Minh bạch... thụt lùi!
Phó Ban Pháp chế VCCI, ông Đậu Anh Tuấn đã cảnh báo sự thụt lùi đáng lo ngại về tính minh bạch.
Tại Hội thảo “Sáng kiến minh bạch trong ngành công nghiệp khai khoáng” do Viện Tư vấn phát triển (CODE) và Phòng Thương mại và Công nghiệp và Thương mại Việt Nam (VCCI) tổ chức mới đây, Phó Ban Pháp chế VCCI, ông Đậu Anh Tuấn đã cảnh báo sự thụt lùi đáng lo ngại về tính minh bạch.
Theo điều tra PCI năm 2010, lĩnh vực này có xu hướng giảm tiếp so với năm 2009. Theo đó, khả năng tiếp cận các văn bản kế hoạch, quy hoạch giảm từ 2,44/5 năm 2009 xuống 2,31/5 năm 2010, và đây là mức thấp nhất trong 6 năm qua. Kết quả điều tra cũng cho thấy 78,64% DN cho biết “cần có mối quan hệ với các cơ quan nhà nước để tiếp cận thông tin” tăng hơn 17 điểm % so với năm 2009. Tỷ lệ % DN tham gia góp ý kiến về chính sách quy định của nhà nước cũng giảm xuống 22,37% năm 2010. Đặc biệt, gần 4/5 DN chưa từng tham gia góp ý kiến về quy định, chính sách của nhà nước.
Không chỉ DN không có hoặc ít có cơ hội tiếp cận thông tin từ phia các cơ quan QLNN mà bản thân các DN cũng “ém nhẹm” thông tin của mình. Theo Báo cáo điều tra quản trị DN nhà nước, giám sát tập đoàn kinh tế dựa trên kết quả điều tra của hơn 400 DN do Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế TW công bố mới đây cũng cho thấy DN 100% vốn nhà nước không có quy định rõ ràng và bắt buộc về công bố thông tin như công ty niêm yết hoặc công ty đại chúng. Đa số DNNN công bố thông tin chủ yếu thông qua cách thức thông tin nội bộ và hoặc chế độ báo cáo với chủ sở hữu/đại hội cổ đông/hội đồng thành viên.
Số DNNN công bố và công khai những thông tin cần thiết cho cải thiện quản trị DN như chính sách quản lý rủi ro, các giao dịch với người có liên quan, lương thưởng của các cán bộ quản lý cao cấp, giao dịch nội bộ… chiếm tỷ lệ không cao. Các bên liên quan và cơ quan quản lý không dễ tiếp cận được với các thông tin. Báo cáo cũng chỉ ra rằng các DN không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ công bố thông tin định kỳ và theo yêu cầu. Mối quan hệ thông tin giữa DNNN với chủ sở hữu nhà nước cũng không diễn ra thường xuyên và dường như chỉ tập trung vào báo cáo hàng năm của DN gửi lên, nên chủ sở hữu nhà nước không có đủ thông tin để thực thi trách nhiệm và có hiệu quả như các nhà đầu tư trong kinh tế thị trường...
Với các công ty niêm yết hoặc công ty đại chúng, việc công bố thông tin là một trong những quy định bắt buộc song vẫn không ít trường hợp DN công bố thông tin chỉ mang tính đối phó với quy định của pháp luật. Theo kinh nghiệm của các chuyên gia quốc tế và Việt Nam, việc công bố thông tin mang tính chiếu lệ, không chuyên nghiệp khiến DN trở nên mờ nhạt, tự làm mất đi lợi thế của mình. Thậm chí, không ít DN còn tự làm khó mình khi công bố thông tin ở những kênh truyền thông không phổ biến như đánh đố nhà đầu tư.
Nếu chi đòi hỏi minh bạch thông tin chính quyền, cơ quan QLNN mà bản thân DN không muốn minh bạch thông tin thì chẳng khác việc đi bẳng một chân. Và trong bối cảnh hiện nay, “không đi” đồng nghĩa với “thụt lùi”…
Ka Ka