Nan giải giải phóng mặt bằng

Thường chính quyền địa phương giữ vai trò quyết định giải phóng mặt bằng nhanh hay chậm, nhưng những cái khó của chính quyền ít được biết đến. Không ít lãnh đạo địa phương và cả những cán bộ trực tiếp làm công tác giải phóng mặt bằng phàn nàn: thực hiện các dự án, giải phóng mặt bằng khó khăn nhất, trong đó khó khăn hơn cả là các hộ dân không cho kiểm kê. Không kiểm kê được thì không lên được phương án đền bù, không lấy được mặt bằng. Có hộ mặc kệ chính quyền muốn kiểm kê thế nào cũng được nhưng không ký biên bản, đến khi lập phương án đền bù mới khiếu kiện. Trong khi đó, hiện pháp luật chưa có chế tài cưỡng chế kiểm kê, chỉ có quy định bảo vệ kiểm kê. Vì thế, nhiều trường hợp, dân không cho kiểm kê, chính quyền bó tay.

Một vấn đề không kém phần nan giải là khi giải phóng mặt bằng, trường hợp nào liên quan tới cán bộ nhà nước càng khó khăn. Thực tế không ít cán bộ có chức quyền chây ỳ, đòi hỏi vô lý. ở dự án Khu đô thị mới Ngã Năm- sân bay Cát Bi, khi giải phóng mặt bằng thi công nút Ngã Năm, khu vực cống Kiều Sơn, thành phố và quận Hải An gặp không ít phiền toái khi liên quan tới một vài cán bộ của thành phố. Nhiều trường hợp phải dùng tới mệnh lệnh hoặc cưỡng chế.

Công bằng mà nói, chính sách trong giải tỏa, đền bù giải phóng mặt bằng còn nhiều bất cập, chưa thật đồng bộ. Giá đền bù chưa thật sát với thực tế. Một vài chủ dự án vì sốt ruột, muốn thu hồi mặt bằng nhanh nên tự ý nâng giá đền bù lên cao hơn quyết định của thành phố, không được thành phố chấp nhận và không được tính khoản chênh lệch đó vào chi phí hợp lý nên cũng khóc dở, mếu dở. Tuy nhiên,hầu như tất cả dự án được thành phố và các địa phương, chủ dự án nghiên cứu, áp dụng tối đa các quy định, chính sách hiện hành ở mức cao nhất để người dân đỡ thiệt thòi. Mặc dù vậy, chưa ai khẳng định cách làm này là thật sự hoàn hảo. Vì thế, giải phóng mặt bằng vẫn là câu chuyện dài đầy khó khăn đối với cả chủ dự án và chính quyền địa phương nơi dự án đi qua.

Hiện một loạt dự án lớn của thành phố bị đình trệ do giải phóng mặt bằng. Có nhiều trường hợp, chủ dự án chạy vạy khắp nơi nhưng thời gian kéo dài vài năm mà mặt bằng chưa được giao hết nên mới có chuyện nhà máy xây xong mà không có đường vào vì khu vực phía ngoài chưa giải tỏa được. Vì vậy, công tác giải phóng mặt bằng cần được quan tâm hơn nữa, quan trọng nhất là công tác tuyên truyền, vận động nhân dân, nhất là cán bộ nhà nước càng phải gương mẫu chấp hành. Chính sách đền bù, giải tỏa cần được tiếp tục sửa đổi, bổ sung cho phù hợp và thực hiện nhất quán, đồng bộ. Có như vậy công tác giải phóng mặt bằng mới đáp ứng yêu cầu thi công của các dự án, thiết thực đẩy nhanh quá trình xây dựng Hải Phòng xứng đáng là đô thị loại 1 cấp quốc gia.

Thanh Hiệp