Nâng cao hoạt động tổ chuyên môn: Tránh bệnh hình thức

Trong các trường học, tổ chuyên môn được ví như “thợ cả” xây dựng “ngôi nhà giáo dục” phát triển toàn diện, bền vững. Nhằm đánh giá đúng chất lượng họat động của tổ chuyên môn và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn trong thời gian tới,  Sở GD-ĐT vừa tổ chức hội thảo về vấn đề này, thu hút sự tham gia của các tổ chuyên môn các trường THPT, THCS trên địa bàn thành phố.  

Phát huy vai trò của “thợ cả”

Tổ bộ môn toán Trường THPT Thái Phiên gồm 15 giáo viên, chia làm ba nhóm cho các khối lớp 10, 11 và 12. Theo thầy giáo Hoàng Tuấn Tình, tổ trưởng, trong chương trình môn toán các khối lớp, có những bài khó, bài then chốt trong mỗi chương. Vì vậy, tổ bộ môn lựa chọn những bài này giao mỗi thành viên chuẩn bị đề cương, giáo án và lên lớp dạy để toàn tổ dự giờ, rút kinh nghiệm. Các thành viên trong tổ thẳng thắn chỉ ra những mặt mạnh, yếu của tiết dạy, góp ý kiến với giáo viên về phương pháp, kỹ năng dạy những bài khó, giúp học sinh tiếp thu đạt hiệu quả cao nhất.

Tổ ngữ văn Trường THPT Lê Quý Đôn do thầy giáo Đỗ Như Trác là tổ trưởng có cách làm khác, giao những bài khó cho giáo viên có kinh nghiệm chuẩn bị và trình bày trước tổ, nhóm để tập thể rút kinh nghiệm. Cách làm này được nhà trường áp dụng 3 năm nay trong việc làm đề cương ôn tập tốt nghiệp THPT cho học sinh khối lớp 12.

Trưởng phòng giáo dục trung học Sở GD-ĐT Phạm Tuấn Hùng cho rằng, để tổ chuyên môn hoạt động có hiệu quả, cần tổ trưởng giỏi, giàu kinh nghiệm giảng dạy, có uy tín với đồng nghiệp. Tổ trưởng bộ môn toán Trường THPT Thái Phiên Hoàng Tuấn Tình, tổ trưởng tổ lý-hóa-sinh-công nghệ Trường THPT Đồ Sơn Lê Văn Trầm, tổ trưởng tổ ngữ văn Trường THPT Lê Quý Đôn Đỗ Như Trác, tổ trưởng tổ khoa học tự nhiên Trường THCS Ngô Quyền Vũ Thị Tú...được đánh giá là những “thợ cả”, có vị trí và những đóng góp quan trọng nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn. Trong số này, tổ bộ môn toán Trường THPT Thái Phiên được đánh giá hoạt động có chất lượng. Nhiều giáo viên trong tổ được Sở GD-ĐT mời tham gia tập huấn cho giáo viên toàn thành phố về chuyên môn hoặc tham gia ra đề, chấm thi học sinh giỏi, giáo viên dạy giỏi bậc THPT tại thành phố.

Các giáo viên tổ toán - Trường THPT Thái Phiên trao đổi nghiệp vụ giảng dạy.

Còn những hạn chế

Có một thực tế, không phải tổ trưởng chuyên môn nào cũng đáp ứng được các nhiệm vụ của người “thợ cả”. Trưởng phòng giáo dục phổ thông Phạm Tuấn Hùng chỉ rõ một số hạn chế của tổ trưởng chuyên môn trong các trường hiện nay. Đó là một số tổ trưởng chưa được đào tạo về kỹ năng quản lý, năng lực quản lý và phương pháp tổ chức tổ chuyên môn. Do chưa được đào tạo bài bản, những tổ trưởng chuyên môn này chủ yếu học hỏi kinh nghiệm quản lý của người đi trước, thiếu kỹ năng lập kế hoạch, không mạnh dạn đề xuất hoạt động của tổ chuyên môn, chủ yếu dựa vào kế hoạch chung của nhà trường.

Ở bậc THCS, do các trường chỉ có 2 tổ chuyên môn về khoa học tự nhiên và khoa học xã hội, nên xảy ra tình trạng tổ trưởng chuyên môn chỉ chú tâm chỉ đạo bộ môn mình dạy, các bộ môn còn lại chỉ đạo qua loa, chiếu lệ. Hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn chủ yếu mang tính hình thức, chủ yếu là điểm danh giáo viên. Đó là chưa kể trong đội ngũ giáo viên vẫn có tư tưởng phân biệt môn chính, môn phụ, chỉ coi trọng môn toán, ngữ văn, các môn còn lại thì...  “buông xuôi”. Thực trạng này ảnh hưởng không nhỏ đến công tác giáo dục toàn diện cho học sinh.

Nâng cao chất lượng tổ chuyên môn như thế nào?

Thầy Hoàng Tuấn Tình cho rằng, muốn nâng cao chất lượng tổ chuyên môn,  nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn cần tránh tính hình thức và giải quyết các sự vụ mà tập trung rút kinh nghiệm các giờ dạy, trao đổi, thảo luận về phương pháp dạy các bài khó, tiết khó. Ngoài ra, việc nâng cao tay nghề cho giáo viên trong các tổ bộ môn cần thông qua việc đăng ký dạy bài khó, tiết khó, soạn nội dung ôn tập, ra đề kiểm tra, làm đáp án, viết sáng kiến,  kinh nghiệm và tự học, tự bồi dưỡng của các thành viên tổ bộ môn.  

Thầy Đỗ Như Trác yêu cầu cao hơn khi cho rằng, cần bồi dưỡng nâng chuẩn đào tạo đi đôi với bồi dưỡng năng lực tư duy quản lý chuyên môn và quản lý hành chính nhà nước cho các tổ trưởng, tổ phó và nhóm trưởng chuyên môn các trường học. Còn theo thầy Lê Hoàng Việt, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Trãi, bên cạnh các giải pháp trên, tổ trưởng chuyên môn còn phải làm tốt công tác quản lý học tập của học sinh như bồi dưỡng học sinh giỏi, học sinh yếu, kém. Rõ ràng, yêu cầu đặt ra đối với tổ chuyên môn, nhất là vai trò của tổ trưởng rất cao. Đó không chỉ là nơi tập trung “tinh hoa” của các bộ môn mà người “thợ cả” còn phải có năng  lực quản lý, điều hành tập thể như hiệu trưởng.

Bích Hạnh