Mở lối hoàn lương cho người sau cai nghiện ở Cà Mau

Vượt qua mặc cảm, học nghề để tự lập

Phía sau cánh cổng các cơ sở cai nghiện ma túy là những hoàn cảnh khác nhau, nhưng không ít học viên mang tâm lý mặc cảm, lo âu sau thời gian dài lệ thuộc vào ma túy. Những tổn thương về sức khỏe, gia đình và các mối quan hệ xã hội khiến con đường trở về cuộc sống bình thường không dễ dàng.

Nỗi lo bị kỳ thị, khó tìm việc hoặc không biết bắt đầu lại từ đâu có thể trở thành rào cản lớn đối với người sau cai. Nếu không được hỗ trợ kịp thời, nguy cơ tái nghiện sẽ gia tăng khi họ trở về môi trường cũ.

Từ thực tế đó, Công an tỉnh Cà Mau chú trọng đổi mới công tác quản lý, giáo dục và hỗ trợ học viên tại hai cơ sở cai nghiện ma túy trực thuộc. Bên cạnh điều trị, cắt cơn và chăm sóc sức khỏe, các cơ sở tăng cường tư vấn tâm lý, giáo dục pháp luật, rèn luyện kỹ năng sống và tuyên truyền về tác hại của ma túy.

Thượng tá Phạm Hữu Nghiệp - Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy số 2 tỉnh Cà Mau cho biết, mỗi học viên cần được nhìn nhận trên tinh thần hỗ trợ, giáo dục và tạo cơ hội sửa chữa sai lầm. Theo ông, tháo gỡ những trở ngại về tâm lý, giúp học viên vượt qua mặc cảm là điều kiện quan trọng để duy trì kết quả cai nghiện. Thông qua sinh hoạt, tư vấn và giáo dục tập trung, học viên từng bước nhận thức rõ hơn hậu quả của ma túy đối với bản thân, gia đình và xã hội; từ đó củng cố ý chí, thay đổi hành vi và chuẩn bị tâm thế trở về cộng đồng.

Tuy nhiên, vượt qua mặc cảm mới chỉ là bước đầu. Sau cai nghiện, một công việc ổn định và nguồn thu nhập bền vững có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Vì vậy, hai cơ sở cai nghiện ma túy của Công an tỉnh Cà Mau triển khai lao động trị liệu gắn với đào tạo nghề, giúp học viên vừa rèn luyện sức khỏe, vừa hình thành tác phong, ý thức kỷ luật và thói quen lao động.

Các nghề được đào tạo có tính ứng dụng, phù hợp với điều kiện thực tế như điện dân dụng, sửa chữa xe gắn máy, kỹ thuật xây dựng, dệt chiếu, đan đát sản phẩm từ mây, tre... Việc học đi đôi với thực hành giúp học viên có thêm kỹ năng nghề nghiệp, tạo cơ sở tìm việc hoặc tự tạo sinh kế sau khi trở về địa phương.

Thượng tá Phạm Chí Dũng - Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy số 1 tỉnh Cà Mau, cho rằng đào tạo nghề là giải pháp quan trọng giúp người sau cai ổn định cuộc sống. “Việc kết hợp lao động trị liệu với dạy nghề không chỉ nhằm trang bị kiến thức nghề nghiệp mà còn giúp học viên hình thành ý thức tự lập, chuẩn bị điều kiện tìm kiếm việc làm sau khi trở về cộng đồng. Khi có một nghề trong tay, họ sẽ có thêm cơ hội tạo thu nhập, từ đó tự tin hơn và giảm nguy cơ tái nghiện”, Thượng tá Phạm Chí Dũng chia sẻ.

Tiếp sức ngày trở về, tái hòa nhập cộng đồng, không ai đơn độc

Có nghề là nền tảng, nhưng để người sau cai đứng vững, việc làm và nguồn vốn phát triển sinh kế cũng đóng vai trò quan trọng.

Một trong những khó khăn thường gặp là thiếu vốn để mua công cụ lao động, phương tiện sản xuất hoặc đầu tư mô hình kinh tế. Chính phủ đã ban hành Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg về tín dụng đối với người sau cai nghiện ma túy. Tại Cà Mau, chính sách này được tuyên truyền đến học viên ngay trong thời gian cai nghiện, giúp họ nắm được điều kiện, thủ tục và cơ hội tiếp cận nguồn vốn ưu đãi sau khi trở về địa phương.

Nếu được tiếp cận đúng lúc, nguồn vốn sẽ trở thành “đòn bẩy” giúp người sau cai đầu tư sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và thu nhập. Quan trọng hơn, tự chủ về kinh tế giúp họ củng cố niềm tin, giảm sự phụ thuộc và chủ động hơn trong quá trình tái hòa nhập.

Cùng với đào tạo nghề, các cơ sở cai nghiện tăng cường phối hợp với cơ quan chức năng, tổ chức đoàn thể và doanh nghiệp trong tư vấn hướng nghiệp, kết nối việc làm cho học viên. Trong đó, doanh nghiệp được xem là một mắt xích quan trọng, bởi một công việc phù hợp không chỉ tạo thu nhập mà còn giúp người sau cai duy trì nếp sống lành mạnh, tránh xa những yếu tố có nguy cơ dẫn đến tái nghiện.

Thực tế tại Cà Mau cho thấy, nhiều người sau cai đã trở về địa phương, tìm được việc làm, ổn định cuộc sống, xây dựng gia đình và tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng. Những trường hợp này cho thấy, khi được trang bị nghề nghiệp, có cơ hội việc làm và nhận được sự đồng hành phù hợp, người sau cai hoàn toàn có thể làm lại cuộc đời.

Cai nghiện vì thế không chỉ dừng ở việc hoàn thành chương trình điều trị, mà cần được tiếp nối bằng quá trình hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng. Gia đình, chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng đều giữ vai trò quan trọng trong hành trình này.

Một công việc ổn định, sự động viên của gia đình và một môi trường không kỳ thị có thể trở thành điểm tựa để người sau cai vững vàng vượt qua thử thách. Mỗi trường hợp tái hòa nhập thành công không chỉ giúp một người làm lại cuộc đời mà còn góp phần xây dựng gia đình bình yên, cộng đồng an toàn, xã hội lành mạnh.