Mùa tuyển sinh năm 2010: Ào ạt “mở” rồi... “đóng”?

Kết thúc mùa tuyển sinh 2010, nhiều trường phải đóng cửa nhiều ngành học. Sự “thất thu” này không phải năm nay mới có mà đã diễn ra một vài năm gần đây. Điều đáng nói là ngay cả các trường công lập cũng thất thu. Chuyện này dường như là điều không tưởng những năm trước đây. Tại sao?

Ngành “nóng” hết “hot”

Cách đây 3 năm, khi Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức hội nghị đào tạo theo nhu cầu xã hội ngành Công nghệ thông tin (CNTT) có đưa ra dự báo nhân lực ngành này trong thời gian tới sẽ cần rất nhiều. Thế nhưng, mới chỉ sau hai mùa tuyển sinh, đến nay, ngành này đã hết “hot”.

Ngành học nào đang "hot"?

GS.Trần Hữu Nghị - Hiệu trưởng Trường ĐH Dân lập Hải Phòng cho biết, năm nay ngành CNTT của trường không thể tuyển sinh, trường đang không biết giải quyết thế nào với số giảng viên theo dạy ngành này của trường. Trường ĐH Đồng Tháp năm nay cũng quyết định ngừng tuyển sinh ba ngành. Ngành chứng khoán cũng chỉ làm “nóng” được một mùa tuyển sinh, còn sau đó cũng trở về im hơi lặng tiếng. Sự mất “ngôi” không chỉ diễn ra với CNTT, chứng khoán mà còn với một số ngành khác. Đặc biệt là những ngành liên quan đến kỹ thuật, nông - lâm - ngư.

Trong khi đó, năm nay, tuyển sinh lại chứng kiến sự lên ngôi của nhóm ngành kinh tế. ĐH Tài chính - Marketing có khoảng 32.000 hồ sơ, tăng gấp đôi năm 2009, CĐ Kinh tế đối ngoại có trên 39.000 hồ sơ, tăng 18% so với năm trước. Thống kê tại nhiều trường, số hồ sơ xét tuyển NV2 vào nhóm ngành kinh tế chiếm 60-80%. Tại các trường còn tuyển NV3, số hồ sơ vào các nhóm ngành này cũng chủ yếu. Điểm chuẩn vào những nhóm ngành này khá cao. Kể cả những trường phải tuyển NV3 thì nhóm ngành này vẫn “hút” nhiều thí sinh.

“Nóng” - “lạnh” bất thường, vì sao?

Ông Nguyễn Tất Cảnh - Hiệu phó Trường ĐH Nông nghiệp Hà Nội - cho rằng hiện nay, có rất nhiều ngành mà sinh viên ra trường không thiếu việc làm nhưng lại khó tuyển sinh. Trong khi đó, ông cũng cho biết, ngành Công nghệ Sinh học lại rất hút thí sinh dù ra trường không dễ xin việc. “Có thể trong thời gian vừa qua, Chính phủ nhắc nhiều đến Công nghệ sinh học nên thí sinh nhầm tưởng ngành này đang cần nhiều nhân lực” - ông Cảnh nhận định.

Ông Phạm Hồng Sơn - Phó Trưởng khoa Thú y, ĐH Nông Lâm (Huế) cho rằng do thông tin đến với người học chưa chính xác nên khiến việc chọn ngành của thí sinh bị “lệch”.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng điều này lại xuất phát từ việc giao chỉ tiêu và xin chỉ tiêu của Bộ Giáo dục và Đào tạo và các trường. Các chuyên gia nhận định sự tùy tiện, thiếu căn cứ khoa học trong việc định hướng đào tạo nguồn nhân lực cũng như định hướng nghề nghiệp cho người đi học của ngành giáo dục đã gây ra khủng hoảng thiếu, thừa lao động giữa các ngành nghề trong vài năm tới.  Bộ hiện giao chỉ tiêu cho các trường dựa vào năng lực đào tạo cũng như đề xuất của các trường, không dựa vào nhu cầu thực tế. Bởi dù có dựa vào thực tế thì Bộ cũng không biết dựa vào đâu. Các trung tâm dự báo nhân lực hiện đã thực sự hoạt động có hiệu quả? Còn các trường, cứ ngành nào có vẻ “hot” thì xin mở. Sự mở ngành “vô tội vạ” đã dẫn đến hậu quả phải đóng cửa do không tuyển được thí sinh là điều tất yếu.

Không biết đến bao giờ, giáo dục ĐH Việt Nam mới thực sự đào tạo theo nhu cầu của thị trường lao động?

Uyên Na