Nâng cao hiệu quả công tác cai nghiện

Kiệt quệ về tài sản, cảnh “tan đàn xẻ nghé” với án tử hình treo lơ lửng trên đầu những thanh niên đang độ sung sức là kết cục buồn thảm của những gia đình có người trót sa chân vào “cái chết trắng”. Tỷ lệ tái nghiện 90% thực sự là tai họa của xã hội nếu không làm tốt công tác cai nghiện...

Cơ sở vật chất, thiết bị y tế còn thiếu

Ở Hải Phòng, hơn 5400 người nghiện có hồ sơ quản lý và 2100 người nghi nghiện, nhưng thực tế, con số này có thể cao hơn nhiều. Theo đánh giá của cơ quan công an, nơi nào có nhiều người nghiện ma tuý, thì nơi đó phức tạp về vấn đề an ninh trật tự. Vì vậy, cai nghiện ma tuý không chỉ giảm nỗi đau cho mỗi gia đình, mà còn giảm gánh nặng cho xã hội. Nhưng cai nghiện thế nào để đạt hiệu quả cao, để tỷ lệ tái nghiện giảm là bài toán không dễ tìm lời giải…

Hiện có 2 hình thức cai nghiện chủ yếu là cai nghiện tập trung và cai nghiện tại cộng đồng. Các đối tượng được đưa vào trung tâm cai nghiện có 2 loại: tự nguyện và cưỡng chế. Từ đầu năm đến nay, các trung tâm của Hải Phòng tổ chức cai nghiện ma tuý và hỗ trợ sau cai khoảng hơn 2000 lượt người. Các trung tâm cai nghiện có nhiều cố gắng nâng cao chất lượng công tác cai nghiện phục hồi, bảo đảm qui trình cai nghiện.

Theo Giám đốc Trung tâm Giáo dục Lao động - Xã hội Hải Phòng Nguyễn Quang Toàn, trong điều kiện khó khăn về cán bộ chuyên môn, trang thiết bị y tế, quy trình quản lý, nhưng trung tâm nỗ lực nâng cao hiệu quả công tác cai nghiện bằng cách sưu tầm các bài thuốc nam an thần, giải độc và giúp học viên sớm tiếp cận các loại thuốc hỗ trợ cai nghiện có hiệu lực điều trị và an toàn có nguồn gốc thảo dược như thuốc Bông Sen, Cedemex, đồng thời tạo điều kiện cho học viên được hưởng lợi từ các chương trình, dự án về khám chữa bệnh. Hiện có 92 người bệnh HIV/AIDS được điều trị bằng thuốc ARV. Mặt khác, trung tâm coi trọng việc chăm lo đời sống học viên, cung cấp bữa ăn đủ dinh dưỡng, có nước nóng phục vụ sinh hoạt vào mùa đông.

Từ thực tiễn tỷ lệ học viên cai nghiện nhiễm HIV rất cao (hơn 40%, trong đó 30% chuyển sang giai đoạn AIDS) và học viên khó giữ được mình sau cai nghiện do phải đối mặt với sự kỳ thị, thiếu việc làm, môi trường chưa sạch ma túy, trung tâm nỗ lực và đẩy mạnh xã hội hóa để tiếp tục quản lý, giám sát cách ly môi trường ma túy, dạy nghề dài hạn, tạo việc làm cho học viên, tạo dựng cơ sở khang trang (có thể tiếp nhận 100 người). Nhà máy sản xuất giấy đế, xưởng chế biến bột dinh dưỡng đang được đưa vào sử dụng thu hút hàng trăm lao động có việc làm và thu nhập ổn định. Mới đây, Trung tâm Giáo dục Lao động -Xã hội phối hợp với Bảo hiểm xã hội thành phố tặng gần 100 thẻ BHYT cho thân nhân học viên, học viên sau cai nghiện, những học viên làm việc tại trung tâm được đóng BHYT, BHXH, góp phần động viên học viên yên tâm chữa bệnh, rèn luyện và lao động.

Tuy nhiên, hầu hết các trung tâm cai nghiện ở Hải Phòng chưa đủ điều kiện thực hiện Luật Phòng, chống ma tuý và các văn bản qui định khác do kinh phí đầu tư nâng cấp, mở rộng trung tâm, cơ sở sản xuất, mua sắm trang thiết bị y tế vẫn gặp nhiều khó khăn….Nếu huy động tổng lực, các trung tâm chỉ đủ khả năng tiếp nhận khoảng gần 40% số trường hợp có hồ sơ quản lý.

Trung tâm 05 (Sở lao động Thương binh- Xã hội) tạo việc làm cho người cai nghiện nhằm phát huy tốt khả năng lao động giúp họ sau cai nghiện hòa nhập cộng đồng. Trong ảnh: Học viên làm chậu hoa.

Phong trào cai nghiện tại cộng đồng phát triển sâu rộng tại Hải Phòng. Cai nghiện tại cộng đồng bao gồm 2 loại: cai tại gia đình, có sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, các cơ quan chức năng và cai tại cộng đồng, do cộng đồng đứng ra tổ chức và thực hiện. Một số mô hình cai nghiện tại cộng đồng bước đầu đạt hiệu quả như CLB SA (Đoàn thanh niên phường Gia Viên, quận Ngô Quyền), “Tổ phụ nữ không có hội viên, chồng, con mắc nghiện ma tuý và vi phạm pháp luật (Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố).

Mặt mạnh của việc cai nghiện tại cộng đồng là phát huy được tính tự lực, tự giác của từng cá nhân và huy động được sức mạnh của cả hệ thống chính trị và có sự ràng buộc trách nhiệm giữa từng cá nhân, gia đình với cộng đồng xã hội. Tuy nhiên, nhiều nơi việc cai nghiện tại cộng đồng chưa hiệu quả, có nơi "đầu voi đuôi chuột". Người được cai sau khi dứt cơn đã coi là thành công, nhưng sau đó họ sống như thế nào sau cai, đi khỏi địa phương, hoặc có tái nghiện hay không vẫn chưa được quan tâm đúng mức.

Theo ông Nguyễn Đức Phan, Chi cục trưởng Chi cục Phòng chống tệ nạn xã hội thành phố, công tác cai nghiện vô cùng khó khăn, vất vả nên cả người làm công tác cai nghiện lẫn người cai nghiện phải thông cảm, chia sẻ, đồng cam, cộng khổ và coi nhau như người thân. Để công tác này thực hiện có hiệu quả, các cấp chính quyền, người thân và cộng đồng rộng mở vòng tay, động viên người sau cai nghiện học văn hóa, học nghề và tìm việc làm, giúp họ ổn định cuộc sống, hòa nhập cộng đồng bền vững. Bên cạnh đó cần đa dạng hóa các hình thức cai nghiện ma túy theo pháp luật, phù hợp tình hình thực tế; khuyến khích người nghiện ma túy và gia đình chủ động khai báo tình trạng nghiện và đăng ký tham gia chương trình cai nghiện ma túy nhằm nâng cao hiệu quả quản lý sau cai nghiện và giảm thiểu tình trạng tái nghiện…/.

 Thanh Thủy