Mua đất hợp pháp vẫn bị ’đe’ truy tố

Vì cấu kết làm sai lệch hồ sơ để bán đất nông nghiệp mà nhiều cán bộ xã Yên Thọ, huyện Đông Triều (Quảng Ninh) phải vào tù. Tuy nhiên, mới đây cơ quan tố tụng còn quy kết vai trò “đồng phạm” cho người mua một trong số các thửa đất này, dù khi mua họ không biết việc làm sai này và các thửa đất đã được “làm sạch”.

TANDTC vừa có Quyết định Giám đốc thẩm số 26/2010/HS-GĐT ngày 20/9/2010 hủy án sơ thẩm và phúc thẩm vụ án “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” ở xã Yên Thọ, huyện Đông Triều.

Trong đó, yêu cầu cần điều tra truy cứu trách nhiệm hình sự theo hướng tăng nặng hơn đối với các bị cáo trong vụ án; đồng thời điều tra xem xét trách nhiệm ông Nguyễn Quang Lứa – Giám đốc Công ty TNHH Hà Thành (Cty Hà Thành ở huyện Đông Triều) về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” với vai trò người giúp sức. Vừa qua, ông Lứa có đơn khiếu nại khẩn cấp cùng hồ sơ gửi các cơ quan tố tụng cho thấy một sự thật khác trong vụ án này.

Ngay tình thành giúp sức tội phạm

Theo hồ sơ vụ việc, từ năm 2003 đến năm 2005, Cty Hà Thành do ông Lứa làm Giám đốc ký hợp đồng với UBND xã Yên Thọ thi công các công trình tại xã. Sau khi thi công xong, các thôn khu và UBND xã không thu xếp được tiền để thanh toán. Sau đó, ông Lứa mua một số lô đất đã được xã cho chuyển đổi mục đích sử dụng từ đất canh tác thành đất ở.

Việc chuyển đổi đất để bán là chủ trương của đảng ủy, chính quyền xã Yên Thọ từ tháng 7/2003, được UBND huyện Đông Triều đồng ý, với mục đích tạo nguồn kinh phí để đầu tư các công trình cho xã. Trong số 13 lô đất ông Lứa mua thì 9 lô mua bằng tiền mặt, 4 lô đất còn lại ông được UBND xã cấn trừ vào tiền thi công công trình mà thôn, xã nợ.

Hàng chục lô đất khác cũng được chuyển đổi trong đợt này cũng được UBND xã Yên Thọ và các thôn trong xã bán cho nhiều người khác theo chủ trương này. Sau đó, các lô đất ông Lứa mua được UBND huyện Đông Triều cấp “sổ đỏ”.

Tuy nhiên, sau đó cơ quan điều tra đã làm cuộc và làm rõ sai phạm của cán bộ xã, thôn trong việc này là hợp thức nguồn gốc đất nông nghiệp, đất gò đồi, ao hồ và các hạng đất khác thành đất ở thông qua việc ghi lùi thời điểm sử dụng ổn định đến trước năm 1993 để bán.

Hành vi phạm tội của các cán bộ xã Yên Thọ cũng như các trưởng thôn liên quan đã rõ; còn những người mua những lô đất này, trong đó có ông Lứa lại không biết và không hề liên quan đến sự gian dối này. Chính vì thế, VKSND tỉnh Quảng Ninh đã không phê chuẩn quyết định khởi tố đối với ông Lứa với lý do “không đủ yếu tố cấu thành tội phạm”.

Tuy nhiên, đến nay ông Lứa lại bị đề nghị xem xét trách nhiệm hình sự. Điều ngạc nhiên là dù có nhiều người cùng mua số đất này, nhưng đến nay chỉ có ông Lứa bị đề nghị điều tra xem xét trách nhiệm hình sự với vai trò giúp sức cho cán bộ xã làm sai(!?). Theo tìm hiểu, đến nay toàn bộ số đất trên không hề bị thu hồi mà được người dân sử dụng ổn định, được cấp “sổ đỏ” và nhiều hộ đã xây nhà tầng kiên cố để ở.

Những dấu hiệu bất thường phía sau kết luận điều tra

Nghiên cứu hồ sơ vụ án cho thấy, việc quyết định Giám đốc thẩm yêu cầu xem xét trách nhiệm hình sự đối với ông Lứa cơ bản dựa trên những nội dung trong Bản Kết luận điều tra số 92 ngày 22/7/2008 của Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Quảng Ninh.

Một trong các khu đất bị làm sai lệch hồ sơ để bán, nay đã được cấp sổ đỏ và người dân sử dụng ổn định.

Bản kết luận điều tra dù không thể đề nghị truy tố ông Lứa, vẫn đưa ra nhận định rằng: ông Lứa là người có hành vi giúp sức trong việc thu hồi đất nông nghiệp bán trái pháp luật, thu tiền lợi nhuận rất cao, nhưng chỉ hạch toán bù trừ vào công trình rất thấp.

Việc cán bộ của xã Yên Thọ đồng ý tăng đơn giá xây dựng cho Cty Hà Thành cũng khiến ông Lứa bị quy là tự ý nâng giá để chiếm đoạt 153 triệu đồng. Tuy nhiên, hồ sơ vụ án lại không có những chứng cứ rõ ràng, thuyết phục về việc này. Chính vì thế mà trong quá trình điều tra, VKSND tỉnh đã không phê chuẩn quyết định khởi tố bị can đối với ông Lứa.

Theo “khổ chủ”, sở dĩ ông bị “đì” như vậy là do “không biết điều” với điều tra viên thụ lý vụ án này. Trong đơn gửi Báo PLVN và các cơ quan tố tụng, ông Lứa cho biết ông nhiều lần bị vị điều tra viên này gợi ý tiêu cực và ông có ghi âm được một số lần bị gợi ý, tư vấn tiêu cực như vậy. “Tôi đã gửi đơn và các đĩa ghi âm này đến các cơ quan có trách nhiệm” – ông Lứa nói.

Thiết nghĩ, những dấu hiệu bất bình thường trong vụ án này cần được các cơ quan có trách nhiệm khẩn trương xem xét một cách nghiêm túc với tinh thần không bỏ lọt tội phạm, nhưng cũng không làm oan người vô tội. Báo PLVN sẽ tiếp tục theo dõi phản ánh về vụ việc này.

Trần Đinh