Mua, bán vàng trong ngày từ 5 triệu đồng phải thanh toán không dùng tiền mặt

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng vừa ký Nghị định số 390/2026/NĐ-CP ngày 16/10/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP ngày 03/4/2012 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 232/2025/NĐ-CP (sau đây gọi tắt là Nghị định số 24/2012/NĐ-CP).

Đáng chú ý, Nghị định sửa đổi, bổ sung khoản 10 Điều 4 về nguyên tắc quản lý hoạt động kinh doanh vàng. Theo đó, khi thanh toán mua, bán vàng có giá trị từ 5 triệu đồng trong ngày trở lên, khách hàng phải thực hiện bằng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định của pháp luật về thanh toán không dùng tiền mặt.

Sửa đổi quy định về xuất khẩu, nhập khẩu vàng nguyên liệu

Bên cạnh quy định về thanh toán, Nghị định số 390/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điểm, khoản của Điều 14 Nghị định số 24/2012/NĐ-CP liên quan đến hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu vàng nguyên liệu.

Theo quy định mới, doanh nghiệp có đăng ký hoạt động sản xuất, gia công vàng trang sức, mỹ nghệ và có hợp đồng gia công vàng trang sức, mỹ nghệ với nước ngoài được Ngân hàng Nhà nước xem xét cấp Giấy phép nhập khẩu vàng nguyên liệu để thực hiện hợp đồng gia công và xuất khẩu sản phẩm gia công, khi nhu cầu nhập khẩu vàng nguyên liệu phù hợp với hợp đồng gia công vàng trang sức, mỹ nghệ với nước ngoài.

Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, hằng năm, Ngân hàng Nhà nước xem xét cấp Giấy phép nhập khẩu vàng nguyên liệu căn cứ vào năng lực sản xuất, tình hình thực hiện hợp đồng gia công hoặc hợp đồng xuất khẩu vàng trang sức, mỹ nghệ và báo cáo tình hình xuất khẩu vàng trang sức, mỹ nghệ của năm trước, nếu có.

Để được xem xét cấp phép, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện gồm: được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam, có đăng ký hoạt động sản xuất, gia công vàng trang sức, mỹ nghệ; nhu cầu nhập khẩu vàng nguyên liệu phù hợp với hợp đồng gia công hoặc hợp đồng xuất khẩu vàng trang sức, mỹ nghệ.

Nghị định cũng sửa đổi, bổ sung quy định về xuất khẩu, nhập khẩu một số loại vàng. Theo đó, việc xuất khẩu, nhập khẩu vàng nguyên liệu dưới dạng bột, dung dịch, vẩy hàn, muối vàng, dây, ống và các loại vàng trang sức dưới dạng bán thành phẩm được thực hiện theo Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, pháp luật về hải quan và các quy định pháp luật chuyên ngành có liên quan. Quy định này cũng áp dụng đối với vàng sử dụng làm nguyên liệu để sản xuất linh kiện điện tử, thiết bị điện tử, thiết bị y tế và dụng cụ y tế.

Ngoài ra, Nghị định sửa đổi, bổ sung điểm đ.4 khoản 10 Điều 14 về việc bán vàng nguyên liệu nhập khẩu cho doanh nghiệp có đăng ký hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ.

Tại điểm e khoản 10 Điều 14, Nghị định quy định việc xây dựng hệ thống thông tin để xử lý, lưu trữ đầy đủ, chính xác dữ liệu về xuất khẩu, nhập khẩu, mua, bán, sử dụng, tồn kho vàng nguyên liệu nhập khẩu; dữ liệu giao dịch mua, bán vàng nguyên liệu. Đồng thời, thực hiện kết nối, cung cấp thông tin cho Ngân hàng Nhà nước theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

Quy định về thanh tra, kiểm tra và báo cáo hoạt động kinh doanh vàng

Nghị định số 390/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung khoản 5 Điều 16 Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về trách nhiệm của Ngân hàng Nhà nước trong hoạt động kinh doanh vàng.

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước thực hiện thanh tra, kiểm tra trong phạm vi quản lý nhà nước về hoạt động kinh doanh vàng đối với hoạt động sản xuất vàng miếng; kinh doanh mua, bán vàng miếng; xuất khẩu, nhập khẩu vàng miếng, vàng nguyên liệu. Đồng thời, thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định về cấp phép, hạn mức, báo cáo, mua, bán, sử dụng vàng nguyên liệu nhập khẩu và hoạt động kinh doanh vàng quy định tại khoản 9 Điều 4 Nghị định này.

Đối với Bộ Khoa học và Công nghệ, Nghị định quy định Bộ chủ trì, phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan xây dựng, công bố tiêu chuẩn quốc gia đối với vàng trang sức, mỹ nghệ và vàng miếng. Bộ Khoa học và Công nghệ cũng có trách nhiệm kiểm tra, quản lý đo lường, chất lượng đối với vàng trang sức, mỹ nghệ, vàng miếng và vàng nguyên liệu trong sản xuất, nhập khẩu, lưu thông trên thị trường; kiểm định phương tiện đo lường của các doanh nghiệp kinh doanh vàng.

Về chế độ báo cáo, Nghị định yêu cầu các doanh nghiệp, ngân hàng thương mại hoạt động kinh doanh vàng thực hiện báo cáo tình hình sản xuất, mua, bán vàng miếng; tình hình xuất khẩu, nhập khẩu vàng; tình hình mua, bán, sử dụng, tồn kho vàng nguyên liệu nhập khẩu.

Đối với trường hợp được cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu, các đơn vị phải báo cáo tình hình thực hiện hợp đồng gia công, hợp đồng xuất khẩu vàng trang sức, mỹ nghệ; tình hình bán vàng nguyên liệu nhập khẩu theo quy định của Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan có thẩm quyền.

Bãi bỏ quy định về sản xuất, gia công và mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ

Một nội dung đáng chú ý khác của Nghị định số 390/2026/NĐ-CP là bãi bỏ toàn bộ các quy định về hoạt động sản xuất, gia công và mua, bán vàng trang sức, mỹ nghệ. Theo quy định chuyển tiếp, Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ do Ngân hàng Nhà nước cấp trước ngày 16/10/2026 không còn là điều kiện để tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ.

Đối với hồ sơ đề nghị cấp, sửa đổi, bổ sung Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ đã nộp trước ngày Nghị định có hiệu lực nhưng đến thời điểm này chưa được giải quyết, Ngân hàng Nhà nước chấm dứt việc giải quyết và thông báo cho tổ chức, cá nhân nộp hồ sơ. Phí, lệ phí đã nộp, nếu có, được xử lý theo quy định của pháp luật về phí, lệ phí.

Đối với Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu vàng; Giấy phép tạm nhập vàng nguyên liệu để tái xuất sản phẩm; hạn mức xuất khẩu, nhập khẩu vàng nguyên liệu đã được Ngân hàng Nhà nước cấp hoặc xác định trước ngày Nghị định có hiệu lực, các giấy phép và hạn mức này tiếp tục được thực hiện theo nội dung, thời hạn ghi tại giấy phép, hạn mức, trừ trường hợp bị điều chỉnh, thu hồi theo quy định của pháp luật.

Việc cấp mới, sửa đổi, bổ sung, gia hạn sau ngày 16/10/2026 được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 390/2026/NĐ-CP.