Nâng cao chất lượng trợ giúp pháp lý cho người nghèo và đối tượng yếu thế

Khẳng định vai trò then chốt của trợ giúp pháp lý

Phát biểu khai mạc Hội nghị, bà Vũ Thị Hường – Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý (Bộ Tư pháp) nhấn mạnh, TGPL giữ vai trò thiết yếu trong việc bảo đảm công bằng xã hội và quyền tiếp cận pháp luật của người dân. Trong khuôn khổ dự án, Bộ Tư pháp đã xây dựng tài liệu hướng dẫn đánh giá, thẩm định chất lượng vụ việc TGPL nhằm nâng cao hiệu quả cung cấp dịch vụ pháp lý.

Theo bà Hường, Hội nghị tập huấn lần này không chỉ làm rõ vai trò của công tác thẩm định chất lượng mà còn là diễn đàn để các đại biểu trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, tháo gỡ khó khăn và hoàn thiện tiêu chí, quy trình đánh giá. Lãnh đạo Cục đề nghị các học viên phát huy tinh thần chủ động, tích cực đóng góp ý kiến, bảo đảm việc thẩm định phản ánh đúng chất lượng vụ việc, lấy người được trợ giúp pháp lý làm trung tâm.

Thực tế cho thấy, giai đoạn 2018–2024, các tổ chức thực hiện TGPL trên toàn quốc đã xử lý hơn 234.000 vụ việc, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của hàng trăm nghìn người dân, đặc biệt là người nghèo và đối tượng yếu thế. Phần lớn các vụ việc được đánh giá đạt chất lượng tốt, không phát sinh khiếu kiện liên quan đến chất lượng dịch vụ.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả tích cực, công tác TGPL vẫn còn những hạn chế như tiêu chí đánh giá chất lượng chưa thống nhất, quy trình thẩm định thiếu đồng bộ, việc sử dụng kết quả đánh giá chưa thực sự hiệu quả trong quản lý và cải thiện chất lượng dịch vụ. Đây cũng chính là lý do đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức các hội nghị tập huấn chuyên sâu.

Diễn đàn trao đổi kinh nghiệm, nâng cao chất lượng dịch vụ

Hội nghị thu hút sự tham gia của đông đảo đại biểu đến từ nhiều cơ quan, tổ chức như Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Ban Quản lý Dự án, Trung tâm TGPL nhà nước các tỉnh, thành phố, cùng các tổ chức xã hội – nghề nghiệp liên quan.

Tại đây, các đại biểu đã tập trung thảo luận nhiều nội dung thiết thực như: Những vấn đề phát sinh sau khi vụ việc TGPL kết thúc và kinh nghiệm xử lý; trợ giúp pháp lý trong lĩnh vực lao động, hôn nhân và gia đình; thực trạng TGPL cho người nhiễm HIV; vai trò của các tổ chức xã hội trong nâng cao nhận thức pháp luật cho cộng đồng…

Một trong những nội dung quan trọng của Hội nghị là việc trang bị kiến thức pháp lý, quy trình và kỹ năng thẩm định chất lượng vụ việc TGPL cho đội ngũ cán bộ, trợ giúp viên. Đồng thời, đây cũng là dịp để lấy ý kiến hoàn thiện tài liệu hướng dẫn thẩm định chất lượng – công cụ quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về TGPL.

Đổi mới cách làm, đưa pháp luật đến gần người dân

Tại Hội nghị, Trung tâm Tư vấn pháp luật và Trợ giúp pháp lý số 2 (Hội Luật gia tỉnh Lào Cai) đã tham luận với những chia sẻ thực tiễn.

Theo đó, trong giai đoạn 2025–2026, Trung tâm đã triển khai nhiều hoạt động hiệu quả như tổ chức hội nghị cập nhật kiến thức pháp luật, truyền thông lưu động, hội thi “Hòa giải viên giỏi”, thu hút đông đảo người dân tham gia.

Đáng chú ý, đơn vị đã đổi mới phương thức tuyên truyền theo hướng lấy người dân làm trung tâm, kết hợp giữa truyền đạt kiến thức với tương tác thực hành, sân khấu hóa nội dung pháp luật và sử dụng ngôn ngữ dân tộc ít người để tiếp cận đồng bào vùng sâu, vùng xa.

Đại diện Trung tâm cho biết, việc tổ chức các hoạt động mang tính tương tác cao đã giúp người dân dễ hiểu, dễ nhớ và thuận lợi hơn trong việc áp dụng pháp luật vào đời sống. Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ số như sử dụng mã QR để khảo sát mức độ tiếp thu cũng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và đánh giá hoạt động.

Hướng tới chuẩn hóa, nâng cao tính minh bạch

Một nội dung quan trọng được thảo luận tại Hội nghị là việc hoàn thiện hệ thống tiêu chí, quy trình thẩm định chất lượng vụ việc TGPL.

Theo các chuyên gia, việc xây dựng một bộ tiêu chí thống nhất, rõ ràng, dễ áp dụng sẽ giúp nâng cao tính minh bạch, khách quan trong đánh giá chất lượng dịch vụ, đồng thời tạo cơ sở để so sánh, giám sát và cải tiến liên tục hoạt động TGPL.

Tài liệu về thẩm định chất lượng vụ việc TGPL được xây dựng trong khuôn khổ dự án đã hệ thống hóa các nội dung từ cơ sở pháp lý, chủ thể thực hiện, tiêu chí đánh giá đến quy trình thực hiện và các khuyến nghị hoàn thiện. Đây được xem là “cẩm nang nghiệp vụ” quan trọng, hỗ trợ đội ngũ cán bộ, trợ giúp viên và các tổ chức thực hiện TGPL trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân.

Tăng cường tính bền vững của dự án

Bên cạnh những kết quả đạt được, các đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra một số khó khăn, thách thức như năng lực đội ngũ chưa đồng đều, nhận thức pháp luật của người dân còn hạn chế, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa; thiếu tài liệu chuyên sâu phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Từ thực tiễn đó, nhiều kiến nghị đã được đưa ra như tiếp tục duy trì và mở rộng dự án; tăng cường đào tạo chuyên sâu về kỹ năng cho đội ngũ thực hiện TGPL; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ công tác TGPL; nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức liên quan.