Mới có 7,3% số dự án phát triển nhà giao lại phần diện tích quy định

Kết quả kiểm tra của Đoàn kiểm tra liên ngành thành phố đối với 41 dự án của 33 đơn vị được giao đất cho thấy, tổng diện tích đất ở phải giao lại cho thành phố từ các dự án 187.754 m2, diện tích sàn nhà phải giao lại cho thành phố là gần 5.000 m2. Nhưng thực tế,  mới có 3 dự án (bằng 7,3% số dự án và bằng 5% tổng diện tích) thực hiện việc nộp phần trăm đất ở cho thành phố. Còn lại, 9 dự án (bằng 20% số dự án, bằng 15,2% tổng diện tích) xây dựng xong hạ tầng, đủ điều kiện chuyển giao và hơn 70% số dự án (diện tích gần 80%) đang trong giai đoạn chuẩn bị mặt bằng và làm hạ tầng, chưa đủ điều kiện để chuyển giao quỹ nhà ở, đất ở theo quy định cho thành phố. Cá biệt có tình trạng ở một số dự án phát triển nhà, những diện tích khó giải phóng mặt bằng lại được xác định là diện tích % để trích lại...( ! )

Những dự án đã thực hiện việc giao lại diện tích gồm : Công ty Hoá chất vật liệu điện giao  hơn 200 m2; Công ty cổ phần xây dựng số 5 gần 5000 m2, còn 1600 m2 đang giải phóng mặt bằng; Công ty Thương mại Thuỷ Nguyên  hơn 4400 m2, còn hơn 2350 m2 đang giải phóng mặt bằng.

Việc chậm đưa các quỹ đất này vào khai thác có nhiều nguyên nhân. Trong đó, có nguyên nhân do cơ chế tiếp nhận, quản lý sử dụng quỹ đất, quỹ nhà của thành phố chưa được ban hành, nên việc tiếp nhận, quản lý, khai thác khó thực hiện và vận hành đồng bộ. Điều đáng nói là việc tập trung đầu tư quá nhiều dự án phát triển nhà trong một thời gian, khi thị trường bất động sản cả nước trong tình trạng “đóng băng” khiến  doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực này gặp khó khăn, chỉ triển khai cầm chừng.

Có thể nói, nhu cầu về nhà ở, đất ở đối với người lao động trên địa bàn thành phố khá lớn, trong khi thời gian dài, từ cuối những năm  của thế kỷ trước đến nay, việc phát triển quỹ nhà ở mới phục vụ đối tượng hưởng lương, đối tượng chính sách xã hội chưa được quan tâm thích đáng. Nhà ở cho người lao động từ chỗ bao cấp hoàn toàn chuyển sang phát triển nhà theo cơ chế kinh doanh thuần tuý, người lao động thu nhập thấp khó có thể tiếp cận. Bên cạnh đó, việc thực hiện Luật Đất đai, giao đất có thu tiền sử dụng đất... thực sự là những khó khăn khó vượt đối với phần lớn người lao động trong việc tạo lập nơi ở mới. Do vậy có một thực tế là người có khả năng về kinh tế thường mua nhà, đất để đấy, còn người có nhu cầu về nhà ở, đất ở, nhưng với giá cả mà các chủ đầu tư dự án phát triển nhà đưa ra thì khó có thể mua được...dẫn đến tình trạng các dự án phát triển nhà  ồ ạt nhận mặt bằng tại các xã Anh Dũng (Kiến Thụy), An Đồng (An Dương)...và rồi yên ắng nằm đó, kéo theo sự lãng phí về đất đai và nợ đọng kéo dài tiền sử dụng đất.

Để thúc đẩy việc thực hiện Nghị quyết 47 của HĐND thành phố, bảo đảm hài hoà lợi ích của Nhà nước và chủ đầu tư, Đoàn kiểm tra liên ngành  thành phố đề ra một số giải pháp, trong đó, nguyên tắc chung là cần xác định rõ vị trí diện tích trích lại của các dự án trên bản đồ quy hoạch. Đối với những dự án đã được thành phố xác định vị trí đất % trích lại ngay trong thông báo chấp thuận đầu tư (hoặc trong quyết định giao đất ),  thực hiện như quy định. Dự án khi thông báo chấp thuận đầu tư (hoặc trong quyết định giao đất ) chưa xác định vị trí cụ thể thì xác định vị trí ngay trên bản đồ quy hoạch, lấy tập trung vào một điểm trên cơ sở hài hoà lợi ích của chủ đầu tư và thành phố theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho chủ đầu tư triển khai dự án. Mặt khác, để quản lý, khai thác sử dụng đối với những diện tích i này, Đoàn liên ngành thành phố đề xuất : trường hợp diện tích giao lại là sàn nhà ở, giao Công ty Kinh doanh nhà (Sở Xây dựng) tiếp nhận, quản lý, bố trí sử dụng theo quy định và chỉ đạo của UBND thành phố. Trường hợp diện tích giao lại là đất ở, giao  Trung tâm phát triển quỹ đất (Sở Tài nguyên và Môi trường) tiếp nhận và lập kế hoạch đấu giá đất với những điểm thành phố xác định là đấu giá. Những điểm xác định để phát triển nhà, giải quyết nhu cầu chung của thành phố, giao Ban quản lý công trình xây dựng phát triển đô thị tiếp nhận, lập dự án đầu tư xây dựng, trình UBND thành phố. Với diện tích đất trích lại nhỏ hơn lô đất nhỏ nhất trong dự án, thành phố thu hồi và bán lại cho chủ đầu tư theo giá trị sử dụng sau khi xây dựng xong cơ sở hạ tầng.

Những giải pháp trên cần sớm được thực hiện để có thể tăng quỹ nhà ở của thành phố, sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên đất vốn hạn hẹp, tạo sự công bằng trong việc phát triển các dự án phát triển nhà./.