Mua bán ngoại tệ trên thị trường tự do- Sôi động, nhưng thất thu thuế

Giá USD “nóng”

Theo một số chủ cửa hàng vàng, thông thường, sau Tết Nguyên đán chừng hơn tháng, giới kinh doanh vàng, ngoại tệ tự do bắt đầu đẩy mạnh mua bán vàng, ngoại tệ mà chủ yếu là USD. Điều này khiến giá USD trên thị trường tự do bắt đầu nhích lên chút ít. Vào ngày đầu tuần trước, giá USD gần chạm mốc 1,8 triệu đồng/100 USD. Nhiều người lo lắng rằng, cũng giống như vàng, giá USD có thể bị đẩy lên rất cao, nên đổ xô đi mua, khiến giá USD càng tăng. Một số cửa hàng nhỏ do tâm lý sợ đồng USD lên giá nữa, từ chối bán USD cho khách hàng.

Khi Thống đốc NHNN tuyên bố Chính phủ chưa có chủ trương nới rộng biên độ tỷ giá giữa USD và VNĐ và dự trữ ngoại tệ vẫn đủ, giá USD trên thị trường tự do hạ nhiệt chút ít. Ngày 28-2, trên thị trường Hải Phòng, tỷ giá VNĐ/USD khoảng 17.630 - 17.730 VNĐ/USD tùy theo giá mua vào hay bán ra. Ngày 2- 3, Tại hiệu vàng Hùng Lệ, giá mua vào, bán ra USD là………Tại cửa hàng vàng Hoàng Phương, giá mua bán USD là…….Tỷ giá bình quân liên ngân hàng: 1 USD = 16.972 VND, tăng 1 VND so với hôm trước. Giá niêm yết của Eximbank Hải Phòng mua vào và bán ra như nhau ….; của Vietcombank Hải Phòng ….

Sự giảm giá chút ít của đồng USD là cơ hội để nhiều người mua vào, trước khi giá USD có thể tăng trở lại. Mặt khác trong những ngày này giá vàng đã lên quá cao, có ngày vượt cả mốc cao nhất hồi quý 3 năm ngoái, và tuy đang hạ dần, song vẫn hơn 19 triệu đồng/lượng; Vì vậy, việc chọn USD để đầu tư có phần bớt mạo hiểm hơn. Những người do nhu cầu cá nhân, để trả nợ, đi du lịch hay du học, chữa bệnh, mua USD với số lượng không nhiều, thông thường mỗi món chỉ từ vài trăm đến vài chục nghìn USD. Các nhà đầu tư đầu cơ hoặc kinh doanh hàng hóa nhập khẩu mua bán với số lượng lớn hơn. Người ta tranh thủ mua USD vì cho rằng, tỷ giá USD có thể tăng lên đến 18.500 đồng vào giữa năm 2009 với phán đoán kim ngạch xuất khẩu giảm, đồng USD tăng giá trên thế giới và Chính phủ có thể nới lỏng tỷ giá để hỗ trợ xuất khẩu của Việt Nam. ..

Chưa quản lý được

Mặc dù là hoạt động “ngầm”, song thực chất vẫn công khai. Hầu hết cửa hàng vàng đều kinh doanh ngoại tệ. Doanh số kinh doanh ngoại tệ thực của mỗi cửa hàng, các cơ quan chức năng không thể nắm được để tính đúng, tính đủ mức thuế. Đối với hầu hết người dân, khi mua USD đều không được nhận bất cứ thứ giấy tờ từ phía người bán. Mỗi cửa hàng thường đóng một dấu nhỏ, bằng đầu đũa, trực tiếp vào tờ 100 USD hay các đồng tiền ngoại tệ khác, coi như một sự bảo đảm với khách hàng. Các hoạt động đầu tư cá nhân vào vàng, ngoại tệ không mở cửa hàng, không trưng biển hiệu thì các cơ quan chức năng nhà nước càng không biết đến.

Thị trường ngoại tệ tự do không chỉ liên thông trong nước mà cả với quốc tế. Tất cả biến động về giá USD trên thị trường thế giới đều ảnh hưởng ngay lập tức đến thị trường Việt Nam. Ước tính, mỗi cửa hàng kinh doanh vàng, ngoại tệ, mỗi ngày chỉ cần mua bán vài trăm nghìn USD, thành phố đã có hàng chục triệu USD trôi nổi trên thị trường. Nếu tính trên cả nước, đó là con số không nhỏ. Các dịch vụ chuyển tiền cá nhân bằng ngoại tệ trong nước và quốc tế cũng rất sôi động. Chỉ cần một cuộc gọi điện thoại từ nước ngoài về hoặc ngược lại, người trong nước (hoặc ở nước ngoài) có thể nhận được ngay số ngoại tệ từ một cửa hàng vàng, ngoại tệ nào đó đem đến. Những người dân có con đi du học hoặc Việt kiều có người thân ở trong nước thường chuyển tiền bằng cách này; kể cả chuyển tiền giữa các tỉnh, thành phố trong nước.

Đây không chỉ là vấn đề về thuế mà còn liên quan đến công tác quản lý nhà nước về ngoại tệ và nếu không quản lý tốt, điều này có thể dẫn đến những ảnh hưởng không nhỏ trong điều hành nền kinh tế cũng như các chính sách điều hành tỷ giá VNĐ đối với đồng ngoại tệ.

Minh Châu