Nên xác định 4 nhóm hành vi bạo lực gia đình

Đó là:

Điều 2 về các hành vi bạo lực gia đình quy định rõ 9 loại hành vi. Xác định như vậy cũng tốt, song e rằng cụ thể quá như vậy sẽ thiếu những hành vi khác, vì thực tế hành vi bạo lực gia đình rất phức tạp và có những hành vi chúng ta chưa lường được. Do vậy, nên phân loại hành vi bạo lực gia đình theo 4 nhóm như: bạo lực về thể xác, bạo lực về tinh thần, bạo lực về kinh tế và bạo lực về tình dục; còn các hành vi cụ thể nên đưa vào văn bản dưới luật hướng dẫn thi hành luật.

Điều 4, khoản 4 về nghĩa vụ của người có hành vi bạo lực gia đình, nêu: kịp thời đưa nạn nhân đi cấp cứu, điều trị trong trường hợp cần thiết; chăm sóc nạn nhân bạo lực gia đình, trừ trường hợp nạn nhân từ chối. Quy định như vậy khó khả thi, bởi hành vi bạo lực gia đình đến nỗi nạn nhân phải cấp cứu là hành động bạo lực đã lên đến đỉnh điểm. Việc quy định điều trị trong trường hợp cần thiết cũng vậy. Vấn đề ở đây là cần làm rõ trường hợp nào cần thiết phải đưa đi điều trị.

Về một số nội dung cụ thể cũng cần xem xét, làm rõ để luật sát với cuộc sống hơn. Chẳng hạn, tại khoản 1 điều 6 có ghi: Nhà nước dành một khoản ngân sách thích đáng cho công tác phòng, chống bạo lực gia đình. Theo tôi, nên bỏ cụm từ "thích đáng", vì rất khó xác định bao nhiêu là thích đáng. Để những quy định ở điều 8 về những hành vi bị nghiêm cấm thống nhất với điều 2 là các hành vi bạo lực gia đình, chỉ nên xác định gồm 4 nhóm hành vi, còn những hành vi cụ thể như thế nào nên cụ thể hoá trong văn bản dưới luật và chuyển vào sau điều 2 cho phù hợp. Tương tự như vậy là điểm C khoản 3 điều 16 : tư vấn về gia đình cho đối tượng người nghiện rượu, ma tuý, đánh bạc. Quy định như vậy chưa đủ, vì trên thực tế có  những trường hợp có vợ, có chồng nhưng yêu đương bất chính dẫn đến bạo lực gia đình, cần nghiên cứu bổ sung. Dự thảo quy định bất kỳ người nước ngoài nào đang sinh sống tại Việt Nam phải tuân thủ theo các quy định tại luật này. Trong khi đó lại trừ biện pháp phê bình, góp ý trong cộng đồng dân cư (khoản 1 điều 17) là chưa hợp lý, ví dụ người nước ngoài gốc Việt. Điều 34 và điều 35 nên gộp lại thành một điều, vì điều 34 về trách nhiệm của MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên, trong khi đó, Hội Liên hiệp phụ nữ  Việt Nam là thành viên của MTTQ Việt Nam. Nếu quy định trách nhiệm của Hội Liên hiệp phụ nữ  Việt Nam thành một điều riêng thì nên bỏ cụm từ “các tổ chức thành viên của MTTQ” để bảo đảm tính chặt chẽ của luật. Điều 36 quy định cơ quan quản lý nhà nước về phòng, chống bạo lực gia đình, theo tôi, chuyển chức năng này thuộc Bộ Tư pháp hợp lý hơn.

Bạo lực gia đình không chỉ xảy ra trong quan hệ vợ chồng mà có thể giữa con cháu với ông bà, con cái với bố mẹ... Vì thế, trong hệ thống pháp luật của nước ta đã có một số quy định pháp luật về hình sự, hôn nhân và gia đình, pháp luật về dân sự xử lý vi phạm bạo lực gia đình. Vì vậy, cần rà soát kỹ lưỡng để những điều trong bộ luật phòng, chống bạo lực gia đình không chồng chéo và làm giảm hiệu lực của các luật khác đã điều chỉnh  hành vi này.                                                                        

Thuỳ Dung lược ghi