Mở rộng thị trường ra nhiều nước, nâng vị thế Việt Nam

Vòng đàm phán thứ 14 về Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) kết thúc tại Virginia, Mỹ vào sáng qua -16/9 theo giờ Việt Nam với nhiều tiến bộ trong một loạt các lĩnh vực... Thứ trưởng Bộ Công thương Trần Quốc Khánh, Trưởng đoàn đàm phán TPP của Việt Nam, cho biết:  

- Chúng tôi vừa kết thúc vòng đàm phán kéo dài hơn 10 ngày với 8 nước, trong đó có Mỹ, Brunei, Chile, New Zealand, Peru, Singapore, Malaysia và Australia. Tôi cho rằng các nhóm đàm phán đã đạt được những tiến bộ rất đáng kể trong các lĩnh vực liên quan đến thị trường hàng hóa, hải quan, quy tắc xuất xứ, hàng rào kỹ thuật đối với thương mại cũng như các biện pháp an toàn vệ sinh thực phẩm, dịch vụ và đầu tư. Các bên cũng đã trao đổi sâu và hiểu rõ nhau hơn trong những lĩnh vực khác, đặc biệt là môi trường, lao động và quyền sử hữu trí tuệ.

Trong những lĩnh vực có ý nghĩa đặc biệt đối với Việt Nam như thương mại hàng hóa, chúng tôi rất quan tâm đến mở cửa thị trường cho xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam vào Mỹ. Đoàn đám phán của Việt Nam và Mỹ đã có những cuộc trao đổi rất hữu ích. Theo quan điểm của Việt Nam, đây là mặt hàng xuất khẩu rất quan trọng, là một trong những lợi ích cốt lõi của Việt Nam khi tham gia đàm phán TPP, nên cần được tiếp cận thị trường một cách thỏa đáng. Chúng tôi đang cố gắng thảo luận với Mỹ để đi đến một giải pháp chấp nhận được cho cả hai bên, đáp ứng được quyền lợi của các doanh nghiệp dệt may Việt Nam.

Về vấn đề DNNN, chúng tôi đã khẳng định với Mỹ rằng, với những cam kết của Việt Nam trong khuôn khổ Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) cũng như trong khuôn khổ TPP, thì không cần phải có những quy định riêng cho khối doanh nghiệp nhà nước. Tuy nhiên, Việt Nam sẵn sàng xem xét ý kiến của các nước liên quan khác, kể cả Mỹ nếu họ chứng minh được sự cần thiết phải đàm phán về vấn đề DNNN. Trong quá trình thảo luận đó, nếu có, thì cũng cần lưu ý một số nguyên tắc.

Nếu họ chứng minh được rằng DNNN có thể tạo ra sự phân biệt đối xử trên thị trường thì chúng ta cũng không nên sửa chữa bằng cách tạo ra một sự phân biệt đối xử ngược với DNNN. DNNN cần phải được đối xử công bằng như tất cả các DN khác trên thị trường chứ không nên tạo ra một gánh nặng nào cho họ hoặc phân biệt đối xử với họ.

Nhiều mặt hàng thủy sản của Việt Nam đang rất được ưa chuộng tại thị trường Mỹ

Theo ông, Hiệp định TPP sẽ mang lại những cơ hội gì cũng như tạo ra những thách thức gì cho Việt Nam? 

- Khi tham gia TPP, điều đầu tiên chúng ta hướng tới là mở rộng thị trường xuất khẩu của Việt Nam. Hiện nay, chúng ta đã có thỏa thuận thương mại tự do với một số nước Đông Á như Hàn Quốc và Nhật Bản, nhưng chưa có thỏa thuận thương mại tự do với Mỹ.

Chính vì vậy mà chúng ta tham gia TPP đề tìm kiếm một thỏa thuận tương tự với Mỹ, mở rộng hơn nữa thị trường xuất khẩu của Việt Nam và qua đó tăng cường thu hút các nhà đầu tư nước ngoài. Ngoài ra, nếu chúng ta có thể đưa ra những cam kết liên quan đến việc sửa đổi, điều chỉnh một số quy định pháp luật về đầu tư thì điều này sẽ có tác dụng thúc đẩy đầu tư nước ngoài vào Việt Nam. Đây là những lợi ích có thể nhìn thấy được thông qua đàm phán TPP.

Hơn nữa, với tư cách là một trong những thành viên sáng lập ra hiệp định tự do mới này, vị thế của Việt Nam sẽ được nâng cao, không những trong khu vực mà còn cả trên trường quốc tế. Khi tham gia TPP, bên cạnh các lợi ích kinh tế thì chúng ta cũng phải cân nhắc một cách tổng thể các lợi ích khác như chính trị và chính trị địa.

Đã xác định được cơ hội và thách thức khi tham gia TPP, vậy chúng ta đang có lợi thế gì trong việc nắm bắt những cơ hội này cũng như vượt qua những thách thức sẽ gặp phải?

- Lợi thế của chúng ta là kinh nghiệm trong việc khai thác lợi ích của một số thỏa thuận thương mại tự do khác. Trong 2 - 3 năm gần đây, các DN Việt Nam đã bắt đầu quan tâm và sử dụng ưu đãi từ các thỏa thuận này mà bằng chứng là số lượng giấy chứng nhận xuất xứ cấp cho các DN xuất khẩu hàng hóa vào Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc đã tăng lên rất mạnh. Với lợi thế này, khi chúng ta có thêm thỏa thuận thương mại tự do với Mỹ thì tôi tin là chỉ trong một thời gian ngắn, các DN Việt Nam sẽ tìm ra và tận dụng những lợi ích đó.

Lợi thế thứ 2 là chúng ta đã có một thời gian dài thực hiện chính sách đổi mới toàn diện các mặt khác nhau của đời sống. Chúng ta đang là thành viên của WTO, có thỏa thuận thương mại song phương với Hoa Kỳ và thỏa thuận thương mại tư do với nhiều nước. Chế độ chính sách của Việt Nam đã trải qua nhiều sửa đổi và cho đến giờ phút này đã tương thích với các quy định của WTO.

Điểm bất lợi của chúng ta là sức cạnh tranh của một số ngành kinh tế cũng như của DN còn yếu. Nhà nước đã nhận ra điều này và đưa ra một loạt chương trình tái cơ cấu kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng để nâng cao năng lực cạnh tranh, không chỉ của quốc gia mà của cả từng ngành, từng DN và từng sản phẩm nữa. Chúng tôi hy vọng với quá trình tái cơ cấu kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng, chúng ta sẽ tạo ra một môi trường khuyến khích cạnh tranh trong nước, giúp DN lớn mạnh và sẵn sàng đương đầu với cạnh tranh từ bên ngoài.

Xin cảm ơn ông!

Nhật Quỳnh (thực hiện)