Năm 2009: Thấy rõ khó khăn, tận dụng cơ hội, ổn định tăng trưởng, phát triển bền vững

- Thưa Chủ tịch, năm 2008, cùng cả nước, Hải Phòng phải đối mặt với nhiều khó khăn ngoài dự báo nhưng vẫn có nhiều “ cái nhất” đáng tự hào. Những thành công nổi bật nhất của thành phố là gì, thưa Chủ tịch?

- Cái nhất đầu tiên là thành phố vượt qua mọi khó khăn, hoàn thành cơ bản và khá toàn diện  nhiệm vụ kế hoạch đề ra. Nhiều chỉ tiêu kinh tế quan trọng tăng trưởng cao. Trong đó, ấn tượng nhất là GDP tăng 13,02% là mức tăng trưởng cao nhất từ năm 2000 đến nay, gấp gần 2 lần so với bình quân chung cả nước ( những năm trước chỉ gấp khoảng 1,5 lần), xếp thứ 2 so với cụm thi đua 5 thành phố trực thuộc Trung ương ( chỉ sau Cần Thơ). Sản xuất công nghiệp tăng 18,5% ( cả nước tăng 16,2%). Tổng thu ngân sách trên địa bàn cao nhất từ trước tới nay, đạt 24.018 tỷ đồng, tăng trưởng tới 53%. Thu hút vốn đầu tư nước ngoài lần đầu tiên đạt tới con số 1,4 tỷ USD, cũng là cao nhất và gấp 3,3 lần so với năm 2007. Sản lượng hàng hóa qua Cảng Hải Phòng đạt hơn 29 triệu tấn, tăng 26,8%, cao nhất và vượt qua dự báo đến năm 2010. Kim ngạch xuất khẩu vượt ngưỡng 1,5 tỷ USD, tăng 19,6%. Đáng chú ý là chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Hải Phòng ngày càng đúng hướng, dịch vụ đã chiếm tỷ trọng xấp xỉ 52%, nông nghiệp chỉ còn 11%... Thành phố tập trung giải quyết nhiều vấn đề về xã hội như xóa đói, giảm nghèo, phổ cập trung học và nghề, nâng cao tỷ lệ người dân nông thôn được dùng nước sạch, đào tạo nghề…

- Quả là những con số biết nói, nhưng nhiều người nhận xét, ấn tượng hơn cả là năm 2008, Hải Phòng đã có sự chuẩn bị cho lâu dài, với nhiều dự án lớn có tầm cỡ chiến lược. Ý kiến của Chủ tịch về vấn đề này như thế nào?

- Đúng vậy. Ngoài đường cao tốc Hà Nội- Hải Phòng, “ con đường thế kỷ” được khởi công; dự án Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng đang được xúc tiến khẩn trương, Hải Phòng thu hút được nhiều dự án tầm cỡ, có tốc độ triển khai nhanh chóng như Khu đô thị, dịch vụ và công nghiệp Bắc Sông Cấm vừa được trao Giấy chứng nhận đầu tư với quy mô 1600 ha, vốn đầu tư giai đoạn đầu là 100 triệu USD. Khu công nghiệp An Dương đang mở ra nhiều triển vọng tốt đẹp, khởi công ngày 28- 12, chỉ sau 6 tháng chuẩn bị có quy mô giai đoạn 1 là 200 ha và vốn đầu tư 200 triệu USD. Tổ hợp Resort Sông Giá cũng đang được đẩy nhanh tiến độ. Dây chuyền 2 Công ty xi măng Chin- phong, công trình kho chứa dầu trên biển trị giá 170 triệu USD của Tổng Công ty CNTT Nam Triệu, nhiều con tàu lớn lướt sóng ra khơi  và một số dự án phát triển công nghiệp khác đã và đang chứng tỏ tiềm năng phát triển công nghiệp của Hải Phòng, không chỉ trong  trước mắt mà cả lâu dài.

- Tuy vậy nhưng Hải Phòng vẫn còn 4/15 chỉ tiêu chưa hoàn thành kế hoạch, thưa Chủ tịch?

- Đó là các chỉ tiêu về  thủy sản, thu hút khách du lịch, giải quyết việc làm, tỷ lệ hộ nghèo nhưng đều đạt kết quả cao hơn năm 2007. Đây cũng nằm trong tình trạng chung của cả nước và trong bối cảnh có nhiều khó khăn như năm 2008 thì có thể chấp nhận được tuy vẫn phải cố gắng.

- Chủ tịch có thể nói rõ hơn về kết quả kiềm chế lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội?

- Về cơ bản, Hải Phòng ổn định được kinh tế và có bước phát triển. Việc thực hiện chủ trương kiềm chế lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội được quan tâm tập trung thực hiện và đạt kết quả tốt. Nhiều dự án chưa thật sự cần thiết tạm dừng, giãn, hoãn, giành vốn cho những công trình cấp bách hơn. Toàn thành phố thực hành tiết kiệm, nhất là trong chi tiêu ngân sách và tiết kiệm được 29 tỷ đồng, cộng với nguồn vốn dự phòng, nguồn tăng thu bù đắp hơn 100 tỷ đồng chi cho an sinh xã hội, hỗ trợ nông dân, ngư dân… Chỉ số giá cả hàng hóa tiêu dùng giảm dần về cuối năm, giá cả hàng hóa ổn định phần nào giảm bớt khó khăn cho đời sống nhân dân.

- Năm 2008 được xác định là “Năm cải cách hành chính và giải phóng mặt bằng” nhưng kết quả chưa như ý muốn, thậm chí nhiều trường hợp Chủ tịch phải phê bình cán bộ lãnh đạo, yêu cầu ký cam kết mới có chuyển biến. Sức ỳ này là do đâu, thưa Chủ tịch?

- Nói công bằng thì nhiều ngành, nhiều địa phương rất nỗ lực, cố gắng, đạt kết quả tốt, công việc chạy đều. Cải cách hành chính dựa trên sự hài lòng của nhân dân đã được ghi nhận bước đầu, xuất hiện nhiều mô hình mới, cách làm hay như quận Ngô Quyền, Lê Chân… Trong giải phóng mặt bằng cũng vậy, nhiều công trình có chuyển biến rõ rệt như Nhà máy Nhiệt điện, Tổ hợp Resots Sông Giá, Thủy Nguyên; Khu công nghiệp An Dương… Tuy nhiên, vẫn còn một số ngành, địa phương chưa quan tâm chỉ đạo quyết liệt, nhất là đối với các công việc trọng tâm, các công trình trọng điểm thực hiện chức năng nhiệm vụ của mình, làm cho một số công trình dự án trọng điểm còn chậm so với yêu cầu. Cụ thể là dự án đường Hồ Sen- Cầu Rào 2, cầu Khuế… Chỉ sau khi UBND thành phố phê bình, việc giải phóng mặt bằng mới nhanh hơn chứng tỏ đội ngũ cán bộ địa phương chưa làm hết trách nhiệm. Ngoài ra, công tác giải phóng mặt bằng luôn khó khăn, phức tạp, nhất là các dự án có diện tích chiếm đất lớn, khối lượng đền bù nhiều trong khi cơ chế chính sách chưa đồng bộ, còn bất cập; việc tuyên truyền chưa đến nơi, đến chốn, nhận thức của người dân về sở hữu đất đai chưa đầy đủ… là nguyên nhân tạo ra sức ỳ, lực cản cho sự phát triển. Về cải cách hành chính thì doanh nghiệp chưa thực sự hài lòng bởi người đứng đầu một số ngành, đơn vị, địa phương chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm, thẩm quyền được giao; một bộ phận cán bộ công chức năng lực yếu, chất lượng tham mưu thấp, còn tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, còn phiền hà, nhũng nhiễu, tiêu cực; còn thiếu sự phối hợp giữa các ngành, các địa phương…

- Thưa Chủ tịch, cũng vẫn còn nhiều dự án không được triển khai theo kiểu “ trải chiếu chiếm chỗ”?

- Có dự án như vậy nhưng năm qua thành phố đã xử lý khá kiên quyết, mặc dù rất khó khăn. Trong năm, UBND thành phố ra quyết định thu hồi đất, xử lý 4 dự án lớn vi phạm Luật Đất đai, Luật Xây dựng gây nhiều bức xúc trong nhân dân như dự án Khu đô thị Tân Thành, dự án Công ty 1-5 tại Khu công nghiệp Đình Vũ, dự án Công ty Điện máy tại Khu đô thị mới Ngã Năm- Sân bay Cát Bi, dự án Công viên Rồng Biển… Sau các quyết định này, nhiều dự án khác có dấu hiệu chậm trễ đã phải huy động vốn để đẩy nhanh tiến độ. Đội ngũ cán bộ công chức cũng có nhận thức đầy đủ, rõ ràng hơn về chức trách, nhiệm vụ của mình, bớt đi nhiều sự phiền hà, nhũng nhiễu đối với người dân và doanh nghiệp.

- Nhiều địa phương đề nghị  được phân cấp nhiều hơn, trong đó có công tác  giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, năng lực, trình độ chưa tương xứng nên ảnh hưởng tới công việc. Trong năm Giải phóng mặt bằng và bảo đảm an sinh xã hội 2009, vấn đề này được giải quyết như thế nào, thưa Chủ tịch?

- Trước hết, mỗi địa phương, mỗi ngành, mỗi đơn vị phải năng động, chủ động, tích cực hơn. Thành phố sẽ nghiên cứu và từng bước tháo gỡ những bất cập này. Trước mắt, năm 2009 thí điểm thành lập Ban đền bù tại quận Ngô Quyền, đầu tư về con người và trang thiết bị cần thiết để chỉ chuyên trách lo giải phóng mặt bằng, sau sẽ phát triển rộng ra ở những địa phương có nhiều dự án. Những dự án đặc biệt quan trọng sẽ giao cho Trung tâm phát triển quỹ đất đảm nhiệm. Bên cạnh đó, việc giải phóng mặt bằng sẽ phải quyết liệt hơn. UBND thành phố tiếp tục kiểm điểm, phê bình nghiêm khắc, thậm chí cách chức cán bộ nếu để chậm trễ. Những dự án đã bố trí vốn cần được thực hiện khẩn trương, cần thiết phải tổ chức bảo vệ kiểm kê, bảo vệ nhà thầu thi công. Thành phố cố gắng lo đủ nguồn vốn đối ứng, vốn giải phóng mặt bằng trong kế hoạch để thu hút đầu tư mạnh mẽ hơn trong năm 2009, thực hiện chủ trương kích cầu đầu tư, kích cầu tiêu dùng của Chính phủ.

- Thưa Chủ tịch, chương trình an sinh xã hội khá rộng và bao trùm nhiều lĩnh vực, thành phố sẽ chọn những trọng điểm nào để thực hiện?

- Thành phố xác định trong điều kiện kinh tế Việt Nam có chiều hướng suy giảm, kinh tế thế giới bước vào suy thoái và khủng hoảng nên nhiệm vụ hàng đầu là bảo đảm an sinh xã hội cho các gia đình chính sách, người nghèo, nông dân… Cụ thể là sẽ xúc tiến nhanh các chương trình tạo việc làm bằng cách phát triển sản xuất kinh doanh; làm tốt công tác chuyển đổi ngành nghề cho người dân bị thu hồi đất; hỗ trợ người nghèo bằng nguồn vốn tín dụng của Ngân hàng chính sách xã hội; tăng tỷ lệ người dân nông thôn được sử dụng nước sạch; thực hiện tốt quy định của Nhà nước về hỗ trợ bảo hiểm y tế cho người nghèo, cận nghèo; xem xét, cân đối khả năng ngân sách để thực hiện trợ cấp cho cán bộ cơ sở…

- Vậy cải cách hành chính có tạm thời lùi lại, thưa Chủ tịch?

- Cải cách hành chính vẫn là khâu trọng tâm, có tính chất đột phá và được gắn chặt với triển khai thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở và phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Theo đó, thành phố sẽ hoàn thành thực hiện cơ chế 1 cửa hiện đại, độc lập, liên thông tại tất cả các quận, huyện; đưa vào sử dụng cổng thông tin điện tử; triển khai nghiêm túc Đề án 30, rà soát, loại bỏ các thủ tục hành chính rườm rà, các khâu trung gian không cần thiết, tăng cường hơn nữa tính trách nhiệm của đội ngũ cán bộ công chức…

- Năm 2009, khó khăn sẽ gay gắt, phức tạp hơn nhưng cũng có nhiều thời cơ, thuận lợi. Hải Phòng sẽ nắm bắt vận hội này như thế nào, thưa Chủ tịch?

- Mục tiêu mà thành phố đặt ra là nhìn rõ khó khăn, tận dụng cơ hội, ổn định tăng trưởng, phát triển bền vững. Trong đó, đáng mừng là có nhiều yếu tố thuận lợi. Ngay đầu năm 2009, Nhà máy phân bón DAP chính thức đi vào hoạt động, cung ứng khoảng 200.000 tấn phân bón trở lên. Tiếp đó, quý 2- 2009, tổ máy số 1 của Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng chính thức vận hành, tổ máy số 2 nối tiếp vào quý 3 cộng với nhiều dự án sản xuất công nghiệp lớn như sơn Hải Phòng, luyện thép Sông Đà, đồ chơi Vĩnh Trân, dây chuyền may vét- tông Tân Liên … tạo ra giá trị sản xuất công nghiệp tăng thêm 5000- 6000 tỷ đồng. Các khu công nghiệp, khu đô thị sẽ được xúc tiến khẩn trương hơn, tạo điều kiện để thu hút nhiều hơn nữa mọi nguồn vốn đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư có thực lực tài chính, công nghệ cao, tạo nguồn thu ngân sách lớn…

Một thuận lợi nữa rất cơ bản là Chính phủ đã phê duyệt kế hoạch triển khai thực hiện NQ 32 của Bộ Chính trị, những nội dung thành phố đề xuất đều được đưa vào kế hoạch. Cuối năm 2008, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng về tiếp xúc cử tri và làm việc với lãnh đạo thành phố đã cơ bản nhất trí với 8 kiến nghị của thành phố liên quan tới một số chương trình, dự án lớn, một số cơ chế cho Hải Phòng phát triển. Cụ thể là cho phép xây dựng một số công trình bằng nguồn trái phiếu Chính phủ; nâng mức hỗ trợ đầu tư có mục tiêu cho Hải Phòng bằng nguồn vượt thu để lại; nâng cấp, mở rộng Sân bay Cát Bi thành sân bay quốc tế, dự bị cho Sân bay Nội Bài; xây dựng Bệnh viện Việt Tiệp cơ sở 2… Thủ tướng chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ xây dựng đường cao tốc Hà Nội- Hải Phòng; sớm triển khai khởi công 2 bến khởi động Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng và xây dựng tuyến đường Tân Vũ- Lạch Huyện gồm cả cầu Đình Vũ- Cát Hải…

Yếu tố không kém phần quan trọng là vị thế Hải Phòng ngày càng được khẳng định, phát huy và có sức thu hút mạnh mẽ đối với các nhà đầu tư cả trong và ngoài nước. Qua các chuyến xúc tiến thương mại, đầu tư tại nước ngoài, từ Trung Quốc tới Anh, Pháp, Mỹ, Ca- na- đa…, lãnh đạo chính quyền và các doanh nghiệp các nước rất quan tâm tới Hải Phòng, muốn được hợp tác  lâu dài. Thực tế, năm 2008, Hải Phòng đã đón tiếp hàng trăm đoàn khách quốc tế tới tìm hiểu môi trường đầu tư, trong đó có nhiều tập đoàn kinh tế lớn đã quyết định chọn Hải Phòng là nơi bỏ vốn. Như vậy là Hải Phòng đang hội đủ các yếu tố “ thiên thời, địa lợi, nhân hòa” để phát triển, chắc chắn sẽ vượt qua khó khăn thách thức, góp phần cùng cả nước ngăn chặn đà suy giảm kinh tế, từng bước ổn định tăng trưởng và phát triển bền vững, đạt chỉ tiêu tăng trưởng GDP từ 12% trở lên trong năm 2009, tạo tiền đề thực hiện và hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch 5 năm 2006- 2010 mà Đại hội 13 Đảng bộ thành phố đề ra. Vấn đề đặt ra là cần có sự nỗ lực, quyết tâm cao của các cấp, các ngành, của cán bộ, đảng viên và nhân dân, nhất là người đứng đầu, phải có sự đồng thuận từ trên xuống dưới để phát huy mặt mạnh, khắc phục mặt yếu, đưa Hải Phòng bứt phá đi lên. Tôi tin tưởng rằng, với sự quan tâm, giúp đỡ của Trung ương, sự lãnh đạo của Thành ủy, HĐND, UBND thành phố, sự  hưởng ứng nhiệt tình của các ngành, các cấp, các địa phương, chắc chắn Hải Phòng sẽ nâng tầm hơn nữa vị thế của mình, vươn lên mạnh mẽ với sức bật mới.

Nhân dịp năm mới 2009, qua Báo Hải Phòng, tôi gửi lời chúc mừng năm mới tới các doanh nghiệp và toàn thể nhân dân. Chúc một năm mới vững vàng trước mọi sóng gió, thành công và hiệu quả.

-  Xin trân trọng cảm ơn Chủ tịch!

                                                                                         Hồng Thanh thực hiện