Năm Heo vàng và 5 điểm nhấn của ngành ôtô

Chưa bao giờ ngành ôtô Việt Nam lại trải qua những trạng thái được đẩy lên đến cao trào như năm Heo vàng Đinh Hợi. Dưới đây là tổng hợp của AutoNet về 5 điểm nhấn ấn tượng nhất trong năm của thị trường và ngành công nghiệp ôtô Việt Nam năm 2007.

1. Kẻ ở người đi

“Khởi sự” cho những biến động trong một năm đầy biến động của ngành ôtô 2007 chính là việc hai thương hiệu BMW (Đức) và Daihatsu (Nhật Bản) “dứt áo” ra đi, bỏ lại “giấc mộng” làm giàu tại thị trường đầy tiềm năng.

Daihatsu (Nhật Bản) “dứt áo” ra đi

Xót xa nhất có lẽ là sự ra đi của thương hiệu ôtô sang trọng BMW. Nằm trong liên doanh VMC sở hữu và lắp ráp đến 3 thương hiệu ôtô gồm Mazda, Kia và BMW thì rõ ràng hiệu quả về sản xuất, bán hàng hay phát triển thương hiệu đều sẽ không thật sự hiệu quả. Nhiều phân tích cho rằng việc BMW ra đi là kết quả tất yếu của một cuộc hôn phối bất hạnh giữa những thương hiệu ôtô kèm theo phong cách khác hẳn nhau. Bên cạnh đó, BMW được đánh giá là một thương hiệu xe sang trọng với giá cả chưa thật sự phù hợp với túi tiền người tiêu dùng Việt Nam. Chưa kể điểm quan trọng nhất là BMW “nội” có quá ít mẫu mã, trong khi những mẫu xe đáng đồng tiền bát gạo nhất, được người tiêu dùng mong chờ nhất như các dòng series 7, dòng xe đa dụng X hay xe thể thao Z lại không có và dịch vụ sau bán hàng do VMC cung cấp lại có vẻ… tệ.

Nối gót BMW, thương hiệu ôtô đến từ Nhật Bản Daihatsu cũng đã rút khỏi Việt Nam với sự kiện giải thể liên doanh Vindaco (Daihatsu Vietindo). Lý do cũng không khác BMW là mấy. Đó là do sản xuất không hiệu quả, xe bán ra ít, xung đột quan điểm (và cả lợi ích) giữa các thành viên trong liên doanh. Đáng chú ý là trong liên doanh này có đến 5 thành viên góp vốn.

BMW đã ngay lập tức quay trở lại thị trường Việt Nam với mác “ngoại” thông qua nhà phân phối chính thức Euro Auto

Nhưng, song song với 2 “tin buồn” lại có những tin vui. Cùng lúc BMW thôi gắn mác “nội”, thương hiệu xe hơi hạng sang này đã ngay lập tức quay trở lại thị trường Việt Nam với mác “ngoại” thông qua nhà phân phối chính thức là Công ty Cổ phần Ôtô Âu Châu (Euro Auto). Sau hơn 3 tháng trở lại thị trường, BMW đã có được những thành công khá lớn từ doanh số bán hàng đến quảng bá thương hiệu. Điều đó đã chứng minh những yếu kém và sai lầm của thương hiệu này khi còn nằm trong “vỏ kén” VMC. Cũng ở liên doanh VMC, để “bù đắp” cho sự ra đi của BMW, liên doanh này đã tiếp nhận thương hiệu ôtô giá rẻ Lifan đến từ Trung Quốc.

Mác xe hơi lừng danh thế giới Porsche cũng vào Việt Nam

Ngoài ra, thị trường ôtô Việt Nam cũng tiếp nhận thêm một thương hiệu xe hơi thể thao lừng danh thế giới là Porsche thông qua Công ty TNHH Xe hơi Thể thao Uy tín (PSC). Cùng với đó là sự xuất hiện của một số thương hiệu ôtô khác như JRD (Malaysia) hay Lifan (Trung Quốc)…

2. Cao trào giá xe

Chưa bao giờ câu chuyện giá xe nội địa lại nóng bỏng như năm 2007. Mặc dù giá bán của ôtô sản xuất – lắp ráp trong nước từ lâu đã đứng đầu thế giới và dư luận đã rất bức xúc song nó chỉ thực sự đạt đến cao trào kể từ đầu tháng 8 khi Bộ Tài chính quyết định giảm thuế suất thuế nhập khẩu ôtô nguyên chiếc nhằm gián tiếp tác động lên giá xe nội.

Ngay sau quyết định của Bộ Tài chính, các nhà nhập khẩu và phân phối đã đồng loạt tiến hành giảm giá bán. Động thái này của các nhà nhập khẩu cùng với nhận định của Bộ Tài chính được coi như một tín hiệu mừng về một cuộc giảm giá tòan diện trên thị trường. Tuy nhiên, tin vui chưa kịp đến thì một số hãng xe thuộc Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) đã dội một gáo nước lạnh khi khẳng định không thể giảm giá. Lý lẽ của các hãng xe này là thuế nhập khẩu ôtô nguyên chiếc giảm không hề tác động đến giá thành xe lắp ráp trong nước. Vậy là một cuộc “đàm phán” giữa Bộ Tài chính với các hãng xe đã được tổ chức trong đó các hãng xe đặt lên bàn cân giữa việc giảm giá bán với giảm thuế nhập khẩu linh kiện, phụ tùng và kể cả thuế tiêu thụ đặc biệt.

Trước sức ép chỉ số giá tiếp tục tăng cao không khi ôtô cũng là một mặt sản phẩm nằm trong rổ hàng hóa cần điều chỉnh, giữa tháng 10 Bộ Tài chính tiếp tục tiến hành giảm thêm 10% thuế suất thuế nhập khẩu ôtô nguyên chiếc xuống còn 60%. Với lần giảm thuế này, một số quan chức trong ngành tài chính đã bày tỏ tin tưởng giá xe trong không thể không giảm, cho dù một số quan chức trong ngành công nghiệp nhận ngược lại.

Đúng sai đã rõ, hy vọng giảm giá xe trong nước cuối cùng cũng chỉ là… mơ hão, các hãng xe đã không hề tiến hành giảm giá bán, ngoại trừ 2 lần tự mình đáp ứng yêu cầu của người tiêu dùng của Mercedes-Benz Việt Nam. Thậm chí trong một cuộc họp với Bộ Công Thương và đại diện các Bộ Tài chính, Giao thông Vận tải, nhiều hãng xe trong nước còn tỏ ra giận dỗi trước 2 lần giảm thuế của Bộ Tài chính. Các hãng xe cho rằng, nếu cứ bị “ép” như vậy rất có thể họ cũng sẽ nhập khẩu và phân phối chứ không sản xuất, lắp ráp nữa. Điều này cũng đồng nghĩa là hàng nghìn lao động đang làm việc trong các liên doanh này phải gia nhập đội ngũ thất nghiệp và Việt Nam sẽ tàn hẳn giấc mộng công nghiệp ôtô.

3. Vui được là… chúa chổm

Một điều lạ có lẽ duy nhất Việt Nam mới có là cho dù giá xe cao ngất ngưởng, người tiêu dùng rất bất bình nhưng các nhà sản xuất vẫn thiếu xe để bán. Kết quả là đến tháng cuối cùng của năm, theo thống kê không chính thức, lượng xe các hãng ôtô phải “nợ” khách hàng đã vượt qua con số 10.000 chiếc khá nhiều. Lẽ ra trong tình trạng “nợ nần” như vậy các hãng xe phải chạy đôn chạy đáo tìm cách tăng cường năng lực sản xuất để trả nợ khách hàng thì họ vẫn cứ ung dung.

“Khi đến các đại lý để mua xe, tôi thấy những nhân viên bán hàng được tha hồ hoạnh họe khách mà tôi cũng thấy… vui lây. Thật không đâu như Việt Nam khi các “thượng đế” lại phải lạy lục, phải đút lót người bán hàng để được chi tiền tỷ ra mua xe. Khi còn ở Đức, chỉ cần bước vào đại lý là tôi đã trở thành thượng đế, được chăm sóc kỹ càng, được các nhân viên ra sức “vuốt ve” thì về đây tôi lại phải đứng ở vị thế trái ngược hẳn”, giám đốc một công ty xuất nhập khẩu tại Hà Nội tỏ ra ngán ngẩm.

Do đó, cho dù một số hãng xe có công bố kế hoạch nâng cao sản lượng sản xuất nhằm đáp ứng nhu cầu khách hàng thì thực tế họ cũng không cần thiết phải chú tâm vào điều đó. “Chẳng dại gì giải quyết món nợ ấy sớm để rồi phải giảm giá bán trong khi hiện nay vừa bán vừa la vẫn đắt hàng”, một nhà buôn bày tỏ ý mỉa mai sau khi không thể đăng ký mua được một chiếc xe trước Tết nguyên đán chỉ vì không chịu lót tay cho nhân viên bán hàng.

4. Sốc cùng "xế độc"

Ở Việt Nam có một gia đình đáng nể khi sở hữu đến 5 chiếc xế hộp đều thuộc hàng… “khủng” mang thương hiệu BMW. Đó là gia đình bà Dương Thị Bạch Diệp, một đại gia trong làng bất động sản Sài Thành. Thế nhưng, người ta chỉ biết được điều đó sau khi dư luận tò mò tìm hiểu về chủ nhân của chiếc xe siêu sang trị giá 1,5 triệu USD Rolls-Royce Phantom mới cáu cạnh. Trước bà Diệp, một đại gia khác là ông chủ Tập đoàn Khải Silk cũng đã đem về chiếc xe cùng loại (đã qua sử dụng) trị giá 1 triệu USD.

 
Những xế độc đua nhau xuất hiện tại Việt nam

Đó chỉ là 2 đại diện trong rất nhiều những doanh nhân giàu có đam mê xế hộp liên tục tậu những cỗ tài sản tiền tỷ về nước. Sẽ không hề lạ với nhận định này nếu ai đó được chứng bộ sưu tập xế độc hoành tráng nhất từ trước tới nay tại lễ khởi công Vương quốc Ôtô (Auto Kingdom – Bình Dương) ngày 15/11. Trong đó có thể kể đến những cái tên mà chỉ mình nó thôi cũng đủ gây sốc như hai chú “ngựa chiến” Ferrari F360 và F430, “bò tót” Lamborghini Gallardo và Audi R8, chiếc Lexus LS600hL cùng Hummer H3 limounsine.

Mới đây, một đại gia trong giới doanh nhân Hà Thành cũng đã bỏ ra 320.000 USD để đem về chiếc BMW X5 bọc thép chống đạn. Về giá trị kinh tế, chiếc xe này còn thua khá nhiều những chiếc xế độc khác đang có mặt tại Việt Nam, song điểm khác biệt của nó chính là khả năng chống… khủng bố. Rồi thì chiếc Bentley Continental Flying Spur của bà chủ hãng mỹ phẩm Shiseido Việt Nam Lê Hoài Anh, chiếc siêu xe Lamborghini Gallardo SE có giá hơn 200.000 USD tại châu Âu (cả thế giới chỉ có đúng 250 chiếc) xuất hiện tại Tp.HCM hôm 7/12…, tất cả đều cho thấy một nhận định là khả năng đam mê và chịu chơi xế hộp của nhiều người dân Việt Nam chẳng hề kém cạnh nơi nào.

5. Doanh số kỷ lục

Kết thúc một năm đầy biến động, cho dù thị trường ôtô trong nước có là nguyên nhân dẫn đến những xung đột giữa nhà sản xuất, các nhà hoạch định chính sách và người tiêu dùng thì một con số kỷ lục về doanh số bán hàng cũng là một cái kết vui. Kết thúc tháng 11, toàn bộ 16 liên doanh thuộc Hiệp hội VAMA đã tạo được tổng sản lượng bán hàng vượt ngưỡng 4 chữ số, lên 10.110 chiếc.

Trong khi tổng sản lượng bán hàng của tất cả thành viên VAMA được nâng lên thêm một chữ số thì số thành viên đạt lượng xe bán ra trên 1.000 cũng tăng thêm. Điều đó đã góp phần đưa thị trường ôtô Việt Nam cuối năm 2007 lên vị trí ấn tượng nhất từ trước đến nay. Ấn tượng nhất là liên doanh Vidamco khi tăng từ 882 chiếc của tháng 10 lên 1.016 chiếc của tháng 11 đồng thời đứng vào hàng “tứ đại gia” của VAMA. Thứ hai là quán quân Toyota Việt Nam với sản lượng bán hàng trong tháng đạt 2.190 chiếc. Tiếp theo là hai “đại gia” nội địa Trường Hải và Vinamotor khi lần lượt đạt doanh số 1.390 chiếc và 1.335 chiếc.

Với doanh số kỷ lục này, thị trường ôtô trong nước được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo đà phát triển cho năm 2008, một năm chắc chắn cũng sẽ có nhiều biến động ghi lại dấu ấn.

• Chiêu Quân