Sừng châu Phi.

Trung Quốc tăng cường hoạt động nghiên cứu tại Bắc cực.
Trung Quốc tăng cường hoạt động nghiên cứu tại Bắc cực.

Do vậy, nhà nghiên cứu Linda Jakobson tại SIPRI khẳng định, Trung Quốc đang tăng cường ngân sách cho công tác nghiên cứu khoa học và môi trường ở Bắc cực. Cùng với đó, Bắc Kinh cũng bắt đầu thẩm định các khả năng thương mại, chính trị và quốc phòng liên quan đến Bắc cực khi băng tan, kể cả khả năng khai thác đáy biển Bắc Băng Dương.

"Nguyên tắc tôn trọng chủ quyền trong quan hệ quốc tế sẽ cản trở Bắc Kinh đòi quyền lãnh thổ tại Bắc Cực. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn sẵn sàng chuẩn bị cho một Bắc cực không băng", nhà nghiên cứu Jakobson nhấn mạnh.

Ông Jakobson chỉ ra rằng, Trung Quốc là một trong những nước nghiên cứu vùng cực nhiều nhất thế giới và hiện sở hữu tàu phá băng lớn nhất thế giới. Hơn nữa, Bắc Kinh còn thông qua việc xây dựng tàu phá băng nghiên cứu vùng cực bằng công nghệ cao và dự kiến sẽ hạ thủy vào năm 2013.

Nhiều chuyên gia khác tại SIPRI cũng chia sẻ quan điểm, dù Trung Quốc tỏ ra trung lập trong các cuộc tranh chấp về chủ quyền Bắc cực nhưng quốc gia này vẫn tìm cách đóng vai trò tích cực hơn trong Hội đồng Bắc cực, diễn đàn quyết định các chính sách tại Bắc cực.

Quyết tâm của Nga

Ngay từ năm 2008, Chính phủ Moscow thông qua một chiến lược thực hiện đến năm 2020 nhằm đưa nước Nga trở thành cường quốc chủ chốt ở vùng Bắc cực. Chiến lược này dự trù phương án sử dụng các đường hàng không và hàng hải qua Bắc cực cho vận chuyển quốc tế.

Con đường này không chỉ giúp nước Nga vận chuyển dầu khí nhanh hơn cho khu vực châu Á mà còn tạo ra một nguồn thuế đáng kể thu từ các công ty hàng hải sử dụng lãnh hải của Nga. Hiện Nga mới đánh thuế lên các hãng hàng không có những chuyến bay đi ngang qua không phận Siberia.

Trước sự quan tâm đến mức “đáng lo ngại” của Trung Quốc, Tư lệnh hải quân Nga Vladimir Vysotsky tuyên bố: “Nhiều quốc gia đang nhòm ngó và ngày càng gia tăng các hoạt động nhằm khẳng định lợi ích tại Bắc cực. Bắc Kinh là một trong những quốc gia đó. Quốc gia này vừa ký thỏa thuận hợp tác với Na Uy về việc khai thác khu vực này. Chúng tôi hiểu mong muốn phát triển kinh tế của Trung Quốc, song Bắc Kinh nên nhớ rằng, Bắc cực không chấp nhận một khái niệm gọi là liên minh. Moscow sẽ kiên quyết bảo vệ từng tấc đất của mình”.

Theo tư lệnh này, Trung Quốc không phải thành viên của Hội đồng Bắc cực. Trung Quốc cũng không có bờ biển tiếp giáp Bắc cực. Vì thế, quốc gia này không có quyền chủ quyền đối với thềm lục địa tại đây.

"Nga kiên quyết bảo vệ từng tấc đất của mình".
"Nga kiên quyết bảo vệ từng tấc đất của mình".

Chiến tranh sắp bùng nổ?

Để thể hiện quyết tâm của mình, Tư lệnh Vladimir Vysotsky khẳng định: “Moscow sẽ tăng cường sức mạnh quân sự ở Bắc cực nhằm bảo vệ lợi ích của mình”. Cụ thể, Moscow sẽ trang bị thêm tàu chiến, tàu ngầm và xây dựng căn cứ quân sự mới.

Ông Vladimir Vysotsky nhấn mạnh, các tàu hải quân và tàu ngầm của Nga sẵn sàng vào vị trí để thực hiện hơn 10 cuộc tuần tra ở Bắc cực trong năm tới.

“Chúng tôi cũng đưa ra những chiến lược của riêng mình nhằm tăng cường sự hiện diện của hải quân Nga tại Bắc cực”, ông Vysotsky tuyên bố và cho biết thêm,  hải quân Nga vừa trình lên Thủ tướng Vladimir Putin một đề xuất đưa chiến hạm tới các cảng của nước này tại Bắc cực nhằm bảo vệ các tuyến hàng hải trong khu vực.

Moscow đẩy mạnh các hoạt động quân sự tại Bắc cực.
Moscow đẩy mạnh các hoạt động quân sự tại Bắc cực.

Bên cạnh đó, theo ông Vysotsky, hải quân Nga đang tích hợp hệ thống vệ tinh Glonass với hệ thống định vị radio RSDN-20. Nga hy vọng nỗ lực này sẽ giúp tăng cường khả năng xác định vị trí của tàu thuyền, máy bay và tàu ngầm với độ chính xác cao.

Giới chuyên gia nhận định, động thái này của Nga có thể gây quan ngại về tình trạng chạy đua nhằm đảm bảo chủ quyền ở vùng biển giàu năng lượng tại Bắc cực. Tuyên bố của ông Vysotsky không chỉ “khiêu khích” Trung Quốc mà còn có thể khiến một số quốc gia ở khu vực như Mỹ và Canada... bực tức bởi các nước này vẫn tranh cãi với Nga về phân định chủ quyền ở đó.

Theo Bích Diệp
Đất Việt