Nam California –Chiếc nôi”của làng thiết kế...

 Thời tiết ôn hòa quanh năm và những màu sắc ấm áp do mặt trời California lại tạo điều kiện để xem xét thiết kế và là động lực cho những nhà thiết kế tài ba nhất làm việc ở nơi này.

“Chiếc nôi” của nền công nghiệp ôtô của Mĩ có thể là Detroit, nhưng trong vòng 30 năm trở lại đây thì West Coast của California đã trở thành cơ sở thiết kế của nó, là nơi có nhiều xưởng thiết kế nhiều hơn bất cứ nơi nào khác trên thế giới.

Khu nghiên cứu thiết kế CALTY tại Newport Beach

Bắt đầu là Trung tâm Thiết kế CALTY của Toyota vào năm 1973, sau đó hàng tá những mác xe danh tiếng khác đã đặt cơ sở thiết kế vệ tinh của mình ở California. Một vài hãng ví dụ như Toyota đã ổn định và phát triển, đảm nhận rất nhiều vai trò khác. Những hãng khác như Porsche, Chrysler và Subaru cũng đã cố gắng hết sức và đã rút lui.

Tại sao vùng này lại có nhiều xưởng thiết kế ôtô đến vậy? Và những xưởng thiết kế này khác nhau như thế nào? Để trả lời những câu hỏi này, hãy cùng thực hiện một hành trình vòng quanh bốn xưởng thiết kế ôtô ở California, thăm khóa đào tạo Giao thông ở Trung tâm Nghệ thuật và nói chuyện với những người đang hành nghề trong vùng để hiểu thêm về lý do tại sao California lại có mật độ tập trung các xưởng thiết kế ôtô dày đặc đến vậy.

GM studio nhìn từ phía ngoài

Chuyến thăm đầu tiên trong hành trình là đến xưởng thiết kế Advanced Design của GM do Frank Saucedo làm Giám đốc. Xưởng này nằm trên khu đất trước kia là một lò nướng bánh được chuyển đổi vào năm 1948 ở Burbank. Đây cũng là nơi Boeing thiết lập công việc kinh doanh ban đầu của xưởng Skunk Works. Hiện nay nó là nơi tọa lạc của 3 sàn lớn và 2 sàn di động với số nhân công khoảng 60, trong đó có 5 kĩ sư studio, 11 nhà  thiết kế, 15 nhà tạo khung và 7 nhà tạo khung kĩ thuật số. Nó đảm nhiệm việc sản xuất hỗn hợp và thiết kế ra các mẫu xe concept, trong đó có những mẫu như Pontiac Solstice, Chevy Nomad concept từ năm 1999 và chiếc Jay Leno EcoJet concept từ 2 năm trước đây trên chiếc CV của nó. Saucedo, người lập nên khu xưởng hoành tráng này chỉ với 4 nhà thiết kế vào năm 2001, xác định sự hợp tác với các công ty sáng tạo như Nike và Disney là một trong những lợi thế chính của vị trí West Coast của nó.

Chevrolet Nomad concept 1999

Sau khối bê-tông láng bóng được giữ gìn của tòa nhà được hiện đại hóa những năm 1940 của GM thì xưởng thiết kế mới coong của Kia ở Irvine với cấu trúc kính và kim loại và mái vòm cực lớn nhô ra cổng vào chính đã thực sự trở thành một cú sốc văn hóa. Tom Kearns, Thiết kế trưởng ở xưởng này cho biết cơ sở được xây dựng theo từng mục đích chuyên môn, đó là sự hợp tác giữa nhóm thiết kế của ông và công ty kiến trúc. Toàn thể kiến trúc nhìn ra một khu vực hội thảo trung tâm rộng lớn tách biệt khỏi khu vực nhìn ra ngoài bằng những bức tường kính, còn xưởng thiết kế chính ở phía bên kia. Nó có đủ chỗ cho 8 mẫu xe nguyên kích thước ở trên 2 sàn lớn và 30 nhân viên thường xuyên, trong đó có 14 nhà thiết kế.

 
Trung tâm thiết kế và thiết kế trưởng Tom Kearns của Kia

Kearns đồng ý rằng văn hóa xe hơi ở West Coast là lí do chính giải thích vì sao các công ty như Kia lại thiết lập những xưởng thiết kế vệ tính ở khu vực này nhưng đồng thời cũng nhấn mạnh rằng khí hậu ôn hòa quanh năm đóng một vai trò rất quan trọng.  Điều này khẳng định rằng văn hóa xe hơi là một hằng số bất biến quanh năm và rằng những chiếc xe tỏa sáng đẹp đẽ và rạng rỡ hơn ở bất cứ thị trường lớn nào.

Chếch về phía nam của Kia một chút, ở giữa những khu dân cư của Newport Beach là xưởng thiết kế CALTY của Toyota. Đầu tiên nó được thành lập như là “Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển” vào năm 1973, CALTY là một trong những cơ sở thiết kế lớn nhất ở West Coast với xưởng làm mẫu 5 sàn, 2 sân kiểm tra và khoảng 65 nhân viên trong đó có 25 nhà thiết kế. Hơn 20 nhân viên khác hiện đang làm việc ở xưởng sản xuất chi nhánh mới thành lập gần đây ở Ann Arbor, Michigan, ngoại ô của Detroit.

 
Tường màu và Kevin Hunter, Giám đốc thiết kế tại CALTY

Giám đốc thiết kế, Kevin Hunter đã làm việc cho xưởng này từ khi vừa tốt nghiệp trường College of Creative Studies ở Detroit năm 1982 và đã chứng kiến sự lớn mạnh của xưởng này về cả quy mô và mức độ cống hiến của nó. Chiếc Celica đời 1978 kinh điển là chiếc đầu tiên mà xưởng thiết kế này tạo ra, nhưng từ đó về sau nó đã làm việc với rất nhiều mẫu concept của Toyota, Lexus hay Scion, trong đó có cả chiếc Toyota FJ Cruiser đời 2006, Lexus LF-C concept đời 2004 và chiếc Scion Fuse đời 2006.

Hunter nói rằng, theo ông, lí do mà West Coast trở thành “nơi trú ngụ” của nhiều xưởng thiết kế xe đến thế là vì nó có thái độ độc đáo và mạnh mẽ với những chiếc xe: "Khi ở Detroit, tôi nhận thấy xe hơi đã được sử dụng như những công cụ. Ở Los Angeles, chúng được sử dụng quanh năm ngày tháng như một thứ gì đó rất đặc biệt; còn  ở đây chúng được đối xử gần như là nghệ thuật."

Volkswagen Concept 1 (1994)

Cơ sở thiết kế của tập đoàn Volkswagen ở West Coast do Claus Potthoff, Giám đốc thiết kế cấp cao, Trung tâm Thiết kế California đứng đầu (và thiết kế trưởng của TT mới). Nằm ở tòa nhà nhìn ra sân bay Santa Monica, cơ sở này chiếm trọn 3 tầng với một cửa trung tâm mở, các phòng họp và các văn phòng chung ở tầng cao nhất bao quanh khu vực thiết kế và làm mẫu bên dưới. Có một sàn lớn và hai sàn nhỏ ở tầng trệt. 65 nhân viên của các đội thiết kế cả Audi và Volkswagen, lần lượt do Jae Min và Derek Jenkins đứng đầu với các dự án phân chia chất lượng đồng đều giữa các dự án concept, sản xuất và thị trường cụ thể ở bản địa (ví dụ như những thiết kế cho SEMA chẳng hạn).

Ngoài những công việc chủ yếu thiên về concept, Potthoff còn miêu tả cảm giác khác nhau giữa xưởng vệ tinh này với xưởng chính của Audi ở Ingolstat, Đức: "Có sự khác nhau lớn, rất lớn giữa việc là xưởng chính và là xí nghiệp. Ở đây chúng tôi tập trung vào các bước sáng tạo đầu tiên". Xưởng này chịu trách nhiệm cho một vài thiết kế quan trọng, trong đó có chiếc Concept 1 năm 1994 (tiền thân của chiếc New Beetle), tác phẩm thiết kế đầu tiên của chiếc Audi TT concept năm 1995 và mẫu Volkswagen Microbus concept.

Volkswagen Microbus concept (2001)

Potthoff đồng ý rằng vị trí West Coast là rất quan trọng bởi vì nó là “cái nôi” của rất nhiều xu hướng thiết kế xe hơi, mức độ giàu có và là nơi có những khách hàng đầu tiên so với các bang còn lại trong nước. Nhưng ông nói thêm rằng West Coast cũng không xa Trung Quốc là bao, một đất nước có thị phần ngang ngửa với châu Âu. Potthoff cũng nhấn mạnh vai trò then chốt của California trong chiến dịch “xanh” về thiết kế xe hơi gần đây.

Bang California, nếu được coi là một vùng kinh tế riêng biệt thì sẽ là nền kinh tế lớn thứ 8 trên thế giới. Bản thân điều này chỉ ra tầm quan trọng của khu vực với các công ty xe hơi về mặt doanh số bán hàng. Tuy nhiên, California cũng được biết đến rộng rãi như là khu vực dẫn đầu Hoa Kì về các xu hướng của khách hàng, và vì thế, nó còn quan trọng hơn đối với những nhà sản xuất xe hơi.

Nissan Design America tại San Diego

Danh tiếng này gắn liền với cái cách mà văn hóa xe hơi California, đặc biệt là vùng LA, định hình và ảnh hưởng đến các xu hướng tiêu dùng xe hơi trong cả nước. Như ông Dave Marek, thiết kế trưởng của Advanced Design, phòng Nghiên cứu và Phát triển của Honda Americas chỉ ra: "Nó là thiên đường xe hơi – bạn có thể có mọi thứ ở đây, nó không ngừng nghỉ; nó là văn hóa California cuồng nhiệt". Thời tiết ôn hòa quanh năm và những màu sắc ấm áp do mặt trời California lại tạo điều kiện để xem xét thiết kế và là động lực cho những nhà thiết kế tài ba nhất làm việc ở nơi này. Sự gần gũi với các thị trường đang phát triển và cơ hội ở châu Á để học hỏi từ các nền công nghiệp sáng tạo địa phương là những lí do sâu xa hơn để West Coast duy trì vị trí là “cái nôi tinh thần” của thiết kế xe hơi ở Mỹ.

• Autonet