Nâng cao hiệu quả phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Tiếp Đoàn công tác có ông Nguyễn Hoài Anh, Thứ trưởng Thường trực Bộ Dân tộc và Tôn giáo cùng lãnh đạo một số đơn vị thuộc Bộ.

Phát biểu định hướng buổi làm việc, ông Phạm Mạnh Cường, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, Phó Chủ tịch Hội đồng phối hợp PBGDPL Trung ương cho biết, buổi làm việc tập trung vào 5 nhóm nội dung: (1) Tình hình chỉ đạo, tham mưu, tổ chức thực hiện pháp luật về PBGDPL trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của Bộ; (2) Tổ chức và hoạt động của Hội đồng phối hợp PBGDPL của Bộ theo Quyết định số 26/2025/QĐ-TTg ngày 04/8/2025 quy định về thành phần và nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng phối hợp PBGDPL; (3) Kết quả thực hiện, mô hình phù hợp với lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo; các khó khăn, vướng mắc và nguyên nhân; (4) Việc bố trí, sử dụng nguồn nhân lực, kinh phí và ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số; (5) Phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp và đề xuất, kiến nghị thuộc thẩm quyền của Bộ hoặc cần phối hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền.

Ông Phạm Mạnh Cường đề nghị trao đổi có trọng tâm, khách quan và thực chất, nhất là về kết quả triển khai Quyết định số 233/QĐ-TTg về phê duyệt Đề án “PBGDPL phù hợp với đối tượng, địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035; việc phát huy vai trò Hội đồng phối hợp PBGDPL của Bộ; chất lượng tiếp cận pháp luật của nhóm đối tượng đặc thù; khả năng phối hợp trong công tác PBGDPL cũng như những nhiệm vụ cần ưu tiên từ nay đến hết năm 2026 và trong năm 2027.

Các đại biểu tham dự buổi làm việc.

Theo Báo cáo tại buổi làm việc, thời gian qua, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã thực hiện tốt công tác tham mưu, xây dựng và ban hành hệ thống văn bản pháp lý quan trọng phục vụ công tác quản lý nhà nước về PBGDPL, đặc biệt là việc tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 233/QĐ- TTg - văn bản pháp lý nền tảng để các Bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện công tác PBGDPL cho đối tượng, địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN) giai đoạn 2026-2035 thống nhất, đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả.

Theo đó, nội dung PBGDPL có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các chính sách, pháp luật mới ban hành và những vấn đề được đồng bào DTTS, người có uy tín, chức sắc tôn giáo và học sinh, sinh viên là người DTTS quan tâm. Hình thức PBGDPL đa dạng, linh hoạt, phù hợp với đặc thù từng đối tượng, địa bàn.

Công tác phối hợp giữa Bộ Dân tộc và Tôn giáo với các Bộ, ngành, địa phương được duy trì thường xuyên, chặt chẽ, bảo đảm chất lượng, hiệu quả. Về mô hình hay, cách làm hiệu quả, Bộ đã hình thành và nhân rộng nhiều mô hình PBGDPL hiệu quả, phù hợp với văn hoá, tập quán và đặc thù vùng đồng bào DTTS&MN. Như: lồng ghép PBGDPL trong các chuyến công tác thăm, tặng quà đồng bào và gặp mặt người có uy tín; xây dựng phóng sự biên dịch sang ngôn ngữ DTTS; tổ chức cuộc thi trực tuyến cho học sinh, sinh viên, sử dụng hình thức sân khấu hóa, diễn đàn thanh niên, tọa đàm, hỏi đáp pháp luật phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh DTTS…

Tại buổi làm việc, các thành viên Đoàn công tác trao đổi nhiều nội dung và đại diện các đơn vị thuộc Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã làm rõ những vấn đề được đặt ra, đồng thời nêu rõ những khó khăn, vướng mắc trong thời gian qua. Trong đó, nội dung tập trung vào những vấn đề phát sinh trong thực tiễn triển khai hoạt động PBGDPL, nhất là địa bàn vùng đồng bào DTTS&MN rộng, nhiều địa phương vùng sâu, vùng xa, điều kiện kinh tế - xã hội còn khó khăn; việc ứng dụng công nghệ số, sử dụng ngôn ngữ của đồng bào DTTS để PBGDPL còn hạn chế; nguồn lực, kinh phí và năng lực của đội ngũ làm công tác PBGDPL còn nhiều vướng mắc.

Đại diện Đoàn công tác phát biểu tại buổi làm việc.

Đại diện lãnh đạo một số đơn vị thuộc Bộ Dân tộc và Tôn giáo phát biểu tại buổi làm việc.

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Thường trực Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hoài Anh đánh giá cao những ý kiến trao đổi, góp ý của Đoàn công tác Hội đồng Phối hợp PBGDPL Trung ương. Đồng thời khẳng định, Bộ sẽ nghiêm túc tiếp thu, rà soát và triển khai các nhiệm vụ nhằm nâng cao hiệu quả công tác PBGDPL trong thời gian tới.

Thứ trưởng cho biết, Bộ sẽ tiếp tục rà soát, tham mưu hoàn thiện các VBQPPL, chương trình, đề án thuộc lĩnh vực quản lý; đẩy mạnh tuyên truyền, PBGDPL theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với đặc thù đồng bào DTTS&MN.

Trong điều kiện nguồn nhân lực và kinh phí còn hạn chế, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương; lồng ghép hoạt động PBGDPL vào các chương trình, dự án; lựa chọn, nhân rộng những mô hình hay, hiệu quả. Đặc biệt, Bộ sẽ phát huy vai trò của đội ngũ người có uy tín trong đồng bào DTTS, già làng, trưởng bản và chức sắc tôn giáo trong việc tuyên truyền, vận động người dân chấp hành pháp luật.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng Nguyễn Hoài Anh xác định chuyển đổi số là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả PBGDPL, nhất là từng bước khắc phục rào cản ngôn ngữ đối với đồng bào DTTS.

Kết luận buổi làm việc, ông Phạm Mạnh Cường, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, Phó Chủ tịch Hội đồng phối hợp PBGDPL đề nghị Bộ Dân tộc và Tôn giáo tiếp tục phát huy vai trò của thành viên Hội đồng phối hợp PBGDPL Trung ương và Hội đồng phối hợp PBGDPL của Bộ, nâng cao chất lượng phối hợp giữa Vụ Pháp chế với các đơn vị chuyên môn, cơ quan báo chí, cơ sở giáo dục và địa phương; tập trung triển khai hiệu quả Quyết định số 233-QĐ-TTg, sớm phối hợp đôn đốc các địa phương chưa ban hành kế hoạch.

Bên cạnh đó, Bộ cần nâng cao chất lượng truyền thông chính sách ngay từ giai đoạn xây dựng chính sách, soạn thảo VBQPPL; chú trọng đối thoại, phản hồi ý kiến của nhóm chịu tác động, nhất là người dân vùng đồng bào DTTS&MN, tổ chức tôn giáo và các chủ thể có liên quan. Đặc biệt, ông Phạm Mạnh Cường đề nghị Bộ đổi mới nội dung, hình thức PBGDPL phù hợp với từng nhóm đối tượng; gắn PBGDPL với hòa giải ở cơ sở, vận động xóa bỏ hủ tục lạc hậu, phòng ngừa tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống.

Ngoài ra, Bộ cần tiếp tục củng cố đội ngũ báo cáo viên pháp luật, công chức pháp chế và lực lượng nòng cốt ở cơ sở; thúc đẩy chuyển đổi số theo hướng thiết thực, an toàn, dễ tiếp cận; quan tâm bố trí, lồng ghép và sử dụng hiệu quả các nguồn lực theo quy định.