Nâng cao hiệu quả quản lý, chất lượng và sức cạnh tranh của hàng hóa
Các ý kiến của đại biểu Quốc hội thảo luận dự án Luật tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật ngày 25-5-2006 đều cho rằng: Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật là công cụ và phương tiện quan trọng để duy trì các chuẩn mực trong các quan hệ kinh tế, thương mai; thúc đẩy doanh nghiệp nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng và xã hội.
Các đại biểu: Phạm Quang Dự (Bà Rịa-Vũng Tầu), Huỳnh Minh Hoàng (Bạc Liêu), Nguyễn Lân Dũng (Đắc Nông)... nêu rõ: Chất lượng tăng trưởng và tính cạnh tranh của hàng hoá ở nước ta còn kém. Nhiều tiêu chuẩn lạc hậu, kém hiệu quả, chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới và phát triển. Do vậy, dự án Luật cần thể hiện nội dung đổi mới toàn diện tổ chức, phương thức hoạt động tiêu chuẩn hoá theo hướng thống nhất đầu mối quản lý, giản lược các cấp tiêu chuẩn, áp dụng linh hoạt chế độ tiêu chuẩn tự nguyện và quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc. Về thẩm quyền công bố tiêu chuẩn quốc gia, các đại biểu này đều nhất trí với dự án Luật là cần quy về một mối; các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, các tổ chức, cá nhân xây dựng dự thảo đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức thẩm định và công bố tiêu chuẩn quốc gia. Nhiều ý kiến nhất trí với dự án Luật về việc quy định nguyên tắc áp dụng quy chuẩn kỹ thuật được áp dụng bắt buộc và thống nhất nguyên tắc tiêu chuẩn quốc gia được áp dụng trên nguyên tắc tự nguyện. Trái lại, đại biểu Nguyễn Thị Anh Nhân (Hà Nội) không nhất trí với quy định tiêu chuẩn quốc gia được áp dụng theo nguyên tắc tự nguyện. Bởi vì đây là những quy định bắt buộc của luật, 'không thể ai muốn dùng thì dùng mà không dùng thì thôi'. Nếu vậy thì nên loại bỏ nội dung tiêu chuẩn quốc gia ra khỏi Luật này mà chỉ lấy tên gọi của Luật là 'Luật quy chuẩn kỹ thuật'- mang tính bắt buộc áp dụng. Vấn đề này đại biểu Hoàng Thanh Phú cho rằng, cần phải phân biệt rõ tiêu chuẩn và quy chuẩn; tiêu chuẩn là áp dụng tự nguyện, quy chuẩn là bắt buộc, nhưng khi đã tự nguyện theo tiêu chuẩn rồi thì chính là bắt buộc thực hiện. Đánh giá sự phù hợp với tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật là biện pháp quan trọng nhằm áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong thực tiễn sản xuất, kinh doanh, góp phần đưa các quy định đó đi vào cuộc sống; do vậy theo cơ chế này được thực hiện tự nguyện đối với tiêu chuẩn và bắt buộc đối với quy chuẩn kỹ thuật. Nhưng, hiên nay ở nước ta việc quản lý về tiêu chuẩn cũng như quy chuẩn còn yếu mà cần phải tăng cường sự quản lý thống nhất của Nhà nước để đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng.
Riêng đối với quy chuẩn kỹ thuật, do tính chất bắt buộc áp dụng và tầm quan trọng của công cụ này trong quản lý nhà nước, thì thẩm quyền xây dựng và ban hành quy chuẩn kỹ thuật nên giao cho các bộ quản lý chuyên ngành đảm nhiệm.