Môi trường đầu tư, kinh doanh ở Hải Phòng cần được tiếp tục cải thiện

- 5 năm 2001-2005 vừa qua, Hải Phòng hoàn thành khá toàn diện kế hoạch kinh tế- xã hội. 11 trong tổng số 15 chỉ tiêu kinh tế- xã hội chủ yếu đều đạt mức tăng trưởng cao. Nổi bật là chỉ tiêu tổng sản phẩm quốc nội GDP của thành phố tăng trưởng bình quân 11,1%/ năm, gấp 1,5 lần so với mức tăng bình quân chung của cả nước. Năm 2005, GDP tăng 12,25% đạt mức cao nhất từ nhiều năm nay. Tổng vốn đầu tư xã hội tăng nhanh, 5 năm đạt gần 46.000 tỷ đồng, bình quân 9.130 tỷ đồng/năm (nhớ lại giai đoạn từ 1996 đến 2000 tổng vốn đầu tư huy động trong 5 năm cũng chỉ đạt 18 nghìn tỷ đồng). Riêng năm 2005, tổng vốn đầu tư đạt trên 12.302 tỷ đồng. Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục tăng nhanh, ước tính trong 5 năm thu hút 125 dự án với tổng số vốn đăng ký mới và vốn bổ sung khoảng 780 triệu USD. Riêng 2 năm 2004, 2005, mỗi năm thu hút hơn 300 triệu USD, bằng năm cao nhất của thời kỳ 1992-1996. Trong 5 năm, thành phố tăng thêm 4800 doanh nghiệp, gấp hơn 2,5 lần so với năm 2000, tính bình quân mỗi năm thành phố có thêm gần 1000 doanh nghiệp.

Năm 2006, thành phố phấn đấu đạt mức tăng GDP 12-13%, huy động vốn đầu tư phát triển đạt gần 14 nghìn tỷ đồng... Ước tính 6 tháng đầu năm nay, GDP của thành phố tăng 11,88%. GDP tuy chưa đạt kế hoạch đề ra (12%) nhưng cao hơn cùng kỳ năm ngoái, là mức tăng truởng cao nhất từ nhiều năm gần đây. Nhiều chỉ tiêu quan trọng đều đạt tốc độ tăng truởng cao, tổng vốn đầu tư toàn xã hội thu hút trên 10.000 tỷ đồng, trong đó, thu hút vốn đầu tư nước ngoài đạt 62,7 triệu USD. Số doanh nghiệp được cấp đăng ký kinh doanh là 655, tăng khoảng 133% so với cùng kỳ năm 2005.

Những kết quả trên không thể có được trong, nếu môi trường đầu tư, kinh doanh bị xấu đi ở thành phố chúng ta.

- Tuy nhiên, trong bảng xếp hạng chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2006 công bố ngày 1-6 vừa qua, Hải Phòng từ vị trí thứ 19 (năm 2005) rơi xuống hạng 42 trên tổng số 64 tỉnh, thành phố với điểm chỉ số 49.98, là tốc độ xuống hạng khá bất ngờ cùng với Hà Nội  (từ 14 xuống 40).  Điều đó có thể hiểu thế nào, thưa đồng chí? 

- Hải Phòng đang đẩy nhanh tốc độ xây dựng, phát triển, thực hiện Nghị quyết Đại hội 10 của Đảng, Nghị quyết Đại hội 13 Đảng bộ thành phố. Quá trình này đòi hỏi lãnh đạo thành phố phải cầu thị, lắng nghe mọi đánh giá, ý kiến góp ý về thành phố. Chúng ta rất cần có một công cụ để đánh giá môi trường đầu tư kinh doanh , sức cạnh tranh của thành phố không chỉ ở mức định tính mà phải được định lượng. Với ý nghĩa đó, chỉ số PCI nếu được thiết kế một cách khoa học thì rất đáng hoan nghênh, và có thể được xem là công cụ hữu hiệu để các địa phương xem xét, đánh giá nghiêm túc môi trường đầu tư, kinh doanh của mình.

Thành uỷ, UBND thành phố mới chỉ biết vị trí của Hải Phòng trên Bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh qua các báo chứ chưa nhận được bất kỳ văn bản chính thức nào của cơ quan tiến hành đánh giá. Bên cạnh việc cần rất nghiêm túc xem lại môi trường đầu tư kinh doanh và năng lực cạnh tranh của Hải Phòng, chúng tôi cho rằng, cũng cần làm rõ khái niệm PCI được hiểu như thế nào và quy trình đánh giá PCI được thực hiện cụ thể ra sao. Chúng tôi có cảm nhận là đang thiếu một tưởng  thức chung về PCI. Thực vậy bảng xếp hạng  PCI chỉ xem xét môi trường pháp lý, chính sách cấp tỉnh đối với sự tăng trưởng của khu vực tư nhân chứ không xem xét sự phát triển nói chung; nhưng dường như dư luận chung lại hiểu chỉ số PCI là sự đánh giá toàn diện về môi trường đầu tư và sức cạnh tranh của cả thành phố chúng ta. Ở đây cần lưu ý, ngoài đánh giá về 10 tiêu chí như chính sách phát triển kinh tế tư nhân, đào tạo lao động, thiết chế pháp lý, chi phí gia nhập thị trường, tính năng động và tiên phong…, thì đối với khu vực kinh tế tư nhân, chỉ số PCI vẫn còn bỏ qua một số tiêu chí rất quan trọng như yếu tố thị trường, cơ sở hạ tầng, vay vốn ngân hàng... Hơn nữa, việc xếp hạng này là dựa trên kết quả phiếu điều tra được gửi tới một một bộ phận nhỏ doanh nghiệp. Toàn thành phố có khoảng 7000 doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ quan điều tra phát 700 phiếu tham vấn và chỉ nhận được trả lời của 131 doanh nghiệp. Như vậy, chỉ có khoảng 1,8%  số doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Hải Phòng cho ý kiến về chỉ số PCI của Hải Phòng. Bản thân con số 1,8% trong tổng số khoảng 7000 doanh nghiệp vừa và nhỏ của Hải Phòng trả lời tham vấn cho thấy kết quả được công bố chưa thể hiện quan điểm cộng đồng các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang hoạt động tại Hải Phòng; đồng thời cũng không phản ánh được ý kiến của các loại hình doanh nghiệp khác với số lượng đông đảo đang hoạt động hiệu quả trên địa bàn thành phố, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp trực tiếp nước ngoài (FDI). Chính vì vậy, kết quả điều tra về môi trường kinh doanh của địa phương chưa thể gọi là bao quát, toàn diện...

- Như vậy, có nghĩa là, dù đứng ở thứ hạng 42 trong Bảng xếp hạng chỉ số PCI, nhưng xét một cách toàn diện, môi trường đầu tư của Hải Phòng đang tiếp tục được cải thiện. Với hướng đi khả quan đó, thời gian tới đây, Hải Phòng sẽ làm những gì để tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư?

- Với những nhận thức đã nêu ở trên, tôi không có bình luận gì về vị trí của Hải Phòng trên Bảng xếp hạng được đăng tải trên một số tờ báo. Còn để cải thiện hơn nữa môi trường đầu tư thì chúng ta còn rất nhiều việc phải làm. Trước hết, thành phố chúng ta cần tiếp tục nhận thức sâu sắc hơn nữa về tiềm năng, lợi thế của mình trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế đang rất khẩn trương. Ở đây, tôi muốn nhấn mạnh là ngoài lợi thế về vị trí địa lý, chúng ta cần thấy lợi thế lớn nhất của chúng ta chính là con người Hải Phòng, nhất là những phẩm chất về tính năng động, sáng tạo, nhạy bén với cái mới, để từ đó hoạch định ra những chính sách phát triển phù hợp cho từng ngành, từng lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội. Ngoài việc thúc đẩy xây dựng đường cao tốc  Hà Nội - Hải Phòng, mạng lưới giao thông sắt, bộ, hoàn thành dự án nâng cấp, cải tạo luồng vào cảng Hải Phòng, chúng ta cần tập trung cao mọi nỗ lực để sớm khai thác các chuyến bay thương mại quốc tế đến Cảng Hàng không Cát Bi, xem đây là một bước đột phá trong cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và sức cạnh tranh của Hải Phòng, nhất là thu hút các dự án công nghệ cao, thúc đẩy du lịch, dịch vụ. Chúng ta cần chuẩn bị ít nhất khoảng 1.000 ha đất đã được đền bù, được xây dựng cơ sở hạ tầng đường giao thông, điện, nước ... để xúc tiến đầu tư. Bằng cách đó, chúng ta sẽ giải quyết được các vướng mắc, khó khăn đang là bức xúc lớn của  các nhà đầu tư trong việc tiếp cận đất đai. Chúng ta cần thực hiện tốt các nội dung của “Năm Cải cách hành chính 2006” theo hướng phân cấp, phân quyền một cách hợp lý, tạo sự minh bạch, rõ ràng, nhanh chóng, thuận tiện trong các quan hệ giữa tổ chức, cá nhân với các cơ quan quản lý hành chính nhà nước. Với quan điểm "giáo dục là quốc sách hàng đầu", thành phố chúng ta cần quan tâm hơn nữa cho sự nghiệp “trồng người", bởi chính nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ là một trong những yếu tố cạnh tranh hàng đầu, là động lực mạnh mẽ nhất để phát triển thành phố.