Nền tảng để Ninh Bình hiện thực hóa khát vọng thành phố trực thuộc Trung ương

Trong bối cảnh cả nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu duy trì tăng trưởng cao đi đôi với nâng cao chất lượng tăng trưởng, việc một địa phương liên tiếp giữ được tốc độ tăng trưởng GRDP ở mức hai con số không chỉ là kết quả đáng ghi nhận về kinh tế mà còn phản ánh năng lực điều hành, khả năng tổ chức thực hiện các chủ trương lớn của Trung ương.

Tăng trưởng hai con số không đến từ "hiệu ứng ngắn hạn"

Năm 2025, Ninh Bình đứng thứ 3 cả nước về tốc độ tăng trưởng kinh tế. Chỉ sau nửa đầu năm 2026, địa phương tiếp tục vươn lên vị trí thứ 2 với GRDP tăng 11,44%, quy mô nền kinh tế theo giá hiện hành đạt khoảng 188.555 tỷ đồng. Việc liên tiếp duy trì vị trí trong nhóm dẫn đầu cả nước cho thấy tăng trưởng cao không còn là kết quả mang tính thời điểm mà đang dần trở thành xu hướng phát triển ổn định.

Điều đáng chú ý là thành quả này đạt được trong bối cảnh tỉnh đồng thời triển khai nhiều nhiệm vụ lớn. Sau hợp nhất, Ninh Bình phải vừa kiện toàn tổ chức bộ máy, vận hành chính quyền địa phương hai cấp, vừa bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước thông suốt, vừa thực hiện mục tiêu tăng trưởng theo yêu cầu của Chính phủ. Đây là giai đoạn chuyển đổi với khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi sự thống nhất trong lãnh đạo, điều hành cũng như khả năng thích ứng của cả hệ thống chính trị.

Thực tế cho thấy, bộ máy mới không những vận hành ổn định mà còn tạo điều kiện để khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực phát triển. Không gian kinh tế được mở rộng, lợi thế giữa các vùng được bổ trợ lẫn nhau, hệ thống hạ tầng từng bước kết nối đồng bộ hơn, tạo sức bật mới cho sản xuất, kinh doanh và thu hút đầu tư.

Nhìn vào cơ cấu tăng trưởng có thể thấy nền kinh tế của tỉnh đang phát triển theo hướng cân bằng và bền vững hơn. Khu vực công nghiệp - xây dựng tăng 16,52%, đóng góp 7,46 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng chung; khu vực dịch vụ tăng 9,8%, đóng góp 3,25 điểm phần trăm; khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 2,61%, tiếp tục giữ vai trò bệ đỡ của nền kinh tế.

Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục khẳng định vị thế là động lực tăng trưởng chủ yếu. Chỉ số sản xuất công nghiệp 6 tháng đầu năm tăng 27,26%, riêng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 27,68%. Nhiều sản phẩm chủ lực đạt mức tăng trưởng rất cao như máy tính xách tay tăng 90,3%; điện sản xuất tăng 40,5%; ô tô tải tăng 35,4%; xe ô tô từ 10 chỗ trở lên tăng 13,6%; xi măng và clinker tăng 10,3%.

Những con số này phản ánh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng gia tăng tỷ trọng các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng lớn, từng bước nâng cao năng suất lao động và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Ninh Bình duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong những năm tới, thay vì phụ thuộc vào các yếu tố mang tính ngắn hạn.

Mặt khác, khu vực nông nghiệp tiếp tục phát huy vai trò ổn định kinh tế - xã hội. Vụ Xuân năm 2026 đạt năng suất bình quân trên 68,7 tạ/ha, tổng sản lượng lương thực có hạt khoảng 949 nghìn tấn. Chăn nuôi và thủy sản tiếp tục duy trì đà tăng trưởng với sản lượng thịt hơi tăng 4,9%, sản lượng thủy sản đạt 158.977 tấn, tăng 5,06%. Điều này cho thấy tăng trưởng của Ninh Bình được hình thành từ nhiều trụ cột, góp phần nâng cao khả năng chống chịu trước những biến động của thị trường.

Bên cạnh đó, nguồn lực đầu tư tiếp tục được khơi thông mạnh mẽ. Sáu tháng đầu năm, tổng vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn đạt khoảng 78.563 tỷ đồng, tăng 10,8% so với cùng kỳ, bằng 43,65% kế hoạch năm. Dòng vốn được tập trung cho các dự án hạ tầng giao thông, y tế, giáo dục, thủy lợi, đô thị cũng như phát triển các khu, cụm công nghiệp. Đây là những khoản đầu tư không chỉ phục vụ mục tiêu tăng trưởng trước mắt mà còn tạo dư địa phát triển trong trung và dài hạn.

Đáng chú ý, việc hoàn thành điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; triển khai quy hoạch khu kinh tế, khu công nghiệp, khu đô thị cùng việc đồng loạt khởi công 4 dự án nhà ở xã hội với quy mô 3.406 căn hộ, tổng mức đầu tư khoảng 3.625 tỷ đồng cho thấy Ninh Bình đang chuẩn bị đồng bộ các điều kiện về hạ tầng, không gian đô thị và an sinh xã hội. Đây đều là những yếu tố có ý nghĩa quan trọng trong lộ trình xây dựng đô thị loại I và hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Hiện thực hóa khát vọng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương

Nếu tăng trưởng hai con số là thước đo phản ánh sức khỏe của nền kinh tế thì mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương lại đòi hỏi những điều kiện toàn diện hơn. Đó không chỉ là quy mô GRDP hay tốc độ tăng trưởng, mà còn là chất lượng đô thị, năng lực quản trị, kết cấu hạ tầng, khả năng liên kết vùng, chất lượng nguồn nhân lực và mức sống của người dân. Chính vì vậy, những kết quả Ninh Bình đạt được trong thời gian qua có ý nghĩa như những "viên gạch nền" để hiện thực hóa mục tiêu phát triển dài hạn.

Một trong những dấu ấn nổi bật là hiệu quả bước đầu của mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau một năm vận hành. Từ ngày 1/7/2025 đến nay, UBND tỉnh và Chủ tịch UBND tỉnh đã ban hành 119 văn bản về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền và ủy quyền; trong đó có 79 nhiệm vụ được giao cho cấp xã thực hiện. Việc mạnh dạn trao quyền cho cơ sở không chỉ giúp rút ngắn thời gian xử lý công việc, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi hơn, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Điều quan trọng hơn là sau hợp nhất, Ninh Bình đang sở hữu một không gian phát triển rộng lớn hơn trước. Các lợi thế về công nghiệp, du lịch, kinh tế biển, nông nghiệp, làng nghề và dịch vụ không còn phát triển theo hướng riêng lẻ mà được đặt trong một chỉnh thể thống nhất. Đây là tiền đề để hình thành các chuỗi giá trị mới, tăng cường liên kết nội vùng, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế và tạo sức hút mạnh hơn đối với các nhà đầu tư.

Trong quá trình đó, quy hoạch tiếp tục đóng vai trò "kim chỉ nam" cho phát triển. Việc hoàn thành điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 cùng với việc triển khai các quy hoạch khu kinh tế, khu công nghiệp, khu đô thị đã mở ra dư địa mới cho tăng trưởng.

Cùng với đó, việc khởi công đồng loạt 4 dự án nhà ở xã hội với quy mô 3.406 căn hộ, trong đó có 1.024 căn nhà ở cho thuê, tổng mức đầu tư khoảng 3.625 tỷ đồng không chỉ góp phần bảo đảm an sinh xã hội mà còn tạo điều kiện thu hút, giữ chân lực lượng lao động phục vụ phát triển công nghiệp và dịch vụ.

Từ thực tiễn điều hành có thể thấy, Ninh Bình không lựa chọn cách tăng trưởng bằng mọi giá. Mục tiêu của tỉnh là phát triển nhanh nhưng phải bền vững, dựa trên sự hài hòa giữa phát triển công nghiệp, dịch vụ với bảo tồn giá trị di sản, phát huy lợi thế kinh tế biển, nông nghiệp và văn hóa. Đây cũng là hướng đi phù hợp với định hướng phát triển đô thị di sản thiên niên kỷ, thành phố sáng tạo mà tỉnh đang theo đuổi.

Theo định hướng của Chính phủ, giai đoạn 2026-2030, Ninh Bình được giao mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân 11%/năm. Trên cơ sở rà soát năng lực sản xuất của các ngành, lĩnh vực và doanh nghiệp chủ lực, tỉnh dự kiến tốc độ tăng trưởng năm 2026 đạt khoảng 11,85%; trong đó khu vực công nghiệp - xây dựng tăng 17,64%; công nghiệp tăng 19,46%; công nghiệp chế biến, chế tạo tăng trên 20%; khu vực dịch vụ tăng 8,78%. Theo dự báo của Thống kê tỉnh, GRDP bình quân đầu người năm 2026 sẽ đạt khoảng 4.029 USD, cao hơn mục tiêu được giao.

Những con số này cho thấy dư địa phát triển của Ninh Bình vẫn còn rất lớn. Tuy nhiên, để duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong nhiều năm liên tiếp, địa phương sẽ phải tiếp tục giải quyết đồng thời nhiều bài toán, từ đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, hoàn thiện hạ tầng chiến lược, thu hút các dự án công nghệ cao, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đến cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Đây đều là những yếu tố quyết định chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong dài hạn.

Có thể khẳng định, kết quả tăng trưởng của năm 2025 và sáu tháng đầu năm 2026 không chỉ mang lại thêm nguồn lực cho đầu tư phát triển mà còn củng cố niềm tin vào hướng đi mà Ninh Bình đang lựa chọn. Việc duy trì vị trí trong nhóm các địa phương tăng trưởng cao nhất cả nước phản ánh hiệu quả của quá trình tổ chức lại không gian phát triển, phát huy lợi thế sau hợp nhất và đổi mới phương thức quản trị theo hướng hiện đại, hiệu quả.

Trong bối cảnh các địa phương đều đang cạnh tranh quyết liệt để thu hút nguồn lực và tạo dựng lợi thế phát triển, việc giữ vững đà tăng trưởng hai con số có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là tiền đề để Ninh Bình nâng cao quy mô nền kinh tế, cải thiện đời sống nhân dân mà còn từng bước hoàn thiện các tiêu chí về hạ tầng, đô thị, chất lượng dịch vụ công và năng lực quản trị - những điều kiện cốt lõi để xây dựng thành phố trực thuộc Trung ương.

Tăng trưởng hai con số vì thế không phải là đích đến cuối cùng mà là bước chạy đà cho một giai đoạn phát triển mới. Với những nền tảng đã được tạo dựng, cùng quyết tâm của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân, Ninh Bình đang đứng trước cơ hội bứt phá để trở thành một cực tăng trưởng mới của vùng Đồng bằng sông Hồng.

Quan trọng hơn, sự phát triển ấy không chỉ được đo bằng những con số GRDP, mà còn bằng chất lượng cuộc sống của người dân, hiệu quả quản trị và khả năng phát triển bền vững trong tương lai. Đó cũng chính là giá trị cốt lõi của mục tiêu xây dựng Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trong giai đoạn phát triển mới.