Một năm thực hiện mô hình chính quyền hai cấp ở Vinh Hưng: Trái ngọt từ sự đồng thuận
Một năm sau khi vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phường Vinh Hưng (tỉnh Nghệ An) đã từng bước ổn định tổ chức bộ máy, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính. Những kết quả bước đầu cho thấy nỗ lực lớn của địa phương trong quá trình chuyển đổi mô hình quản trị, hướng tới nền hành chính hiện đại, phục vụ người dân hiệu quả hơn.
Vượt khó để bộ máy mới vận hành thông suốt
Từ ngày 1/7/2025, phường Vinh Hưng chính thức được thành lập trên cơ sở sáp nhập 4 đơn vị hành chính gồm Hưng Đông, Quán Bàu, Nghi Liên và Nghi Kim của thành phố Vinh (cũ). Với diện tích hơn 25 km², dân số trên 63.600 người, địa phương mới vừa có thêm dư địa phát triển, vừa đối mặt với nhiều thách thức trong công tác quản lý, điều hành.
Những ngày đầu vận hành theo mô hình mới, áp lực đặt lên đội ngũ cán bộ, công chức là rất lớn. Không chỉ thay đổi địa giới hành chính, thay đổi nơi làm việc, nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc thẩm quyền cấp huyện cũng được chuyển giao về cấp xã, phường, đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải nhanh chóng thích ứng.
Trong khi đó, đây là mô hình hoàn toàn mới, “chưa có tiền lệ”; khối lượng công việc tăng cao, yêu cầu nhiệm vụ ngày càng lớn, trong khi cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật còn nhiều hạn chế. Một số nội dung về phân cấp, phân quyền và hướng dẫn thực hiện trong giai đoạn đầu chưa thực sự đồng bộ cũng tạo thêm áp lực cho quá trình vận hành.
Trước những khó khăn đó, phường Vinh Hưng đã khẩn trương kiện toàn tổ chức bộ máy, thành lập các phòng chuyên môn, Trung tâm Phục vụ hành chính công và hoàn thành việc bố trí, bổ nhiệm các chức danh lãnh đạo chủ chốt ngay từ ngày đầu hoạt động. Nhờ vậy, các hoạt động quản lý nhà nước được duy trì liên tục, không để xảy ra khoảng trống trong điều hành.
Sau một năm vận hành, bộ máy mới cơ bản đi vào nền nếp. Hơn 10.000 văn bản điều hành đã được ban hành để phục vụ hoạt động của chính quyền địa phương. Những con số đó phản ánh khối lượng công việc lớn trong quá trình xây dựng, hoàn thiện cơ chế vận hành của một đơn vị hành chính mới sau sáp nhập.
Thực tiễn tại Vinh Hưng cho thấy, yếu tố quyết định không nằm ở việc sáp nhập đơn vị hành chính, mà ở năng lực lãnh đạo, điều hành và khả năng tạo đồng thuận trong toàn hệ thống chính trị. Mô hình mới chỉ có thể vận hành hiệu quả khi cấp ủy và chính quyền cùng chung một nhịp chỉ đạo, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh ngay từ cơ sở, không để hình thành những “khoảng trống” trong quản lý nhà nước.
Lấy người dân làm trung tâm của chuyển đổi
Nếu như trước đây nhiều người dân lo ngại việc sáp nhập sẽ khiến thủ tục hành chính trở nên phức tạp hơn thì thực tế tại Vinh Hưng đang cho thấy điều ngược lại. Ngay từ đầu, địa phương xác định chuyển đổi số là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng phục vụ người dân trên địa bàn rộng với quy mô dân số lớn.
Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, các thủ tục hành chính được công khai trên nền tảng điện tử; mã QR được sử dụng để hỗ trợ tra cứu hồ sơ; việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ trực tuyến ngày càng được đẩy mạnh. Đến hết quý I/2026, phường đã tiếp nhận 8.398 hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó có 8.390 hồ sơ đủ điều kiện giải quyết. Tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt 99,77%.
Năm 2025 chỉ số cải cách hành chính phường Vinh Hưng xếp thứ 11 toàn tỉnh, phường đang phấn đấu đến năm 2030 đạt tốp 10 toàn tỉnh về chỉ số cải cách hành chính (theo Chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ phường lần thứ I đề ra).
Đáng chú ý, phường đã triển khai thực hiện 100% thủ tục hành chính theo cơ chế tiếp nhận và trả kết quả không phụ thuộc địa giới hành chính trong phạm vi toàn tỉnh. Qua đó tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp khi thực hiện các giao dịch hành chính, không bị ràng buộc bởi nơi cư trú hoặc nơi cấp giấy tờ trước đây.
Song song với đó, hệ thống quản lý văn bản điện tử, ký số và lưu trữ hồ sơ số được triển khai đồng bộ, từng bước thay đổi phương thức quản trị truyền thống. Trong điều kiện địa phương phải tiếp nhận khối lượng lớn tài liệu, hồ sơ từ các đơn vị cũ chuyển về, việc số hóa không chỉ giúp giảm áp lực lưu trữ mà còn tạo nền tảng để xây dựng chính quyền số trong thời gian tới.
Từ thực tiễn vận hành bộ máy mới, Vinh Hưng càng nhận thấy chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu. Với địa bàn rộng hơn, dân số đông hơn và khối lượng công việc lớn hơn sau sáp nhập, việc số hóa hồ sơ, khai thác dữ liệu dùng chung và xử lý công việc trên môi trường điện tử không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền với người dân.
Thước đo cuối cùng là sự đồng thuận
Dù đã đạt được những kết quả tích cực, quá trình vận hành mô hình mới vẫn còn không ít khó khăn. Thách thức lớn nhất hiện nay là chất lượng nguồn nhân lực. Dù số lượng biên chế cơ bản đáp ứng yêu cầu, nhưng ở một số lĩnh vực chuyên môn sâu như tài chính - ngân sách, giáo dục, y tế hay chuyển đổi số vẫn còn thiếu nhân lực có trình độ cao.
Một trong những bài học lớn nhất sau quá trình sắp xếp là bộ máy tinh gọn không đồng nghĩa với giảm áp lực công việc. Ngược lại, yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ ngày càng cao hơn. Thực tiễn cho thấy, việc bố trí đúng người, đúng việc và lấy hiệu quả công việc làm thước đo là điều kiện tiên quyết để mô hình mới phát huy hiệu quả. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, năng lực thích ứng và tinh thần phục vụ Nhân dân đang trở thành tiêu chí quan trọng của đội ngũ cán bộ cơ sở.
Bên cạnh đó, cơ sở vật chất phục vụ hoạt động của chính quyền địa phương vẫn còn nhiều hạn chế. Các trụ sở hiện nay chủ yếu được tận dụng từ các đơn vị cũ nên còn phân tán, một số hạng mục xuống cấp, chưa đáp ứng yêu cầu làm việc lâu dài. Khối lượng hồ sơ tồn đọng từ trước khi sáp nhập, nhất là trong các lĩnh vực đất đai, xây dựng cơ bản và tài chính - ngân sách, cũng tạo áp lực không nhỏ đối với bộ máy mới….
Tuy vậy, điều đáng ghi nhận là sau một năm thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính, trên địa bàn không phát sinh điểm nóng hay các vụ việc phức tạp liên quan đến tổ chức bộ máy. Đội ngũ cán bộ từng bước ổn định tư tưởng, người dân dần thích nghi với mô hình quản lý mới.
Một năm nhìn lại, điều Vinh Hưng có được không chỉ là một bộ máy hành chính mới, mà còn là những kinh nghiệm thực tiễn quý báu về quản trị địa phương trong bối cảnh chuyển đổi.
Từ công tác cán bộ, quản lý tài sản công đến ứng dụng công nghệ số, tất cả đều cho thấy một yêu cầu chung: mọi đổi mới về tổ chức bộ máy cuối cùng phải hướng tới mục tiêu phục vụ người dân tốt hơn, hiệu quả hơn. Đó cũng là thước đo quan trọng nhất đối với thành công của mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Sáp nhập đơn vị hành chính có thể hoàn thành trong một ngày, nhưng để bộ máy vận hành nhịp nhàng, để cán bộ và người dân thực sự đồng thuận thì đó là cả một quá trình. Sau một năm, điều đáng mừng nhất là Vinh Hưng đã từng bước tạo dựng được sự đồng thuận ấy.