Mỹ mở phiên tòa dân sự đầu tiên về Guantanamo
Phiên tòa dân sự đầu tiên xét xử một cựu tù nhân Guantanamo trên đất Mỹ đã được mở hôm 12/10 tại New York. Cáo buộc nhấn mạnh tới sự tham gia của bị cáo người Tanzania Ahmed Ghailani vào mạng lưới khủng bố quốc tế Al Qaeda.
Phiên tòa dân sự đầu tiên xét xử một cựu tù nhân Guantanamo trên đất Mỹ được mở hôm 12/10 tại New York. Cáo buộc nhấn mạnh tới sự tham gia của bị cáo người Tanzania Ahmed Ghailani vào mạng lưới khủng bố quốc tế Al Qaeda.
Ahmed Ghailani, 36 tuổi, bị cáo buộc đã tham gia nhiều vụ tấn công nhằm vào các đại sứ quán của Mỹ khiến 224 người thiệt mạng năm 1998 tại các thủ đô của Kenya và Tanzania. Y là tù nhân duy nhất ở Guantanamo được chuyển về một nhà tù của Liên bang Mỹ hồi tháng 6/2009.
Tại phiên tòa, thẩm phán Lewis Kaplan đã nhắc lại 286 tội danh chống Ahmed Ghailani, trong đó, có các tội danh “âm mưu giết người Mỹ”, “âm mưu sử dụng vũ khí hủy diệt hàng loạt”, “đặt bom tại nhiều sứ quán” và “giết người”. Cũng theo thẩm phán Lewin, ngay trước khi các vụ nổ xảy ra, Ghailani đã bay tới Pakistan với nhiều thành viên khác của Al Qaeda.
Công tố viên Nicholas Lewin chỉ tay về phía bị cáo nói: “Chúng tôi sẽ chứng minh những vụ thảm sát xảy ra tại Đông Phi là tác phẩm của mạng lưới Al Qaeda và người đàn ông này, Ahmed Ghailani, là thành viên quan trọng trong mạng lưới”. Lewin nói thêm: “Chính y và đồng bọn của hắn gia nhập Al Qaeda với cùng mục đích là giết người Mỹ”.
Cũng theo công tố viên, trong số các nhân chứng, đặc biệt có cựu đại biện lâm thời của Mỹ tại Dar es Salaam John Lange, cựu thư ký của ông này, một cựu sĩ quan cảnh vệ, một cựu thành viên của Al Qaeda, sẽ ra làm chứng chống lại Ghailani.
Trong khi đó, luật sư bào chữa cho Ghailani lập luận, vào thời kỳ xảy ra các vụ tấn công khủng bố nói trên, Ghailani còn là một thanh niên rất trẻ và đã bị những người lớn tuổi hơn y lừa bịp. Vị luật sư này nói: “Chính phủ có thể dẫn ra tòa hàng trăm nhân chứng nhưng việc này sẽ chỉ giải quyết vấn đề sau: anh ta có biết rõ mọi chuyện không? Và đến cuối phiên tòa, người ta sẽ thấy câu trả lời là không”. “Anh ta đã đi chợ mua hàng cho họ nhưng anh ta không hề hay biết mình mua cái gì”, luật sư biện hộ khẳng định.
Trước những đánh giá sơ bộ, thẩm phán Lewis Kaplan đưa ra lệnh bảo vệ nghiêm ngặt 12 thành viên hội đồng xét xử và 6 thành viên dự khuyết. Danh tính của những người này không được tiết lộ, ngay cả khi người ta có thể thấy họ trong phòng xử án. Trong suốt thời gian dài diễn ra phiên tòa, các trợ lý của tòa án sẽ phải đưa họ về vào buổi tối và sẽ đón họ vào buổi sáng tại những địa điểm bí mật.
Trong phiên tòa xét xử Ahmed Ghailani có thực tế được đặt ra là y đã bị giam giữ 5 năm mà không được xét xử và phải chịu những cuộc “hỏi cung bạo lực” mà các luật sư của Ghailani cho rằng đó là sự tra tấn, khi mà Ghailani bị giam trong một nhà tù bí mật của Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) từ năm 2004 đến năm 2006.
Việc mở phiên tòa xét xử Ghailani ở New York đã bị hoãn từ tuần trước sau khi thẩm phán từ chối nhận một nhân chứng chủ chốt, vì cho rằng sự xuất hiện trước tòa của người này là kết quả của việc Ghailani cung cấp thông tin cho CIA khi bị ép cung.
Trước đó, nhân chứng này – tên là Hussein Abebe – khai đã bán cho bị cáo thuốc nổ để phục vụ cho các vụ tấn công. Hôm 10/10, cơ quan công tố Mỹ đã hủy bỏ việc kháng nghị quyết định của thẩm phán để không làm chậm trễ phiên tòa.
Ahmed Ghailani cũng bị cáo buộc kết nối lại, sau các vụ tấn công, với Osama Bin Laden tại Afghanistan và tham gia lực lượng bảo vệ cho trùm khủng bố.
Q.M (Theo AFP, CNN)