Minh bạch trong khai thác khoáng sản

Đối thoại Phòng chống Tham nhũng (PCTN) lần thứ 9 với chủ đề “PCTN trong ngành khai khoáng” hôm nay tổ chức tại Hà Nội để thảo luận và phát hiện những nguy cơ dẫn đến tham nhũng trong lĩnh vực này ở Việt Nam và tìm ra các giải pháp.

Hôm qua, Đại sứ quán Thụy Điển cho biết một trong những kiến nghị mà các đối tác phát triển đã nhất trí đưa ra cho Chính phủ Việt Nam là Việt Nam nên tham gia “Sáng kiến minh bạch trong ngành khai khoáng” (EITI).

Được cựu Thủ tướng Anh Tony Blair khởi xướng, Sáng kiến EITI được thiết kế nhằm hỗ trợ loại bỏ những rủi ro dẫn đến tham nhũng trong lĩnh vực này. Sáng kiến EITI đã được áp dụng thành công ở nhiều quốc gia trên thế giới như Na Uy, Indonesia với rất nhiều lợi ích như cải thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy bền vững chính trị và kinh tế, góp phần bảo vệ an ninh năng lượng, tránh xung đột từ dầu mỏ, khí đốt và khoáng sản…

Phối hợp với Thanh tra Chính phủ, Đại sứ quán Thụy Điển cũng đã tổ chức một hội nghị bàn tròn để nhận diện các nguy cơ dẫn đến tham nhũng trong ngành khai khoáng. Theo đó, các nguy cơ và dấu hiệu xuất hiện ở mọi khâu từ xây dựng quy hoạch, điều tra trữ lượng khoáng sản đến quá trình khai thác khoáng sản…

Đặc biệt, cơ chế xin – cho đã được xác định là một nguyên nhân của tham nhũng trong ngành khai khoáng. Công sứ Marie Ottosson – Trưởng Bộ phận Hợp tác phát triển (Đại sứ quán Thụy Điển) biết rằng Việt Nam là một nước giàu tài nguyên khoáng sản với hơn 70 loại khác nhau, 5000 mỏ có trữ lượng khoáng sản, sản xuất dầu thô của Việt Nam đứng thứ 7 ở khu vực châu Á Thái Bình Dương và đứng thứ 3 trong khu vực Đông Nam Á. Ngành khai khoáng Việt Nam là một trong những ngành phát triển nhanh nhất (tăng trưởng trung bình 22%/năm) và đóng góp 25% GDP.

“Vì vậy, tham nhũng trong khai khoáng sẽ tác động xấu đến môi trường, đến phát triển bền vững của Việt Nam và làm gia tăng đói nghèo”, bà Công sứ nhấn mạnh.

Đại sứ Thụy Điển Staffan Herrstrom khẳng định “minh bạch và trách nhiệm giải trình” luôn được công nhận là những phương pháp để nhổ tận gốc nạn tham nhũng trong mọi lĩnh vực, dù là trong giáo dục, y tế, xây dựng, quản lý đất đai hay ngành khai khoáng.

“Tôi mong đợi Đối thoại PCTN lần thứ 9 sẽ thảo luận về việc làm thế nào để EITI có thể thực hiện được ở Việt Nam như là một công cụ tạo nên nỗ lực tổng hợp giữa Chính phủ, xã hội dân sự, báo chí và khu vực tư nhân trong công cuộc PCTN ở lĩnh vực này”, ông Herrstrom nói.

Sơn Hà