Mở rộng điều trị Methedone trong nước

Trước hiệu quả của liệu pháp điều trị (ĐT) nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone, Chính phủ đã cho phép tiếp tục mở rộng hơn mô hình ĐT này. Để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người dân, Bộ Y tế đã tính đến phương án áp dụng Bảo hiểm y tế (BHYT) cho bệnh nhân (BN) ĐT Methadone.

Cải thiện sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống

Nhằm góp phần làm giảm lây nhiễm HIV và một số bệnh có liên quan trong nhóm người nghiện chích các chất dạng thuốc phiện và từ nhóm nghiện các chất dạng thuốc phiện ra cộng đồng; cải thiện sức khỏe và chất lượng cuộc sống, hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng cho nhóm này, Chính phủ đã cho phép triển khai thí điểm ĐT thay thế các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone tại Hải Phòng và TP. HCM.

Ảnh minh họa

Tính đến ngày 31/12/2009, Cục Phòng chống HIV/AIDS, Bộ Y tế cho biết, tổng số BN tham gia ĐT tại 6 cơ sở ĐT Methadone của hai thành phố này là 1.723 BN; trong đó số BN ở giai đoạn dò liều là 153, số BN chuyển sang gia đoạn ĐT duy trì là 1.570.

Trong quá trình ĐT không có BN tử vong do quá liều Methadone, cũng như xuất hiện tác dụng phụ nghiêm trọng; việc ĐT có hiệu quả rõ rệt giúp BN giảm và tiến tới ngừng sử dụng ma túy bất hợp pháp; tỷ lệ BN tuân thủ ĐT duy trì ở mức cao. Bên cạnh việc giảm tỷ lệ BN sử dụng heroin và tần suất tiêm chích heroin, tỷ lệ dùng chung bơm kim tiêm trong nhóm BN tham gia ĐT cũng giảm đáng kể, tỷ lệ BN sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục cũng nâng lên.

Nghiên cứu trên 965 BN vào tham gia ĐT, sau 9 tháng không có thêm trường hợp mới nhiễm HIV, viêm gan B,C; Đặc biệt, chất lượng cuộc sống của BN tham gia ĐT được cải thiện rõ rệt; tỷ lệ BN có việc làm tăng từ 41% trước ĐT lên 53% sau 9 tháng ĐT. Không chỉ thế, chỉ sau 9 tháng ĐT, 40% BN có hành vi vi phạm pháp luật trước khi vào chương trình ĐT giảm xuống dưới 3%; mâu thuẫn gia đình cũng giảm đi từ 20% trước ĐT xuống còn 3,5% sau 9 tháng ĐT…

Mở rộng địa bàn

Hiệu quả ĐT cao trong khi chi phí ĐT là không đáng kể (trung bình 21.000 đồng/BN/ngày). Vì thế, Chính phủ đã giao Bộ Y tế tiếp tục đề xuất mở rộng địa bàn ĐT và xây dựng phương án sản xuất Methadone trong nước. Theo chủ trương này, đến cuối năm 2010, Bộ Y tế đã tiến hành thẩm định và có văn bản chính thức đồng ý cho Nam Định, Điện Biên được triển khai chương trình trong tháng 01/2011; TP Hà Nội và TP. HCM tiếp tục mở rộng thêm cơ sở ĐT mới trong đầu năm 2011; các tỉnh Thanh Hóa, Thái Nguyên, Quảng Ninh cũng đã hoàn thành công tác chuẩn bị và đi vào hoạt động trong quý 2/2011.

Ngày 27/12/2010, Bộ trưởng Bộ Y tế đã ký quyết định phê duyệt “Đề án sản xuất và sử dụng thuốc Methadone tại Việt Nam giai đoạn 2010-2015”. Theo đó, giai đoạn 2010-2012 sẽ cung ứng đủ 100% thuốc Methadone thành phẩm, trong đó thuốc sản xuất trong nước đáp ứng ít nhất 50% tổng nhu cầu để ĐT cho khoảng 15.600 người bệnh; chọn được 01 doanh nghiệp được sản xuất thuốc Methadone thành phẩm đạt tiêu chuẩn; thực hiện việc ĐT thuốc Methadone tại ít nhất 61 cơ sở y tế đủ điều kiện.

Giai đoạn 2013-2015 cung ứng đủ 100% thuốc Methadone thành phẩm, trong đó thuốc sản xuất trong nước đáp ứng ít nhất 80% tổng nhu cầu ĐT cho khoảng 80.000 người bệnh đến cuối năm 2015; thực hiện việc ĐT bằng thuốc Methadone tại 245 cơ sở đủ điều kiện.

Cũng theo Đề án này, dự kiến trong giai đoạn I (2010-2012) sẽ triển khai ĐT tại Hà Nội, Thái Nguyên, Điện Biên, Đà Nẵng, Nam Định, Hải Dương, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, An Giang và Cần Thơ; giai đoạn II (2013-2015) sẽ triển khai tiếp thêm tại Sơn La, Bắc Kạn, Cao Bằng, Lai Châu, Lạng Sơn, Lao Cai, Tuyên Quang, Yên Bái, Bắc Giang, Hà Nam, Hòa Bình, Hưng Yên, Phú Thọ, Thái Bình, Ninh Bình, Đồng Nai, Bà Rịa Vũng Tàu.

Kinh phí cho giai đoạn 2010-2012 sẽ được huy động từ Chương trình Quốc gia phòng chống HIV/AIDS; Qũy Viện trợ khẩn cấp cho phòng chống HIV/AIDS của Tổng thống Hoa Kỳ (PEPEAR); Dự án Phòng chống HIV/AIDS tại Việt Nam (World Bank); Dự án phòng chống HIV/AIDS do Qũy toàn cầu tài trợ và kinh phí từ các tỉnh triển khai Đề án. Trong giai đoạn tiếp theo (2013-2015), kinh phí triển khai Đề án sẽ huy động từ các nguồn: Trung ương, địa phương, xã hội hóa và các nguồn hợp pháp khác.

Sẽ áp dụng BHYT cho BN ĐT Methadone 

Ths. Chu Quốc Ân, Phó Cục trưởng Cục Phòng chống HIV/AIDS cho biết, hiện 3000/160.000 người nghiện ma túy đã được ĐT bằng Methadone, với các tiêu chuẩn BN quy định rất cụ thể: 18 tuổi trở lên; cai nghiện nhiều lần không thành công và nghiện các chất dạng thuốc phiện. 

Cũng theo ông Ân, đã ĐT Methadone là phải ĐT suốt đời, do đó người ĐT phải ký cam kết và ĐT theo đúng quy trình. Ngoài ra, điều kiện “phải có hộ khẩu” cũng phải tính tới. Thậm chí, tiêu chí “quy định trong vòng bán kính 30 cây số” cũng không loại trừ. Hiện, ông  Ân cho hay, để đảm bảo cho quyền lợi của những BN ở vùng sâu, vùng xa, Bộ Y tế dự tính, sẽ dựng tạm các trạm uống Methadone vệ tinh trong vòng 4-5 cây số, nhưng những trạm này chỉ được cấp phát thuốc, BN vẫn phải về các trung tâm khám và kê đơn thuốc.

Đặc biệt, trong trường hợp khi các Dự án kết thúc tại Việt Nam, Bộ Y tế sẽ tính tới phương án hỗ trợ người nghèo, gia đình chính sách thông qua Qũy người nghèo; diện chính sách… Thậm chí, sẽ phải tính đến việc đưa BN ĐT Methadone vào diện được BHYT thanh toán./.

Trà Long