Nâng cao hiệu quả tuyên truyền: Phương thuốc hữu hiệu phòng chống ma tuý

Ma túy là một hiểm họa của toàn nhân loại, là nguồn gốc của các loại tội phạm và là bạn đồng hành của căn bệnh AIDS. Ma túy còn là một trong những nguyên nhân chủ yếu làm mất an toàn xã hội, làm băng hoại các giá trị đạo đức truyền thống, phá vỡ hạnh phúc gia đình, suy thoái giống nòi, đe dọa sự tồn vong của quốc gia.

Nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam đã có những hành động cứng rắn, thông qua các chương trình hợp tác quốc tế đa phương và song phương, nhằm kiểm soát chặt chẽ và loại trừ ma túy ra khỏi đời sống xã hội. Tuy vậy, tệ nạn ma túy vẫn diễn biến rất phức tạp…

 

Phương thuốc điều trị hữu hiệu

 

Theo PGS-TS Nguyễn Viết Thiêm, nguyên Phó Viện trưởng Viện tâm thần Bạch Mai, do sai lầm về nhận thức nên có những sai lầm về hành vi và lạm dụng hành vi dẫn đến nghiện ngập. Muốn thay đổi nhận thức, thay đổi hành vi vấn đề không phải là thuốc điều trị mà công tác tuyên truyền, tư vấn tâm lý, hỗ trợ việc làm sau cai mới là phương thuốc điều trị hữu hiệu giúp người nghiện từ bỏ được ma tuý.

 

Cuối năm 2007, cả nước có gần 137.600 người nghiện có hồ sơ quản lý, số người nghiện trẻ (dưới 30 tuổi) chiếm 68,3%; tỷ lệ người nhiễm HIV/AIDS từ tiêm chích ma túy chiếm tới 60% số người nhiễm phát hiện được.

Ở Hải Phòng, số người nghiện có hồ sơ quản lý là 5300, 2500 người nghi nghiện.

 

Đổi mới hình thức tuyên truyền

 

Đổi mới hình thức, nâng cao hiệu quả tuyên tuyền là giải pháp không mới, được đề cập tại nhiều hội thảo liên quan đến phòng, chống ma tuý. Mới đây, Liên chi hội nhà báo §ài Tiếng nói Việt Nam, chi hội nhà báo Ban biên tập phát thanh thanh thiếu nhi, Trung tâm Giáo dục Lao động xã hội Hải Phòng phối hợp tổ chức hội thảo víi chủ đề: “Nâng cao hiÖu qu¶ công tác tuyên truyền phòng, chống ma tuý”. Chủ đề không mới nhưng những vấn đề đưa ra trao đổi tại hội thảo đáng lưu tâm. Tại hội thảo, vấn đề tâm lý học được trao đổi khá sâu bởi các chuyên gia đầu ngành về tâm thần học. Theo PGS-TS Nguyễn Kim Việt, Phó Viện trưởng Viện tâm thần Bạch Mai, nghiện ma tuý là vấn đề thuộc tâm thần học, cơ chế lệ thuộc về mặt tâm lý học là nguyên nhân của tái nghiện. Hiện chưa có thuốc chữa dứt điểm những người nghiện chất ma tuý dạng thuốc phiện, những loại thuốc hiện đang dùng chỉ có tác dụng hỗ trợ bệnh nhân khi có hội chứng cai. Muốn cai nghiện hiệu quả cần phối hợp nhiều yếu tố: điều trị thuốc, liệu pháp tâm lý, sự hỗ trợ, tư vấn, giúp đỡ của gia đình, cộng đồng và lao động, trong đó tuyên truyền giúp người nghiện thay đổi nhận thức, hành vi là vấn đề mấu chốt.

 

Ông Vi Cường Trần, điều phối viên quốc tế dự án H68 thẳng thắn chỉ rõ: “Nội dung tuyên truyền hiện nay ở Việt Nam còn chung chung, mang tính doạ nạt, thông tin mang tính áp đặt, một chiều. Khẩu hiệu tuyên truyền thiếu sự thân thiện (ví dụ “hãy tránh xa ma tuý”), nặng nề, tạo tâm lý sợ hãi, mặc cảm đối với người nghiện. Theo tôi, thông tin tuyên truyền phòng, chống ma tuý cần ngắn gọn và thân thiện hơn, giúp người nghiện tìm được tiếng nói chung với cộng đồng. Ở nước ngoài, thời gian cai nghiện không nhiều, chỉ khoảng từ 3-6 tháng, nhưng sau khi người nghiện kết thúc thời gian chữa bệnh, có riêng một tổ chức đứng ra hỗ trợ người nghiện về việc làm, tư vấn tâm lý thường xuyên, toàn diện và lâu dài, giúp người nghiện nhanh chóng hoà nhập cộng đồng, tránh tái nghiện”.

 

Cũng theo PGS-TS Nguyễn Viết Thiêm, khi tác động đến người nghiện cần sự vào cuộc của toàn xã hội. Mỗi người nghiện khi tìm đến ma tuý có hoàn cảnh khác nhau nên điều trị cai nghiÖn cho hä còng kh¸c nhau. Do đó khi tuyên truyền, tư vấn cần hiểu hoàn cảnh của họ để giúp họ tìm được phương pháp điều trị thích hợp. Với những người nghiện có quyết tâm cai thì không cần dùng thuốc, quan trọng là giúp họ phục hồi tâm lý và công tác tư vấn này phải được thực hiện thường xuyên, toàn diện, lâu dài.

 

Thanh Thủy