Mitsubishi chế tạo máy bay

Sau một thập kỷ là nhà cung cấp linh kiện cho Boeing Co. và Airbus, người Nhật tự mình khởi động dự án chế tạo máy bay cỡ nhỏ, quyết ghi tên mình vào danh sách các quốc gia trên thế giới có “tên tuổi” trong lĩnh vực hàng không.

Và ngày 28/3 này, Mitsubishi Heavy Industries Ltd đã giới thiệu trước công chúng mẫu máy bay chở khách cỡ nhỏ mang tên MRJ (Mitsubishi Regional Jet). Đây là chiếc máy bay phản lực 1 động cơ, 96 chỗ ngồi, sẽ được đưa vào khai thác thương mại từ năm 2012. Với sản phẩm mới, được trang bị đông cơ có công nghệ chế tạo tiên tiến nhất này, Mitsubishi hy vọng chiếc MRJ sẽ có “số má” trong làng máy bay chở khách cỡ nhỏ trên thế giới. 

Kể từ khi Dự án chế tạo máy bay được công bố tại Triển lãm Hàng không Paris Air Show hồi tháng 6 năm ngoái, Mitsubishi Heavy nhận được sự hỗ trợ tài chính và công nghệ từ Toyota Motor, từ Boeing và từ hang chuyên sản xuất động cơ máy bay Pratt & Whitney thuộc United Technologies Corp. Chính phủ Nhật cũng cam kết cung cấp một khoản kinh phí ban đầu khoảng 1,5 tỷ USD cho dự án. Mitsubishi cho biết dến cuối năm 2007, Dự án đã chi tiêu hết khoảng 40 triệu USD. Tuy nhiên, chính phủ Nhật cũng ra “tối hậu thư” với Mitsubishi rằng việc bắt tay vào chế tạo máy bay phải bắt đầu muộn nhất vào thời điểm kết thúc năm tài khóa 2007, tức ngày 31/3/2008 tới.

Hãng sản xuất xe hơi Toyota Motor đã đầu tư 100 triệu USD cho dự án chế tạo máy bay của Mitsubishi. Các quan chức Honda cho biết hai bên sẽ gặp mặt vào ngày cuối cùng của tháng Ba để bàn thảo việc hợp tác thời gian tới. Honda sẽ cung cấp tài chính theo nhu cầu thực tế của dự án.

Có thể nói MRJ là thành quả của sự “thai nghén ý tưởng” suốt 30 năm qua. Lâu nay, người Nhật vẫn muốn phát triển công nghệ chế tạo xe hơi sang sản xuất máy bay. Chiếc MRJ được nhắm cho thị trường cỡ trung, với tầm bay 2000 dặm. Với sự khởi đàu bằng việc chế tạo máy bay cỡ nhỏ,người Nhật muốn tranh thủ sự hỗ trợ từ Boeing và Airbus, nhưng cũng không dấu diếm việc cạnh tranh với nhà sản xuất máy bay cỡ nhỏ lừng danh Bombardier-Canada- trong thời gian tới. Trước đây, người Nga và Trung Quốc cũng đã khởi đầu như vậy. Những chiếc máy bay cỡ nhỏ này trước mắt phục vụ các tuyến bay nội địa.

Những năm gần đây, nhu cầu dung máy bay cỡ nhỏ, khoảng 70 chỗ ngồi, bỗng tăng vọt. Giá nhiên liệu tăng khiến người ta buộc phải nghĩ đến việc tiết kiệm tiền bạc và nhiều nhà sản xuất tin rằng những chiếc máy bay khoảng 100 chỗ ngồi như MRJ sẽ rất “đắt hàng”.

Tất nhiên, người Nhật hoàn toàn có thể chế tạo được những chiếc may bay lớn hơn. Nhưng như thế, họ phải cạnh tranh quyết liệt với Boeing và Airbus. Hơn nữa, chi phí sản xuất cũng sẽ nhiều hơn, khoảng 6 tỷ đến 12 tỷ USD cho dự án.

Dự án MRJ đang có bước khởi đầu thuận lợi khi các hàng hàng không như All Nippon Airways Co., Japan Airlines Corp, thậm chí cả Vietnam Airlines cũng tỏ ra sẵn lòng đặt hàng sản phẩm này. Trước mắt, Mitsubishi sẽ chế tạo 15 chiếc MRJ cho All Nippon. Vietnam Airlines có thể đặt hàng tới 20 chiếc.

Một điều khoản trong thỏa thuận giữa Mitsubishi với Pratt & Whitney là ban đầu phải có ít nhất 3 khách hàng đặt hàng mẫu máy bay mới này, trong đó ít nhất 1 khách hàng bên ngoài Nhật Bản. Các yêu cầu này đã được đáp ứng. Trong 20 năm qua, Pratt đã chi khoảng 1 tỷ USD cho việc phát triển thế hệ động cơ máy bay mới, tiết kiệm hơn 12% nhiên liệu so với mẫu cũ, giảm tiếng ồn động cơ. Cùng với Mitsubishi, Bambardier cũng quyết định chọn động cơ Pratt cho những mẫu máy bay mới của mình.

Mitsubishi Heavy đang hợp tác với Boeing để mong áp dụng được công nghệ sợi carbon trong chế tạo thân vỏ máy bay, giống như chiếc Boeing 787 Dreamliner. Mitsubishi Heavy và 2 công ty Nhật Bản khác là đối tác tài chính với Boeing trong dự án chế tạo máy bay cỡ lớn.

Mitshubishi Heavy và chính phủ Nhật Bản rất mong Boeing ký kết hợp đồng tham ra dự án MRJ, nhưng nhà sản xuất Mỹ này từ chối với lý do “muốn dành nhiều thời gian cho việc phổ biến mẫu máy bay Dreamliner ra bên ngoài nước Mỹ”.

Hiện tại, Mitsubishi đang đàm phán với Công ty cho thuê tìa chính Mỹ International Lease Finance (ILFC) với mục tiêu có được đơn đặt hàng đến 100 máy bay trên toàn thế giới. Hiện tại, thị trường cho thuê máy bay đang tăng trưởng nhanh chóng. Tuy nhiên, ILFC cũng không tỏ ra quá vồn vã với dự án của Mitsubishi. Giám đốc điều hành của ILFC, ông Udvar-Hazy nói rằng hãng còn đang chú ý tới sự phát triển của dòng máy bay mới C-Series của Bombardier.

• Minh Khôi