Mũ bảo hiểm: Quy định và ý thức

Ba tháng sau khi quy định của Chính phủ về việc bắt buộc những người đi xe máy phải đội mũ bảo hiểm khi ra đường được áp dụng, các bác sĩ nói rằng đã rất nhiều người thoát chết khi gặp phải những vụ tai nạn liên quan tới xe máy tại quốc gia mà những chiếc xe máy là phương tiện giao thông phổ biến và quan trọng này.

Hiện tại, xe máy ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh chiếm tới 90% lượng xe cộ lưu thông trên đường. Bác sĩ Nguyễn Đức Hiệp đang làm việc tại Bệnh viện Việt Đức, một trong những bệnh viện lớn nhất Việt Nam, cho biết: “Hơn 80% số bệnh nhân sống sót sau những vụ tai nạn giao thông liên quan đến xe máy là những người có đội mũ bảo hiểm. Tuy nhiên vẫn còn gần 20% bệnh nhân của chúng tôi không đội mũ bảo hiểm. Nhiều người trong số họ nghĩ chỉ đi một đoạn đường ngắn hoặc đi chợ…nên không cần đội mũ”.

Giờ đây, quy định này đã thật sự đi vào cuộc sống. Nếu bạn ra đường, sẽ thấy rất ít, rất ít người đi xe máy mà không đội mũ bảo hiểm. Cả những người trẻ tuổi, trước đây vẫn gọi mũ bảo hiểm là “nồi cơm điện”, cũng đã chấp hành quy định. Theo ý kiến của lực lượng cảnh sát giao thông, việc chấp hành quy định bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy giờ đây tốt hơn nhiều so với thời điểm năm 2001, khi một quy định tương tự đã được ban hành.

Tuy nhiên, quy định bắt buộc đội mũ bảo hiểm đang gặp phải những thách thức mới. Đó là việc mùa hè đã đến, không khí nóng nức, nhiệt độ mặt đường cao thực sự thử thách những người đi xe máy với chiếc mũ bảo hiểm kín mít. Ngoài ra, còn tồn tại việc những người đi xe máy nhưng lại đội mũ bảo hiểm của những người đi xe đạp.

Bà Nguyễn Thị Hoa, 53 tuổi, bán mũ bảo hiểm tại phố Thái Phiên, quận Hai Bà Trưng-Hà Nội. Rất nhiều mũ trong cửa hàng của bà có giá từ 50.000đ-120.000đ. Bản thân bà Hoa cũng thừa nhận rằng: “Những chiếc mũ bảo hiểm có giá dưới 100.000đ thường không đảm bảo tiêu chuẩn”. Những chiếc mũ đó có lớp xốp chống chấn thương rất mỏng, lớp nhựa ngoài dễ vỡ và được làm bằng chất liệu không đảm bảo. Nguy hiểm là ở chỗ có tới 70%-80% mũ bảo hiểm như vậy  đã được những người đi xe máy mua và sử dụng khi đi trên đường.

Khi được hỏi tại sao vẫn bán những chiếc mũ bảo hiểm kém chất lượng như vậy, bà Hoa cho biết: “Có rất nhiều người muốn mua mũ giá rẻ, hoặc vì nghèo, hoặc chỉ để đối phó với công an”. Hiện tại, thu nhập đàu người mỗi năm ở Việt Nam vào khoảng 835 USD.

“Đúng là một số người mũ mũ chỉ để đối phó với cảnh sát. Nhưng có rất nhiều người muốn có được một chiếc mũ bảo hiểm thực sự”, Đăng, 23 tuổi, là một hướng dẫn viên du lịch, đã nói như vậy khi chúng tôi cùng ngồi trong một quán cà phê nhỏ trên đường Đinh Tiên Hoàng, gần hồ Hoàn Kiếm. Ngồi tại đây, người ta có thể thấy dòng xe máy đông đúc trôi đi trên phố, cũng như rất dễ chứng kiến những tai nạn xảy ra hàng ngày. Đăng nói rằng: “Tôi chỉ mua mũ bảo hiểm có chất lượng tốt”.

Nhưng vẫn còn những “khiếm khuyết” trong quy định bắt buộc đội mũ bảo hiểm này. Đó là việc nó chỉ được áp dụng đối với những người trên 14 tuổi. Có ý kiến cho rằng những người nhỏ hơn 14 tuổi sẽ bị ảnh hưởng xương cổ khi phải đội chiếc mũ bảo hiểm nặng nề. Nhưng những người có suy nghĩ như vậy lại không bao giờ nghĩ rằng khi cả gia đình cùng ngồi trên chiếc xe máy 125 phân khối, phóng trên đường, mức độ nguy hiểm đối với mỗi cá nhân là như nhau.

Trong dịp Tết vừa qua, Lê Xuân Hân, 8 tuổi, đã bị chết trong một vụ tai nạn giao thông. Em không đội mũ bảo hiểm khi cùng cha mẹ ngồi trên xe máy đi đến nhà bà ngoại.

Nhưng cũng có những điểm rất đáng mừng, như việc hiện tại có rất nhiều người hào hứng cho vẽ hoa và những hình trang trí lên chiếc mũ bảo hiểm của mình rồi rất hãnh diện khi đội những chiếc mũ bảo hiểm ấy. “Nó làm cho chiếc mũ bảo hiểm trông thời trang hơn, phải không”, Đăng nói.

• Minh Khôi