Nawaz Sharif bị hạ bệ - 'Bão' sẽ nổi?

Ông Nawaz Sharif
Ông Nawaz Sharif
(PLO) - Việc Tòa án Tối cao Pakistan đình chỉ chức vụ của Thủ tướng Nawaz Sharif, buộc ông phải từ nhiệm và đề cử em ruột lên thay thế đã nhanh chóng tạo nên một “cơn bão” dư luận. Một trong những vấn đề được quan tâm nhất hiện nay là việc hạ bệ  này có tác động như thế nào tới chính trường Pakistan và tiềm ẩn những rủi ro gì?

Ngày 31/7, đảng Liên đoàn Hồi giáo Pakistan (PML-N) cầm quyền đã lựa chọn ông Shahbaz Sharif - Tỉnh trưởng Punjab, em trai cựu Thủ tướng Sharif - làm ứng cử viên Thủ tướng mới của Pakistan; chỉ định cựu Bộ trưởng Dầu khí Shahid Khaqan Abbasi làm Thủ tướng lâm thời.

Những lộ trình

Hãng tin AFP nhận định, việc Thủ tướng Pakistan Nawaz Sharif buộc phải từ chức để lại một “lỗ hổng” quyền lực lớn tại quốc gia có trang bị vũ khí hạt nhân này, song nhiều nhà phân tích cho rằng tình hình trong dài hạn không có gì bất ổn. 

Chuyên gia Michael Kugelman, hiện đang làm việc tại Trung tâm Wilson, được AFP dẫn lời nhận định: “Tại một quốc gia dễ bất ổn như Pakistan, có nhiều lý do để người ta lo ngại về những nguy cơ nảy sinh sau khi Thủ tướng từ nhiệm… Tuy nhiên, tôi cho rằng mọi chuyện sẽ sớm bình ổn trở lại, một người kế nhiệm sẽ được lựa chọn và chính phủ sẽ tiếp tục nhiệm kỳ của mình”. Nhà phân tích chính trị Hasan Askari cho rằng, với bối cảnh Quốc hội hiện tại của Pakistan, chính phủ sẽ không có nhiều xáo trộn cho dù Tòa án Tối cao có phế truất một thủ tướng dân cử. Hiện PML-N cũng đang nắm thế đa số tại Quốc hội. 

Theo Tân Hoa xã, mặc dù việc ông Nawaz Sharif buộc phải từ chức chắc chắn sẽ có những ảnh hưởng tiêu cực tới các chính sách đối nội và đối ngoại mà ông theo đuổi, song việc chuyển giao quyền lực cho em trai mình sẽ giúp ông đảm bảo việc tiếp nối các chính sách này, kể cả cuộc chiến chống chủ nghĩa khủng bố. 

Các cuộc tổng tuyển cử tại Pakistan sẽ diễn ra vào năm tới, và câu hỏi đặt ra là liệu các đảng phái đối lập tại Pakistan có đủ sức tận dụng cơ hội này hay không. Thủ lĩnh đối lập Imran Khan nhanh chóng nhấn mạnh các khẩu hiệu chống tham nhũng của đảng mình và chỉ trích kế hoạch chuyển giao quyền lực cho em trai của ông Sharif. Tuy nhiên, thực tế là đảng Tehreek-e-Insaf (PTI), nắm quyền kiểm soát 1 trong 4 tỉnh của Pakistan, cho tới nay vẫn chưa thể khiến mình thành một chính đảng dân tộc. Ông Askari cho rằng dù PTI có thể sẽ thu được danh tiếng sau khi ông Sharif bị hạ bệ, song đảng này sẽ chỉ được lợi từ các cuộc bầu cử sớm, khi dư luận vẫn đứng về phía họ. Tuy nhiên, khả năng tổ chức bầu cử sớm là khó xảy ra bởi Quốc hội do PML-N kiểm soát có thể sẽ giữ kế hoạch bầu cử theo đúng lịch trình. 

Tân Hoa xã cho rằng với thế đa số mà PML-N đang nắm giữ trong Quốc hội Pakistan, ông Shahbaz Sharif sẽ không vấp phải thách thức nghiêm trọng nào từ phía các đảng phái đối lập; tuy nhiên, cựu Thượng Nghị sỹ, nhà phân tích chính trị Arasiab Khattak cho rằng quyết định miễn nhiệm thủ tướng là một điều đáng tiếc bởi đã khiến hệ thống chính trị bị gián đoạn và có thể dẫn tới bất ổn. “Các vấn đề chính trị cần phải được giải quyết bằng con đường chính trị chứ không phải thông qua tòa án. Đó là một cách hành xử không lành mạnh”. Ông cho rằng với thế đa số tại Quốc hội và sự ủng hộ mạnh mẽ của các cử tri ở Punjab, anh em nhà Sharif chắc chắn sẽ không từ bỏ và càng củng cố hơn quyền lực chính trị của mình. 

Shahbaz Sharif - Tỉnh trưởng Punjab, em trai ông Nawaz Sharif – thay anh làm Thủ tướng
Shahbaz Sharif - Tỉnh trưởng Punjab, em trai ông Nawaz Sharif – thay anh làm Thủ tướng

Tiền lệ nguy hiểm

Nhưng tờ Washington Post bình luận về sự kiện này lại chạy dòng tít: “Vì sao việc Sharif từ nhiệm lại là hiểm nguy đối với Pakistan”. 

Theo tác giả bài viết, nhà báo kỳ cựu Barkha Dutt, hiện đang làm việc tại New Delhi, sau khi chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2013, cựu Thủ tướng Nawaz Sharif đã nói những điều mà chưa một nhà lãnh đạo Pakistan nào từng dám đề cập đến. Ông nhấn mạnh: “Quyền dân sự phải lớn hơn quân đội… Thủ tướng là lãnh đạo, chứ không phải tướng lĩnh. Đó là điều mà Hiến pháp quy định. Chúng ta đều phải sống trong khuôn khổ Hiến pháp”. 

Theo nhà báo Dutt, ông Sharif dường như đang phải trả giá cho việc tìm cách khôi phục và củng cố quyền lực. Ông Sharif cũng thúc đẩy một chính sách đối ngoại với mục tiêu không có lợi cho giới an ninh Pakistan nhiều ảnh hưởng, vốn thường xuyên lợi dụng các nhóm khủng bố để gây bất ổn và chống lại Ấn Độ và Afghanistan. Có thể nói chính sách của ông Sharif, nhất là chính sách đối với Ấn Độ của ông, là một trong những nguyên nhân khiến ông trở thành cái gai trong mắt giới tướng lĩnh. 

Thực tế, phán quyết của Tòa án Tối cao có thể hủy hoại nền dân chủ của Pakistan và cho phép quân đội âm thầm thâu tóm quyền lực. Tòa án Tối cao thậm chí còn không cho ông Sharif có cơ hội điều trần trong một phiên tòa pháp lý, trong khi lại chấp nhận những bằng chứng từ một ban điều tra, với 2 trong số 6 thành viên thuộc giới quân đội vốn luôn muốn lật đổ ông.

Cựu Đại sứ Pakistan tại Mỹ Husain Haqqani còn cho rằng “đây là một vụ đảo chính pháp lý”: “Nếu đó là vấn đề về tham nhũng, họ phải tổ chức một phiên tòa, chứ không phải là Tòa án Hiến pháp trực tiếp can thiệp. Tòa án Hiến pháp chỉ có quyền đưa ra phán quyết về các tội ác. Quân đội Pakistan biết rõ những khó khăn nếu đảo chính quân sự, bởi vậy, những thế lực ngầm đang tìm cách lợi dụng tòa án”. Tòa án Hiến pháp Pakistan cũng từng nhiều lần phê chuẩn các cuộc đảo chính quân sự, nhấn mạnh điều mà họ gọi là “sự cần thiết”.       

Theo Washington Post, những đối thủ của ông Sharif có thể vui mừng khi ông buộc phải từ chức, song họ cần hiểu rằng phán quyết vừa qua chính là một tiền lệ vô cùng nguy hiểm...

Đọc thêm

Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un gửi thông điệp tới Tổng thống Nga Putin

Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un gửi thông điệp tới Tổng thống Nga Putin
Bày tỏ "sự ủng hộ và đoàn kết hết mình" đối với thành công của quân đội và nhân dân Nga, Chủ tịch Kim Jong-un nhấn mạnh, mối quan hệ Bình Nhưỡng-Moscow đã phát triển thành "mối quan hệ đồng đội bất khả chiến bại" và mối quan hệ chiến lược bền vững sau hội nghị thượng đỉnh với ông Putin vào tháng 9 năm ngoái...

4 người Mỹ bị tấn công bằng dao tại Trung Quốc

4 người Mỹ bị tấn công bằng dao tại Trung Quốc
(PLVN) - Giới chức Mỹ cho biết 4 giảng viên Mỹ từ một trường đại học ở bang Iowa đã bị thương trong một vụ tấn công bằng dao tại một công viên ở thành phố Cát Lâm, Trung Quốc vào ngày 10/6 (giờ địa phương).

Tin không vui với Ukraine

Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg.
(PLVN) - Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg đã từ bỏ kế hoạch cung cấp cho Ukraine khoản viện trợ quân sự trị giá 100 tỷ euro (108 tỷ USD) trong vòng 5 năm.

Nga cảnh báo đáp trả việc triển khai vũ khí hạt nhân

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova.
(PLVN) - Ngày 8/6, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova khẳng định Nga sẽ tiếp tục để ngỏ cơ chế đối thoại với các cường quốc hạt nhân nhưng sẽ đáp trả tương ứng nếu Mỹ triển khai thêm vũ khí hạt nhân chiến lược.

Làm sâu sắc hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và Venezuela

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn và Bộ trưởng Ngoại giao Venezuela Yván Gil Pinto.
(PLVN) - Hai bên thống nhất một số biện pháp nhằm tiếp tục làm sâu sắc hơn nữa quan hệ hợp tác nhiều mặt giữa hai nước trong thời gian tới trên các lĩnh vực chính trị, ngoại giao, thương mại, nông nghiệp, năng lượng, văn hóa và giao lưu Nhân dân.

Nga cảnh báo việc chuyển giao vũ khí cho Ukraine

Ông Peskov.
(PLVN) - Ông Dmitry Peskov - Người phát ngôn của Tổng thống Nga trong một cuộc phỏng vấn với nhật báo Izvestia nói rằng mỗi chuyến chuyển giao vũ khí cho Ukraine đồng nghĩa với một đợt leo thang mới.

Việt Nam lên tiếng về hội nghị hòa bình Ukraine ở Thụy Sĩ

Hơn 160 đoàn được mời tham dự Hội nghị hòa bình Ukraine tại Thụy Sĩ.
(PLVN) - Việt Nam ủng hộ giải quyết tranh chấp, bất đồng bằng biện pháp hòa bình phù hợp với luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc, có tính đến lợi ích chính đáng của các bên liên quan, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.

Yêu cầu Trung Quốc chấm dứt hoạt động khảo sát trái phép trong vùng biển của Việt Nam

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng.
(PLVN) - Việt Nam hết sức quan ngại, kiên quyết phản đối và yêu cầu Trung Quốc chấm dứt hoạt động khảo sát trái phép của tàu Hải Dương 26 trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam được xác lập phù hợp với Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982 và không tái diễn các hoạt động trái phép tương tự, tôn trọng đầy đủ quyền chủ quyền, quyền tài phán của Việt Nam.

'Sát thủ săn ngầm' Đô đốc Levchenko của Nga tham gia tập trận

Tàu Đô đốc Levchenko của Nga.
(PLVN) - Hạm đội phương Bắc của Nga đã bắt đầu các cuộc tập trận với sự tham gia của hai tàu chống ngầm cỡ lớn và hai tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân ở Biển Barents, hãng tin TASS dẫn tuyên bố của Hạm đội phương Bắc của Nga cho biết trong một tuyên bố.

Tổng thống Ukraine Zelensky bắt đầu thăm Pháp

Tổng thống Ukraine Zelensky.
(PLVN) - Hôm nay, 6/6, Tổng thống Volodymyr Zelensky bắt đầu chuyến thăm Pháp. Trong chuyến thăm, hai bên dự kiến ký 2 thỏa thuận nhằm hỗ trợ các lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế và cơ sở hạ tầng quan trọng của Ukraine với tổng số tiền 650 triệu euro.