Nâng cao hiệu quả thu hút, quản lý và sử dụng vốn đầu tư

Trình bày nội dung cơ bản của dự thảo Tờ trình tại phiên họp, đại diện Bộ Tài chính cho biết, dự thảo Luật bao gồm 3 Điều, tập trung hoàn thiện quy định về ngành, nghề và điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài nhằm mở rộng việc tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài; hoàn thiện quy định về chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư nhằm đổi mới định hướng đầu tư nước ngoài, xây dựng cơ chế ưu đãi vượt trội, cạnh tranh, thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế số

Dự thảo Luật cũng sửa đổi, bổ sung 4 hình thức hỗ trợ đầu tư mới bao gồm hỗ trợ phát triển chuỗi cung ứng; hỗ trợ sản xuất sản phẩm, cải tiến sản phẩm, cải tiến công nghệ; hỗ trợ đầu tư ban đầu và đầu tư tạo tài sản cố định; hỗ trợ hợp tác, liên kết giữa doanh nghiệp với các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, tổ chức khoa học và công nghệ.

Quy định về ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt tại dự thảo Luật được sửa đổi, bổ sung đối với 4 nội dung bao gồm nguyên tắc áp dụng ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt; đối tượng áp dụng ưu đãi đầu tư đặc biệt; chính sách hỗ trợ đầu tư đặc biệt; cơ chế cho phép Chính phủ quyết định gói chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư vượt trội gắn với kết quả thực hiện cam kết của nhà đầu tư đối với một số dự án cụ thể cần kịp thời thu hút đầu tư, tạo tác động lan tỏa, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.

Ngoài ra, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung quy định hỗ trợ chuyển đổi, phát triển khu công nghiệp sinh thái để thúc đẩy kinh tế xanh và quy định về thời hạn hoạt động của dự án đầu tư trong khu công nghiệp sinh thái; quy định về Quỹ Hỗ trợ đầu tư; bổ sung quy định về cơ chế đặc thù thu hút đầu tư của địa phương và hoàn thiện quy định về thủ tục đầu tư để tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh cũng như quy định nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Phát biểu tại cuộc họp, ý kiến các thành viên Hội đồng thẩm định bày tỏ tán thành với sự cần thiết ban hành Luật nhằm thể chế đầy đủ quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về tháo gỡ các rào cản, điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách theo Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “2 con số” và Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị theo hướng phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài gắn với nâng cao năng lực nội tại của nền kinh tế để phục vụ mục tiêu xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường.

Các đại biểu cũng đánh giá cao dự thảo Luật được xây dựng theo hướng chuyển mạnh từ tư duy chủ yếu thu hút vốn sang tư duy phát triển nền tảng đầu tư chiến lược quốc gia; từ thu hút đầu tư theo địa giới hành chính sang thu hút theo cụm ngành, chuỗi giá trị và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; lấy chất lượng, hiệu quả, công nghệ, chuyển giao công nghệ, tham gia chuỗi cung ứng, giá trị gia tăng,…làm tiêu chí chủ yếu; chuyển dần từ ưu đãi theo đầu vào sang hỗ trợ gắn với kết quả thực hiện cam kết, quản trị cả vòng đời dự án, kết nối với doanh nghiệp trong nước.

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú đánh giá cao Bộ Tài chính cầu thị, tiếp thu các ý kiến góp ý tại cuộc họp trước đó để hoàn thiện dự thảo Luật với chất lượng rất tốt và “gom” lại đúng vấn đề, tập trung chủ yếu vào sửa đổi một số nội dung để triển khai các nội dung của Nghị quyết số 10-NQ/TW trực tiếp liên quan đến Luật Đầu tư. Trên tinh thần đó, Thứ trưởng đề nghị Bộ Tài chính tiếp tục hoàn thiện hồ sơ dự án Luật, bổ sung danh mục các vấn đề để triển khai Nghị quyết 10-NQ/TW; tiếp tục rà soát các nội dung của dự thảo Luật để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật cũng như sự thống nhất nội tại trong chính dự thảo Luật…Dự thảo Luật quy định: “Căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội và yêu cầu quản lý nhà nước trong từng thời kỳ, Chính phủ xem xét, quyết định việc nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường trong các ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài quy định tại các luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nghị định của Chính phủ và điều ước quốc tế về đầu tư bảo đảm công khai, minh bạch, áp dụng thống nhất, không phân biệt đối xử giữa các nhà đầu tư”.

Về nội dung này, một số ý kiến đề nghị bổ sung căn cứ rà soát các điều ước quốc tế và bổ sung quy định cụ thể hơn về trình tự, thủ tục Chính phủ xem xét, quyết định việc nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường trong các ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài trên cơ sở đảm bảo an ninh, quốc phòng và lợi ích quốc gia, dân tộc.

Về nguyên tắc áp dụng và thực hiện ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt, đại diện Bộ Công an đề nghị bổ sung các nội dung về đảm bảo quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và các điều kiện về an ninh trật tự.