Nâng cao vai trò người đứng đầu trong giám định tư pháp và định giá tài sản
Đó là một trong những nội dung được Thứ trưởng Bộ Tư pháp Mai Lương Khôi nhấn mạnh tại buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng về công tác kiểm tra thực hiện giám định tư pháp và định giá tài sản trên địa bàn sáng 30/10.
Phát biểu kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Mai Lương Khôi –Trưởng Đoàn kiểm tra liên ngành về thực hiện công tác giám định tư pháp (GĐTP) và định giá tài sản (ĐGTS) tại tỉnh Lâm Đồng ghi nhận, đánh giá cao các kết quả đạt được trong lĩnh vực GĐTP và ĐGTS trên địa bàn Lâm Đồng.
Theo Thứ trưởng Mai Lương Khôi, một trong những mục đích quan trọng của Đoàn kiểm tra là nắm bắt tình hình triển khai Luật GĐTP, Nghị định số 250/2025/NĐ-CP ngày 22/9/2025 của Chính phủ; Chỉ thị số 54-CT/TW ngày 30/11/2025 của Bộ Chính trị đối với công tác GĐTP tại các địa phương. Lâm Đồng có diện tích lớn nhất cả nước nên kết quả kiểm tra tại tỉnh có ý nghĩa rất quan trọng, giúp các cơ quan Trung ương nắm bắt tình hình cơ sở để hoàn thiện thể chế, tham mưu lãnh đạo trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo công tác GĐTP và ĐGTS.
Trưởng Đoàn kiểm tra đề nghị tỉnh Lâm Đồng tiếp tục hoàn thiện báo cáo, làm nổi bật công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, cấp ủy, chính quyền địa phương, các sở ngành đối với công tác GĐTP & ĐGTS. Báo cáo cũng cần làm rõ kết quả sau 1 năm triển khai Chỉ thị 54, nhiệm vụ, giải pháp trong thời gian tới bởi đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, trong đó có trách nhiệm lớn của cấp ủy, người đứng đầu, đảng viên.
Qua các báo cáo của tỉnh Lâm Đồng và ý kiến các thành viên trong Đoàn kiểm tra, lãnh đạo Bộ Tư pháp đề nghị tỉnh Lâm Đồng tăng cường năng lực cho các tổ chức GĐTP, các cơ quan liên quan tới công tác GĐTP, nhất là chú trọng đầu tư trang thiết bị, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số: “Rất mong lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng tiếp tục quan tâm chỉ đạo để công tác GĐTP & ĐGTS đi vào nền nếp; chú trọng đến chế độ hỗ trợ đặc thù cũng như đầu tư trang thiết bị cho công tác GĐTP và ĐGTS, bảo đảm yêu cầu công việc”, Thứ trưởng Mai Lương Khôi nhấn mạnh.
Phó Chủ tịch Lâm Đồng Nguyễn Minh đánh giá cao kết quả làm việc của Đoàn kiểm tra. Theo ông Nguyễn Minh, chỉ trong thời gian ngắn, Đoàn kiểm tra đã khái quát được bức tranh tổng thể về công tác GĐTP và ĐGTS ở Lâm Đồng, chỉ rõ những tồn tại, hạn chế cũng như những vướng mắc trong công tác GĐTP và ĐGTS tại địa phương; các nội dung kiến nghị của đoàn với UBND tỉnh rất sát thực tiễn, đúng bản chất.
Theo lãnh đạo Lâm Đồng, công tác GĐTP và ĐGTS trên địa bàn tỉnh thời gian qua đã được UBND tỉnh quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức triển khai tương đối đồng bộ. Hệ thống tổ chức, đội ngũ giám định viên và Hội đồng định giá từng bước được củng cố, kiện toàn, cơ bản đáp ứng yêu cầu phục vụ hoạt động điều tra, truy tố, xét xử.
Đặc biệt, việc triển khai Nghị định số 250/2025/NĐ-CP đã góp phần tháo gỡ khó khăn trong tổ chức định giá tài sản khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đưa hoạt động định giá đến cấp xã, tạo điều kiện giải quyết các yêu cầu ngay tại cơ sở. Tuy nhiên, cả hai lĩnh vực vẫn còn những hạn chế về nhân lực, trình độ chuyên môn, cơ sở vật chất, trang thiết bị và cơ chế phối hợp. Đây là những vấn đề cần tiếp tục được quan tâm tháo gỡ nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác GĐTP và ĐGTS.
“Tỉnh Lâm Đồng xin tiếp thu đầy đủ các ý kiến của Đoàn kiểm tra nêu ra. Ngay sau cuộc họp này, UBND tỉnh sẽ giao các sở, ngành liên quan hoàn thiện báo cáo, làm toát lên được bức tranh về công tác GĐTP và ĐGTS ở địa phương. Lâm Đồng luôn nhận thức cao về vai trò của công tác GĐTP và ĐGTS. Chúng tôi cam kết sẽ tiếp tục quan tâm chỉ đạo, tạo chuyển biến trong thời gian tới”, Phó Chủ tịch Lâm Đồng nói.
Trước đó, thay mặt UBND tỉnh Lâm Đồng báo cáo với Đoàn kiểm tra, Quyền Giám đốc Sở Tư pháp Lâm Đồng Trần Thanh Tài đã khái quát lại việc thực hiện công tác GĐTP và ĐGTS trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng thời gian qua.
Cụ thể, đối với công tác GĐTP, toàn tỉnh Lâm Đồng hiện có 2 tổ chức GĐTP công lập gồm Phòng Kỹ thuật hình sự (Công an tỉnh) và Trung tâm Pháp y (Sở Y tế); 16 tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc và 440 giám định viên tư pháp, người giám định theo vụ việc. Thời gian qua, các cơ quan chuyên môn đã tiếp nhận tổng cộng 25.775 vụ việc trưng cầu giám định 25.775 vụ việc, trong đó trưng cầu lần đầu 25.316 vụ việc, trưng cầu bổ sung 192 vụ việc, trưng cầu lại 267 vụ việc.
Đối với các vụ án, vụ việc thuộc diện Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tỉnh theo dõi, chỉ đạo, có 57 vụ án, vụ việc; trong đó 22 vụ đã kết thúc, 35 vụ tiếp tục được theo dõi. Cơ quan điều tra đã ban hành 61 quyết định trưng cầu giám định liên quan đến 26 vụ án, vụ việc. Công tác tiếp nhận, giải quyết yêu cầu giám định cơ bản được triển khai đúng quy định, góp phần cung cấp căn cứ chuyên môn phục vụ hoạt động điều tra, truy tố, xét xử và giải quyết các vụ việc dân sự, hành chính.
Đối với công tác ĐGTS tại Lâm Đồng, sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và thực hiện Nghị định số 250/2025/NĐ-CP của Chính phủ, công tác ĐGTS được phân cấp cho UBND cấp xã và các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh quản lý ngành, lĩnh vực của tài sản cần định giá.
Đến nay, 124/124 xã, phường, đặc khu ở Lâm Đồng đã thành lập Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự cấp xã. Các sở chuyên ngành gồm Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, Y tế, Giáo dục và Đào tạo, Khoa học và Công nghệ, Công Thương cũng đã tham mưu thành lập các Hội đồng định giá thuộc lĩnh vực quản lý.
Theo báo cáo của UBND tỉnh Lâm Đồng, nhìn chung, công tác phối hợp giữa cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan quản lý nhà nước và Hội đồng định giá các cấp cơ bản được duy trì chặt chẽ, kịp thời, đúng quy định. Trong thời gian kiểm tra, tỉnh chưa phát sinh khiếu nại, tố cáo liên quan đến công tác ĐGTS.
Lãnh đạo Sở Tư pháp Lâm Đồng cũng nêu lên một số khó khăn, vướng mắc trong công tác GĐTP và ĐGTS. Cụ thể như đội ngũ giám định viên còn thiếu, chủ yếu làm việc kiêm nhiệm, chưa được đào tạo chuyên sâu ở một số lĩnh vực; Trang thiết bị phục vụ giám định còn hạn chế, một số máy móc đã xuống cấp. Bên cạnh đó, tính chất vụ việc ngày càng phức tạp, khối lượng hồ sơ, tài liệu và mẫu vật lớn, trong khi giám định viên còn tâm lý e ngại trách nhiệm pháp lý.
Trong công tác ĐGTS, việc bàn giao, tổng hợp hồ sơ định giá từ cấp huyện (cũ) sau sắp xếp đơn vị hành chính còn thiếu đồng bộ; một số yêu cầu định giá chưa mô tả đầy đủ đặc điểm, tình trạng và hồ sơ pháp lý của tài sản. Bên cạnh đó, việc thu thập thông tin giá giao dịch thực tế đối với tài sản đặc thù còn khó khăn do thiếu cơ sở dữ liệu về giá.
Bên cạnh đó, Hội đồng định giá cấp xã mới đi vào hoạt động, cán bộ chủ yếu kiêm nhiệm, chưa được đào tạo chuyên sâu nên một số vụ việc giải quyết còn chậm. Việc phân định thẩm quyền giữa các sở chuyên ngành cũng gặp khó khăn; kinh phí phục vụ định giá chưa hợp lý.
Thời gian tới, tỉnh Lâm Đồng tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước; củng cố, kiện toàn đội ngũ giám định viên; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ; đầu tư trang thiết bị, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và kịp thời tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện giám định. Bên cạnh đó, Lâm Đồng tiếp tục tăng cường tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho thành viên Hội đồng ĐGTS; xây dựng quy chế phối hợp liên ngành; đẩy mạnh số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý giá và hồ sơ định giá; đồng thời hướng dẫn quy trình định giá đối với các nhóm tài sản đặc thù và cơ chế chi trả kinh phí, thù lao cho thành viên Hội đồng.
Cũng tại buổi làm việc, các thành viên Đoàn kiểm tra đã trao đổi các vấn đề cần làm rõ với tỉnh Lâm Đồng trong công tác GĐTP và ĐGTS cũng như nêu lên một số kiến nghị, đề xuất nhằm tạo chuyển biến tích cực cho công tác GĐTP và ĐGTS trong thời gian tới.