Môn Sơn - Dấu son cách mạng ở miền Tây Nghệ An
(PLVN) - Từ một mái nhà sàn nơi bản Thái Hòa năm 1931, ngọn lửa cách mạng đã được thắp lên, lan tỏa khắp miền Tây xứ Nghệ, góp phần làm nên cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh.
Khởi nguồn chi bộ đầu tiên
Năm 1931, khi phong trào cách mạng trong cả nước bước vào giai đoạn thoái trào, Đảng buộc phải chuyển sang hoạt động bí mật để bảo toàn lực lượng. Xứ ủy Trung kỳ đã cử các ông Lê Xuân Đào, Nguyễn Hữu Bình và Lê Mạnh Duyệt về vùng Mường Quạ - Môn Sơn gây dựng cơ sở cách mạng. Tại đây, các đồng chí đã gặp gỡ, giác ngộ Vi Văn Khang, một thanh niên người Thái có học thức, xuất thân trong gia đình khá giả ở bản Thái Hòa. Được giác ngộ lý tưởng cách mạng, Vi Văn Khang sớm xác định con đường dấn thân, tích cực vận động, tập hợp thêm nhiều thanh niên yêu nước như Vi Văn Hanh, Vi Văn Quý, Vi Văn Lâm, tạo nên hạt nhân cách mạng vững chắc trong đồng bào.
Đầu năm 1931, dưới sự chỉ đạo của Xứ ủy, ông Lê Xuân Đào trực tiếp về Môn Sơn xây dựng tổ chức Đảng. Tháng 4/1931, Chi bộ Đảng Môn Sơn chính thức ra đời với 5 đảng viên, do cụ Vi Văn Khang làm Bí thư. Đây là chi bộ Đảng đầu tiên trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số của Nghệ An và cả nước, đánh dấu bước phát triển quan trọng của phong trào cách mạng miền núi.
Sau đó, nhà riêng của cụ Vi Văn Khang trở thành nơi hội họp, in ấn tài liệu, che chở, nuôi giấu cán bộ. Khi thực dân Pháp đàn áp phong trào, cụ Vi Văn Khang cùng nhiều đồng chí và quần chúng bị bắt, song tinh thần cách mạng không bị dập tắt. Đến Cách mạng Tháng Tám năm 1945, chi bộ được khôi phục, tiếp tục lãnh đạo nhân dân Môn Sơn giành chính quyền thắng lợi.
Phát huy, bảo tồn giá trị lịch sử
Nhờ sự quan tâm đầu tư từ Chương trình 1719 (từ nguồn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2025), di tích Nhà cụ Vi Văn Khang giờ đây đã được khoác lên diện mạo mới, vừa trang nghiêm, vừa gần gũi.
Sau 95 năm, trở lại điểm khởi nguồn ấy, xã Môn Sơn không chỉ tri ân lịch sử bằng lễ kỷ niệm thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên, mà còn đón nhận danh hiệu Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt cho Nhà cụ Vi Văn Khang - sự khẳng định giá trị bền vững của một “địa chỉ đỏ” trong dòng chảy hôm nay.
Ngày 12/4, trong không khí trang trọng và xúc động, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã Môn Sơn (Nghệ An) long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 95 năm thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên ở miền Tây xứ Nghệ (4/1931 - 4/2026). Trải qua các giai đoạn lịch sử, từ kháng chiến đến hòa bình, xây dựng và phát triển, tinh thần cách mạng năm xưa vẫn luôn là “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt, dẫn dắt Đảng bộ và Nhân dân xã Môn Sơn vượt qua khó khăn, từng bước đổi thay diện mạo vươn mình mạnh mẽ, đời sống người dân từng bước được nâng cao, bản sắc văn hóa dân tộc được gìn giữ và phát huy.