Minh bạch, nghiêm minh để không dám tham nhũng và không thể tham nhũng

Căn bệnh “hoành tráng” vẫn phổ biến

Nhiều đại biểu cho rằng,  kết quả thực hành tiết kiệm chống lãng phí chưa cao, còn lãng phí lớn. Tám loại lãng phí bị nhận diện: Thứ nhất, lãng phí do quy hoạch và quyết định đầu tư còn nhiều yếu kém, phải chỉnh sửa nhiều, đầu tư dàn trải, hiệu quả thấp. Thứ hai, lãng phí, thất thoát trong xây dựng cơ bản do yếu kém trong khảo sát, thiết kế, tiêu cực trong đấu thầu thi công, thẩm duyệt và nghiệm thu công trình. Thứ ba, lãng phí do yếu kém trong quản lý đất đai, tài nguyên.Thứ tư, lãng phí trong chi tiêu thường xuyên, nhất là sử dụng xăng xe, điện, hội họp, mua sắm, in ấn tài liệu. Thứ năm, lãng phí về nhân lực do đào tạo không cân đối với nhu cầu sử dụng, chất lượng đào tạo thấp, sử dụng, đãi ngộ cán bộ, công chức chưa tạo động lực hay điều kiện tốt để họ cống hiến. Thứ sáu, lãng phí về thời gian do cải cách hành chính chậm, một bộ phận cán bộ, công chức còn nhũng nhiễu, tiêu cực, gây phiền hà cho nhân dân, kéo dài thời gian giải quyết công việc. Thứ bảy, lãng phí trong sử dụng ấn phẩm. Nhiều cơ quan phàn nàn, thường xuyên nhận được các cuộc điện thoại mời mua sách, mua tài liệu, nhiều khi do nể nang mua về để đấy, ít khi sử dụng, nhiều người được biếu sách, báo nhưng không có thời gian đọc.Thứ tám, lãng phí do công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, giám sát không thường xuyên, chất lượng hạn chế và xử lý vi phạm chưa nghiêm minh, kịp thời.

Đại biểu Huỳnh Quốc Dũng (Bình Định) thẳng thắn: Trong khi đó, Báo cáo của Chính phủ nêu chung chung, không khen ai, cũng không chê ai. Việc này không tạo được động lực và chuyển biến trong thời gian tới. Đại biểu Huỳnh Thị Hoài Thu (Đồng Tháp) cho rằng: Ngay trong tình hình toàn Đảng, toàn dân tích cực thực hiện các biện pháp tiết kiệm, chống lạm phát thì có tới 2/3 số tỉnh, thành phố và 4 bộ, ngành trung ương không đạt chỉ tiêu trong thực hiện tiết kiệm 10% chi tiêu công.  Rất nhiều ý kiến đề cập đến sự lãng phí trong hội họp, việc cưới, việc tang, khai trương, động thổ…Đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hà (Hà Nội) phát biểu: một số cử tri cho rằng Nhà nước hô hào nhiều về việc tiết kiệm, chống lãng phí nhưng chưa thấy kiểm tra, xử lý cụ thể, vẫn còn tổ chức nhiều lễ hội ở nhiều địa phương mà nội dung chương trình không khác nhau là mấy, trên ti vi không tuần nào không thấy các doanh nghiệp tổ chức hội nghị, khai trương, khánh thành, khởi công, động thổ, mà hầu hết là rất hoành tráng, đúng là căn bệnh "hoành tráng" vẫn phổ biến…

Nhiều đại biểu đề nghị Chính phủ nêu rõ sự lãng phí từ các công trình chậm tiến độ, quy rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị, cần có chính sách quyết liệt trong khai thác, sử dụng nguồn tài nguyên khoáng sản, bảo vệ môi trường, chấn chỉnh các hoạt động lễ hội, việc cưới, việc tang, khai trương, động thổ…tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện và xử lý nghiêm minh các trường hợp vi phạm. Đồng thời, bổ sung, sửa đổi các quy định không còn phù hợp trong lĩnh vực này.

Chính phủ cần có cơ chế, chính sách mạnh hơn để đủ sức răn đe

Các đại biểu Vi Trọng Lễ (Phú Thọ), Nguyễn Thị Vân (Hà Tĩnh),  Phạm Đức Châu (Quảng Trị)…cho rằng, Ban chỉ đạo phòng, chống tham nhũng từ trung ương đến địa phương hoạt động chưa thực sự hiệu quả, công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng còn nhiều bất cập, nhất là xử lý các vụ án điểm và khẳng định: Ban chỉ đạo phòng, chống tham nhũng ở các địa phương kể cả các bộ, ngành Trung ương, có hiệu lực, hiệu quả hay không phụ thuộc rất lớn vào khung pháp lý, có nghĩa là pháp luật quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Ban chỉ đạo đến đâu trong phòng, chống tham nhũng chứ không chỉ dựa vào quy chế phối hợp giữa Ban chỉ đạo với các cơ quan, đơn vị chống tham nhũng hoặc với các cơ quan tư pháp như hiện nay. Về vấn đề này, đại biểu Trần Văn Truyền (Bến Tre) cho biết, việc một số địa phương, bộ, ngành thành lập Ban chỉ đạo phòng, chống tham nhũng không nằm trong quy định của pháp luật. Đây chỉ là cơ quan giúp việc, không phải cơ quan chuyên trách.  Trung ương sẽ đánh giá lại hoạt động của hệ thống này để có hướng điều chỉnh phù hợp. Đại biểu Vi Trọng Lễ (Phú Thọ) còn cho rằng, Chính phủ vẫn còn ban hành những giải pháp khó khả thi, thiếu tính thuyết phục, ví dụ việc kê khai tài sản, thu nhập của cá nhân cán bộ, công chức, nhưng cơ sở để xác minh, đánh giá nguồn gốc tài sản không có.

Đại biểu Nguyễn Tấn Tuân (Khánh Hoà) cho rằng: cử tri và nhân dân mong muốn đã đến lúc Quốc hội và Chính phủ phải có một quyết tâm chính trị mạnh mẽ, phải vừa tuyên truyền, giáo dục cho đội ngũ cán bộ, công chức Nhà nước, có ý thức phòng tránh, vừa phải có biện pháp sắc bén, có đường lối, chính sách công khai, minh bạch và một thái độ nghiêm túc, để làm cho người thi hành công vụ của Nhà nước không dám tham nhũng và không thể tham nhũng được. Đại biểu Sùng Thị Chư (Yên Bái) đồng tình: Chính phủ cần có cơ chế chính sách mạnh hơn nữa để đủ sức răn đe những tập thể, cá nhân gây tham nhũng, lãng phí, để không dám tham nhũng hoặc không thể tham nhũng. Nhiều đại biểu đề nghị phải quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan khi để xảy ra tình trạng tham nhũng, lãng phí ở cơ quan, đơn vị mình. Chính phủ phải có biện pháp quyết  liệt, phải xử lý nghiêm khắc những trường hợp tham nhũng, người ở cương vị cao, vị trí quan trọng và nhất là những người đứng đầu thì phải xét xử nặng hơn để mang tính giáo dục, răn đe cấp dưới.…

Thứ hai, ngày 3-11, Quốc hội tiếp tục làm việc. Buổi sáng, các đại biểu thảo luận ở tổ về dự án Luật Bồi thường nhà nước.