Nâng cao ý thức tri ân cho người trẻ: Việc cần làm thường xuyên

Giáo dục bồi đắp tình yêu thương

Còn nhớ, vào dịp kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, 30/4 - 1/5 ở TP HCM, trong lúc đang xếp hàng chờ đợi xem lễ diễu binh, trước không khí oi ả, dòng người nô nức, tiếng la mắng của hai thanh niên dành cho những người cựu chiến binh khiến rất nhiều người chứng kiến bức xúc. Được biết, hai thanh niên đều là sinh viên đại học đã dùng lời lẽ thô lỗ để “đuổi” một nhóm các bác cựu chiến binh.

May mắn, gần đó, một tốp 6 nữ sinh viên đã nhanh chóng mời các bác cựu chiến binh đến ngồi cùng mình. Một nữ sinh trong nhóm đến từ tỉnh Long An (sau sáp nhật là tỉnh Tây Ninh) chia sẻ, cô rất buồn trước hành động vô lễ của hai nam sinh kia và ứa nước mắt khi nghe các bác cựu chiến binh cảm thấy “tủi thân”. Nữ sinh viên cho biết, cô sinh ra, lớn lên ở mảnh đất Long An (nay là Tây Ninh) thấm đẫm những mất mát và hy sinh trong chiến tranh, cô luôn được gia đình, thầy cô giáo dục về giá trị của độc lập, tự do và sự hy sinh cao cả của cha ông. Trong trái tim cô gái trẻ luôn chứa đựng lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đối với những người đã dâng hiến cả tuổi thanh xuân, thậm chí cả xương máu để cô và thế hệ trẻ ngày nay được sống trong hòa bình và hạnh phúc.

Chính vì vậy, ngay khi nhìn thấy các bác cựu chiến binh lâm vào tình thế khó xử, cô cùng nhóm bạn đã ngay lập tức chia sẻ chỗ ngồi cho các bác. Cô và bạn bè cũng cùng tâm sự, chia sẻ để các bác vơi đi nỗi lòng.

Thực tế, nửa thế kỷ đã trôi qua nhưng khát vọng thống nhất, tinh thần chiến đấu kiên cường và lòng yêu nước nồng nàn của dân tộc ta vẫn luôn cháy bỏng, “truyền lửa” qua từng thế hệ. Giữa bối cảnh đất nước đang chuyển mình bước vào giai đoạn phát triển mới, kỷ nguyên vươn mình với những yêu cầu cao hơn về trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần đổi mới, thì đáng sợ nhất là thái độ vô cảm với các giá trị truyền thống và vô ơn với những người có công với dân, với nước. Sự vô cảm ấy nhiều khi bắt đầu từ những suy nghĩ đơn giản, coi nhẹ các hoạt động giáo dục truyền thống. Một câu hỏi đặt ra làm sao để vun đắp cho thế hệ trẻ không chỉ sức mạnh trí tuệ, mà còn cả trái tim biết yêu thương, trân trọng công sức của thế hệ cha ông đi trước?

Mặc dù trong vài năm trở lại đây, công tác tri ân được học sinh, sinh viên năng nổ, tích cực tham gia, tuy nhiên, để việc tri ân trở thành ý thức, hành động tự nhiên chứ không chỉ diễn ra trong những ngày lễ, thì hoạt động giáo dục bồi đắp tình yêu thương ngay từ trong nhà trường, gia đình, phường xã là vô cùng quan trọng.

Lấy ví dụ, ngay từ giữa tháng 7, đoàn viên, thanh niên ở 99 xã, phường trong tỉnh Bắc Ninh đều tổ chức bữa cơm tri ân ở nhà Mẹ Việt Nam Anh hùng, gia đình liệt sĩ, người có công với cách mạng. Đây là một trong nhiều hoạt động tri ân của tuổi trẻ tỉnh Bắc Ninh với sự hi sinh, cống hiến của thế hệ trước. Hoạt động này không chỉ thu hút đoàn viên, thanh niên của tỉnh Bắc Ninh tham gia, mà chương trình có sự chung tay của các em học sinh. Những em nhỏ sẽ được các đoàn viên, thanh niên hướng dẫn làm công việc đơn giản để góp phần chuẩn bị bữa cơm tươm tất tri ân nhà của Mẹ Việt Nam Anh hùng, gia đình liệt sĩ, thương binh,... Các em tham gia sẽ được nghe chia sẻ, tâm sự, trò chuyện cùng gia đình của những người có công với đất nước. Đây là một hoạt động góp phần giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống yêu nước.

Tại “Trại hè Việt Nam 2025” với chủ đề “Cùng nhau viết tiếp câu chuyện hòa bình”, ngày 22/7, tại phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị Đoàn đại biểu thanh niên, sinh viên kiều bào tiêu biểu do bà Ngô Thị Thanh Mai, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao) làm trưởng đoàn cùng đại diện cơ quan, đơn vị tỉnh Quảng Trị đã đến dâng hương, dâng hoa tri ân Chủ tịch Hồ Chí Minh và các anh hùng liệt sỹ.

Trại hè đã đưa các em sinh viên kiều bào đến với mảnh đất Quảng Trị anh hùng, được thăm các “địa chỉ đỏ”, viếng các Nghĩa trang liệt sỹ và thắp hương tri ân anh hùng liệt sỹ, trò chuyện với các cựu chiến binh. Sau hành trình ý nghĩa này, em sẽ giới thiệu cho các bạn bè quốc tế nơi các em sinh sống biết nhiều hơn về quê hương Việt Nam và những trải nghiệm của bản thân.

Cho đến những hoạt động thực tế, ý nghĩa của thế hệ trẻ

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng có câu nói: “Thương binh, bệnh binh, gia đình quân nhân, gia đình liệt sĩ là những người có công với Tổ quốc, với Nhân dân. Cho nên, bổn phận của chúng ta là phải biết ơn, phải thương yêu và giúp đỡ họ”, Đảng và Nhà nước luôn xác định công tác thương binh, liệt sĩ là một trong những vấn đề lớn của đất nước và đã đưa ra nhiều chủ trương, chính sách đền ơn, đáp nghĩa. Hàng nghìn liệt sĩ đã từ những cánh rừng thăm thẳm được về với nghĩa trang quê mẹ. Việc giáo dục thế hệ trẻ tiếp nối truyền thống yêu nước, ghi nhớ công ơn của những thế hệ đi trước rất được Đảng, Nhà nước chú trọng tuyên truyền, hỗ trợ,...

Giáo dục lòng biết ơn đã trở thành “điểm tựa” để người trẻ có những hành động thiết thực đền ơn, đáp nghĩa cho những gia đình thương binh, liệt sĩ, hỗ trợ người có công với đất nước. Điều đặc biệt các hoạt động thực tế này đang được thực hiện mỗi tháng, mỗi năm đang trở thành điều tự nhiên và tan lỏa ý nghĩa tốt đẹp đến với xã hội.

Đó là câu chuyện của nhóm Skyline do anh Phùng Quang Trung (sinh sống ở Hải Dương) đứng đầu. Tính đến nay, nhóm đã phục dựng gần chục nghìn bức ảnh của các liệt sĩ. Anh Phùng Quang Trung chia sẻ, anh và đội nhóm của mình bén duyên bất ngờ với việc phục dựng di ảnh liệt sĩ. Bắt đầu từ câu chuyện là cách đây hơn bốn năm, nhóm anh Phùng Quang Trung lên mạng chỉnh sửa, phục dựng ảnh miễn phí cho người khác. Lúc này anh chưa có ý tưởng gì về việc phục dựng ảnh liệt sĩ. Có một huấn luyện viên boxing ở Hà Nội liên hệ nhờ Trung phục dựng lại bức ảnh người bác đã hy sinh từ chiến trường Quảng Trị, gia đình chỉ còn tìm thấy những mảnh xương gói trong lá cờ Tổ quốc. Đó là bức ảnh liệt sĩ đầu tiên các anh phục dựng. Một bức ảnh đen trắng, gương mặt bị mất một mảng, rất khó phục dựng. Nhóm bạn năm người đã thức bốn đêm để làm. Ngày cuối, Trung vừa chỉnh sửa, vừa live trên mạng xã hội, huấn luyện viên ấy vẫn thức xem. Hôm sau, lúc nhận bức ảnh bác mình, anh huấn luyện viên boxing lực lưỡng khóc nấc nghẹn ngào.

Từ đó, nhóm Skyline đã nhận phục chế rất nhiều di ảnh liệt sĩ xuyên suốt cả năm, không kể ngày đêm. Có những hôm thức trắng đêm, hay gặp những bức ảnh đã bị hư hỏng nặng nề do thời gian, các anh vẫn nỗ lực, cố gắng hoàn thiện và đem đến cho các gia đình.