Nâng cao hơn thu nhập để thúc đẩy chỉ số phát triển con người ở Việt Nam

(PLO) - Đó là khuyến nghị của Chương trình phát triển Liên Hợp quốc (UNDP) Việt Nam được đưa ra tại Hội thảo công bố Các chỉ số Phát triển Con người: Cập nhật số liệu thống kê năm 2018 của Việt Nam do UNDP tổ chức chiều qua (17/10).
Ảnh minh họa Ảnh minh họa

Tuổi thọ trung bình của Việt Nam đạt 76,5 năm

Trình bày báo cáo tại cuộc họp, TS Cengiz Cihan – Chuyên gia kinh tế cao cấp UNDP Việt Nam - cho biết, HDI của Việt Nam đã tăng liên tục trong 27 năm qua. Với chỉ số 0,694 trong năm 2017, Việt Nam đứng thứ 116 trong tổng số 189 nước được đánh giá về chỉ số phát triển con người, thuộc nhóm trung bình cao. Đặc biệt, Việt Nam nằm trong nhóm 4 nước có chỉ số phát triển con người ở ngay dưới nhóm các nước có chỉ số phát triển con người cao và chỉ cần đạt thêm 0,006 điểm để nâng hạng lên mức phát triển con người cao.

Trong chỉ số phát triển con người, Việt Nam thực hiện tốt trong lĩnh vực y tế và giáo dục. Số năm đi học trung bình của Việt Nam là 8,2, cao hơn mức trung bình của khu vực Đông Á và Thái Bình Dương và tương đương với mức bình quân của nhóm các nước có mức phát triển con người cao. Con số này cao hơn đáng kể so với chỉ số của các nước phát triển con người trung bình như mức 7,8 năm của Trung Quốc hay 7,6 năm của Thái Lan… 

Trong lĩnh vực y tế, theo ông Cihan, tuổi thọ kỳ vọng của Việt Nam là 76,5 năm, đứng thứ 2 ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương, chỉ sau Hàn Quốc và cao hơn mức bình quân 76 năm của các nước phát triển con người cao. Báo cáo của UNDP cũng chỉ ra rằng, mặc dù có xu hướng giảm trong giai đoạn gần đây nhưng chi tiêu y tế của Việt Nam (tính bằng % GDP) cao hơn nhiều so với các nước được lựa chọn để so sánh, chỉ thấp hơn Hàn Quốc. 

Số liệu thống kê nghèo đa chiều toàn cầu năm 2018 cũng cho thấy những tiến bộ quan trọng của Việt Nam trong việc đạt được Mục tiêu phát triển bền vững số 2 về giảm nghèo. Chỉ số nghèo đa chiều của Việt Nam là 0,0197; đứng thứ 31 trong tổng số 105 nước. Báo cáo cũng nhấn mạnh, trong khi những kết quả đáng kể trong tăng trưởng kinh tế và giảm nghèo của nhiều quốc gia ở Đông Á và Thái Bình Dương thường đi kèm với gia tăng bất bình đẳng thì tiến bộ trong phát triển con người ở Việt Nam đi kèm với mức gia tăng bất bình đẳng khá thấp. Về chỉ số bất bình đẳng giới (GII), Việt Nam đứng thứ 67 trong tổng số 160 nước, với GII là 0,304, gần với mức trung bình của các nước trong nhóm Phát triển con người cao (0,289). 

Còn nhiều dư địa để cải thiện

Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra những thách thức mà Việt Nam phải giải quyết để tăng chỉ số phát triển con người. Trong vấn đề bình đẳng giới, UNDP ghi nhận Việt Nam đã có những động thái để thu hẹp khoảng cách giữa nam và nữ nhưng hiện vẫn còn khoảng cách trong việc tiếp cận lao động và giáo dục giữa nam và nữ.

“Việt Nam là một trong những nước đi đầu khu vực trong việc giảm thiểu bất bình đẳng giới. Song, thị trường lao động hiện số nữ giới có công việc tốt và nắm giữ các vị trí quan trọng trong đơn vị lao động còn ít hơn nam. Số nữ có trình độ học vấn cao cũng thấp hơn do phụ nữ phải đảm đương các công việc gia đình”, TS Cengiz Cihan cho hay. 

Bên cạnh đó, đại diện UNDP cũng khuyến nghị Việt Nam cần thu hẹp khoảng cách giới trong vấn đề giáo dục vì hiện vẫn có sự khác biệt 11,5% giữa phụ nữ và nam giới trong cấp trung học. “Cùng với việc tăng tỉ lệ nữ tốt nghiệp đại học các ngành khoa học, toán, cơ khí và xây dựng (hiện tại là 15,4%), Việt Nam sẽ có thể tăng khả năng cạnh tranh trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0”, ông cho hay.

Về thành tố thu nhập, Việt Nam vẫn thụt lùi so với các quốc gia trong nhóm lựa chọn để so sánh. Chỉ số tổng thu nhập quốc gia trên bình quân đầu người hàng năm (GNI) của Việt Nam hiện đã được cải thiện nhưng so với các nước khác trên thế giới thì vẫn ở mức thấp trong khi Việt Nam đã trở thành nước có thu nhập trung bình. Do vậy, Việt Nam cần nâng cao hơn nữa thu nhập để thúc đẩy chỉ số phát triển con người.

Báo cáo của UNDP cũng chỉ ra rằng dù có nhiều tiến bộ trong giảm nghèo đa chiều ở cấp quốc gia nhưng Việt Nam vẫn còn chênh lệch lớn giữa các vùng miền và các nhóm dân cư. Cụ thể, tỉ lệ nghèo đa chiều là 2,1% ở khu vực đô thị trong khi tỉ lệ ở khu vực nông thôn là 6,45%. Số liệu nghèo đa chiều của trong nước cho thấy chênh lệch rõ rệt giữa các nhóm dân cư. Tỉ lệ của người Kinh là 6,4% so với 76,2% của người H’mông, 37,5% người Dao và 24% của người Khmer.

Mặc dù vậy nhưng UNDP cho rằng Việt Nam vẫn có nhiều dư địa để cải thiện chỉ số phát triển con người trong thời gian tới. “Với chỉ số phát triển con người tăng 1,41% từ năm 1990, Việt Nam chỉ còn 4 bậc để vào nhóm các nước có mức phát triển con người cao. Nếu tăng cường nỗ lực giảm chênh lệch giữa các vùng miền  và nhóm dân cư, chúng tôi tin rằng Việt Nam sẽ sớm vào nhóm các nước có mức phát triển con người cao”, Giám đốc quốc gia UNDP nói.  

Hà Dung
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Hôm nay là ngày Trái đất quá tải

Hôm nay là ngày Trái đất quá tải
(PLVN) - Ngày Trái đất quá tải (Earth Overshoot Day) là ngày mà nhân loại đã tiêu thụ cạn kiệt tất cả tài nguyên và dịch vụ sinh thái mà trái đất có thể tái tạo trong năm đó.

Sai phạm tại một số dự án giao thông ở Hà Nội

Hợp phần I – Xe buýt nhanh BRT gây lãng phí ngân sách nhà nước.
(PLVN) -  Thanh tra Chính phủ vừa ban hành thông báo kết luận thanh tra chỉ ra một số sai phạm trong công tác quản lý đầu tư xây dựng với một số dự án từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại TP Hà Nội (giai đoạn 2003 – 2016).

Thừa Thiên - Huế: 21 hộ dân “mắc kẹt” giữa hai tuyến đường

Những hộ dân sống thấp thỏm trong nguy cơ sạt lở.
(PLVN) - Chính quyền địa phương đã gửi đề xuất kiến nghị với Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) cấp kinh phí để xây dựng khu tái định cư, giải phóng mặt bằng, di dời 21 hộ (huyện Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên - Huế) bị ảnh hưởng bởi dự án đường Hồ Chí Minh đoạn La Sơn - Túy Loan và TL 14B ở thị trấn Khe Tre.

Những cánh chim đầu đàn giữ bản làng yên vui

Ông Vàng Dúa Di (thứ 2 bên phải sang), vận động bà con từ bỏ hủ tục lạc hậu.
(PLVN) - Gương mẫu, tận tụy, nhiệt tình, nói đi đôi với làm, luôn tiên phong trong phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo, xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc - đó là nét nổi bật về những người có uy tín ở huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La. Họ được coi là những cánh chim đầu đàn vững vàng, kiên cường dẫn dắt cộng đồng sở tại vượt khó khăn, vươn lên.

TP Hồ Chí Minh sẽ tiêm vaccine sau 18 giờ, xem xét áp dụng các biện pháp phòng chống dịch sau ngày 1/8

TP Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc tiêm vaccine, tận dụng thời gian sau 18h để tiêm cho người dân.
(PLVN) - Chiều 28/7, tại cuộc họp báo cung cấp thông tin về tình hình dịch COVID-19, Phó Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Phan Văn Mãi cho hay, những ngày sắp tới, thành phố sẽ tổ chức, mở rộng thời gian tiêm vaccine sau 18h. Đồng thời, thành phố đưa ra phương hướng giải quyết các vấn đề về nghẽn mạng đường dây nóng 1022, 115 và xem xét áp dụng các biện pháp phòng chống dịch sau ngày 1/8.

Hà Nội siết chặt kiểm tra, giám sát người đi lại

Một chốt kiểm soát dịch bệnh trong nội thành Hà Nội.
(PLVN) - Không để tình hình dịch phức tạp hơn, Hà Nội yêu cầu siết chặt hơn nữa công tác phòng, chống dịch bệnh Covid-19. Trong đó chú trọng đến việc chủ động tăng thêm cường độ, mật độ kiểm tra, giám sát để đảm bảo duy trì liên tục 15 ngày giãn cách theo quy định, sẵn sàng ứng phó trong mọi tình huống dịch.