Năm 2009, ngành thép bớt khó khăn hơn

Sản xuất dần ổn định

Bắt đầu từ tháng 10-2008, thị trường thép có dấu hiệu tốt dần lên. Những doanh nghiệp có lượng thép tồn đọng lớn tiêu thụ được hàng hóa, tuy giá chỉ bằng 50% so với thời điểm hoàng kim hồi quý 1. Một số doanh nghiệp sản xuất thép phải cho công nhân nghỉ dãn việc trong các tháng 8 và 9 do không tiêu thụ được sản phẩm, bắt đầu sản xuất ổn định trở lại. Sức tiêu thụ thép tăng mạnh trong hai tháng cuối năm. Đến hết tháng 11-2008, Công ty cổ phần Thép Đình Vũ tiêu thụ hết 37.000 tấn thép tồn đọng. Công ty Thép Việt Úc cũng không còn nhiều sản phẩm tồn đọng. Theo Hiệp hội Thép Việt Nam, riêng tháng 11, lượng thép tiêu thụ của các doanh nghiệp 310.000 tấn, tăng gấp đôi so với tháng 10. Các doanh nghiệp 3 lần điều chỉnh tăng giá thép. Đến cuối tháng 12, giá thép xây dựng giao ngay ở mức 11,8- 11,9 triệu đồng/tấn, tăng 300.000- 400.000 đồng/tấn so với cuối tháng 11.

Chính phủ có nhiều biện pháp tháo gỡ khó khăn cho ngành sản xuất thép trong nước, như tăng thuế nhập khẩu phôi thép và thép thành phẩm lên mức cao (5- 15%) nên lượng thép nhập khẩu giảm mạnh. Mặt khác, công tác phòng, chống lạm phát đạt hiệu quả bước đầu, nhiều dự án được  khởi động trở lại góp phần kích cầu cho ngành thép. Một số doanh nghiệp thương mại lo ngại giá thép tăng cao trở lại cũng bắt đầu mua hàng tích trữ. Bộ Công Thương trình Chính phủ một số biện pháp nhằm tháo gỡ khó khăn cho ngành thép như hạ lãi suất cho vay, giãn nợ, tăng thuế nhập khẩu…lấy lại niềm tin cho các doanh nghiệp thép.

Lãnh đạo các doanh nghiệp ngành thép nhận định, năm 2009, tuy tình hình kinh tế thế giới vẫn còn bất ổn, nhưng ngành thép sẽ bớt khó khăn hơn so với quý 3- 2008. Hiệp hội Thép Việt Nam dự kiến, lượng thép tiêu thụ trong cả nước sẽ tăng khoảng 5-8% so với năm 2008 (năm 2008 sản lượng thép xây dựng tiêu thụ khoảng 3,75 triệu tấn)…

Dự báo thị trường sát, chủ động đối phó

Bài học về công tác dự báo tình hình thị trường thép và chính sách điều chỉnh thuế không kịp thời, khiến các doanh nghiệp sản xuất thép lâm vào tình cảnh lao đao hồi quý 3 năm ngoái được các doanh nghiệp nhận thức như bài học sống còn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và sự tồn tại của doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp ngành thép cho rằng, tuy hiện nay, giá và sức tiêu thụ thép đang nhích lên, nhưng vẫn cần chủ động đối phó với nguy cơ thép nhập khẩu ồ ạt tràn vào Việt Nam. Do tình hình kinh tế thế giới suy thoái, một số nước có sản lượng thép lớn như Trung Quốc, Ấn Độ … đang tìm mọi cách bảo hộ ngành sản xuất trong nước và hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu sản phẩm thông qua các chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng, giảm thuế xuất khẩu…Nhiều khả năng lượng thép bị “đẩy” ra nước ngoài khả năng rất lớn. Nếu Chính phủ đẩy mạnh các biện pháp hỗ trợ sản xuất trong nước và sử dụng chính sách thuế như một công cụ để ngăn chặn tình trạng thép nhập khẩu tràn lan vào Việt Nam sẽ tạo điều kiện hữu hiệu cho các doanh nghiệp ngành thép.

Tuy nhiên, hỗ trợ như thế nào để người tiêu dùng trong nước không bị thiệt thòi do không được mua hàng giá rẻ là bài toán đang được các cơ quan chức năng cân nhắc. Đối với mỗi doanh nghiệp, quan trọng là tự tìm cho mình một hướng đi nhằm nâng cao sức cạnh tranh.

Theo ông Nguyễn Văn Bình, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Thép Việt Nhật, các doanh nghiệp ngành Thép cần đầu tư chiều sâu, đổi mới công nghệ, thiết bị; đẩy mạnh sản xuất phôi thép, giảm phụ thuộc vào nguồn phôi thép nhập khẩu; tăng cường các hoạt động maketing, tìm kiếm thị trường mới…Về phía các cơ quan chức năng Nhà nước, cần có các biện pháp kích cầu, hỗ trợ doanh nghiệp tìm đầu ra cho sản phẩm, điều chỉnh cung cầu, không cấp phép cho các dự án nhỏ, sản phẩm đã quá tải với thị trường trong nước và dự án không có biện pháp bảo vệ môi trường; giãn, hoãn nợ cho các doanh nghiệp thép…

Mai Hương