Mở rộng nguồn dầu thô, tăng sức chống chịu cho Lọc hóa dầu Nghi Sơn

Trong bối cảnh thị trường dầu mỏ thế giới tiếp tục chịu tác động từ những biến động địa chính trị tại Trung Đông, bài toán đặt ra với một nhà máy lọc hóa dầu quy mô lớn không chỉ là duy trì sản lượng, mà còn phải bảo đảm nguồn nguyên liệu đủ ổn định và linh hoạt.

Với Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn, hướng đi đang được triển khai là đa dạng hóa nguồn dầu thô, qua đó giảm dần sự phụ thuộc vào một nguồn cung duy nhất, đồng thời nâng cao khả năng lựa chọn nguyên liệu phù hợp với điều kiện sản xuất và thị trường.

Từ một nguồn cung đến danh mục 10 loại dầu thô

Theo Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP), từ đầu năm đến nay, Nhà máy vẫn duy trì hoạt động sản xuất an toàn, ổn định. Trong 8 tháng, Nhà máy đã chế biến 7,3 triệu tấn dầu thô, sản xuất 5,6 triệu tấn xăng dầu, đạt 103% so với cùng kỳ.

Không chỉ duy trì sản lượng ở mức cao, hiệu quả tài chính của NSRP cũng có chuyển biến tích cực. Trong 8 tháng đầu năm 2026, doanh thu ước đạt 185.000 tỷ đồng, nộp ngân sách nhà nước khoảng 18.000 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt gần 14.000 tỷ đồng. Đây cũng là năm đầu tiên ghi nhận lợi nhuận dương kể từ khi Nhà máy vận hành thương mại.

Kết quả trên đạt được trong điều kiện chi phí nguyên liệu đầu vào biến động mạnh. Tính đến cuối tháng 8/2026, giá dầu thô đầu vào bình quân của NSRP đã tăng khoảng 63% so với đầu năm. Với công suất thiết kế hiện nay, mỗi mức tăng bền vững 10 USD/thùng có thể khiến chi phí dầu thô tăng khoảng 2,5 triệu USD/ngày.

Tuy nhiên, theo NSRP, hiệu quả kinh doanh của Nhà máy phụ thuộc chủ yếu vào biên lợi nhuận lọc dầu, thay vì chỉ chịu tác động từ giá dầu thô. Việc tối ưu hóa nguyên liệu đầu vào, duy trì công suất cao, quản lý chi phí và diễn biến thuận lợi của giá sản phẩm đã góp phần cải thiện kết quả kinh doanh.

Theo ông Nguyễn Quốc Vinh, Giám đốc Nhà máy, đơn vị đã chủ động triển khai chiến lược đa dạng hóa nguồn cung dầu thô từ cuối năm 2025, giảm dần sự phụ thuộc vào một nguồn nguyên liệu duy nhất.

Dấu mốc đầu tiên trong quá trình này đến vào tháng 1/2026, khi NSRP chế biến thành công lô dầu thô ngoài Kuwait đầu tiên là Das Blend, với quy mô khoảng 1 triệu thùng. Lô dầu cập cảng Nghi Sơn vào cuối tháng 12/2025, được tiếp nhận và xử lý an toàn theo các tiêu chuẩn vận hành của Nhà máy.

Việc đưa thành công Das Blend vào chế biến không chỉ bổ sung thêm một nguồn nguyên liệu, mà còn tạo tiền đề để NSRP tiếp tục mở rộng danh mục dầu thô có thể sử dụng.

Tháng 9/2026, Nhà máy tiếp tục nối lại nhập khẩu dầu thô từ Kuwait, qua đó bảo đảm nguồn nguyên liệu phục vụ kế hoạch vận hành trong thời gian tới.

Cùng với đó, NSRP tiếp tục ghi nhận những dấu mốc về năng lực vận hành. Tháng 8/2016, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn đã đạt cột mốc 30 triệu giờ công an toàn, không có tai nạn mất ngày công, đánh dấu gần 5 năm duy trì hoạt động an toàn, ổn định và liên tục. Tháng 9/2026, Nhà máy đã tiếp nhận an toàn và thành công chuyến dầu thô VLCC (chuyến dầu thô cỡ cực lớn) thứ 300.

Đến nay, Nhà máy đã chế biến thành công 10 loại dầu thô ngoài dầu thô Kuwait. Việc mở rộng nguồn nguyên liệu không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng ứng phó với những biến động của thị trường mà còn tạo điều kiện lựa chọn nguồn dầu phù hợp, tối ưu hóa hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Nếu như đa dạng hóa nguồn dầu thô là giải pháp cho bài toán đầu vào, thì việc kết hợp linh hoạt giữa các phương thức mua dầu được NSRP xác định là hướng đi dài hạn.

Ông Kazutaka Yamato, Tổng Giám đốc NSRP cho biết: Trong thời gian tới, công ty tiếp tục kết hợp các hợp đồng cung ứng dài hạn với hoạt động mua dầu trên thị trường giao ngay, đồng thời mở rộng đánh giá, thử nghiệm những loại dầu thô mới. Đây được xác định là chiến lược dài hạn nhằm tăng khả năng chống chịu trước rủi ro địa chính trị và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Chuẩn bị cho mức vận hành 125%

Từ việc mở rộng nguồn nguyên liệu, NSRP đang hướng tới mục tiêu duy trì Nhà máy vận hành ở mức cao và ổn định hơn.

Trước mắt, NSRP đặt mục tiêu duy trì vận hành an toàn, ổn định và linh hoạt với công suất bình quân khoảng 125%. Theo kế hoạch, tổng sản lượng sản phẩm trong quý IV năm nay dự kiến đạt gần 3,6 triệu tấn, trong đó sản lượng xăng dầu gần 3 triệu tấn.

Doanh thu dự kiến đạt khoảng 97.300 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế khoảng 11.700 tỷ đồng và nộp ngân sách nhà nước khoảng 6.900 tỷ đồng.

Để nâng cao giá trị từ hoạt động lọc hóa dầu, NSRP đang nghiên cứu các cơ hội đầu tư vào lĩnh vực olefin, polymer, bitum, dầu nhờn và những chuỗi giá trị hóa dầu khác nhằm gia tăng giá trị sản phẩm.

Một hướng đi khác cũng đang được triển khai là chuẩn bị nguồn sản phẩm phục vụ xu hướng sử dụng nhiên liệu mới. Từ tháng 7/2026, NSRP đã sản xuất xăng nền RON92-III phục vụ pha chế xăng RON95 E10, với sản lượng khoảng 250.000 tấn/tháng, tương đương 90% tổng sản lượng xăng của Nhà máy; đồng thời đang nghiên cứu các giải pháp thu giữ carbon, tận dụng CO2, hydro dư trong sản xuất.

Những bước chuẩn bị này diễn ra trong bối cảnh quy mô hoạt động của Nhà máy ngày càng lớn. Từ khi vận hành thương mại cuối năm 2018 đến hết tháng 8/2026, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn đã chế biến khoảng 78,5 triệu tấn dầu thô, cung cấp khoảng 52,8 triệu tấn sản phẩm xăng dầu cho thị trường trong nước.

Riêng năm 2025, sản lượng dầu thô chế biến đạt 11,8 triệu tấn, cung cấp khoảng 8,2 triệu tấn xăng dầu. Trong cùng giai đoạn, NSRP đã đóng góp khoảng 147.000 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước.

Trong ngắn hạn, việc bảo đảm đủ nguyên liệu để duy trì công suất cao vẫn là một trong những yêu cầu then chốt. Việc NSRP đã chế biến thành công 10 loại dầu thô ngoài dầu Kuwait, nối lại nhập khẩu dầu thô Kuwait từ tháng 9/2026 và tiếp tục mở rộng thử nghiệm các nguồn dầu mới đang tạo thêm dư địa để Nhà máy chủ động hơn trước những biến động của thị trường.