Máy Tơ- truyền thống và hiện tại

Ở khu vực cụm công trìnhhhh mang tên Máy Tơ ngày nay của quận Ngô Quyền, xưa từng có một nhà máy nổi tiếng Bắc kỳ dưới thời thuộc Pháp, nơi có sự kiện đi vào lịch sử đấu tranh cách mạng của nước nhà. Đó là nhà máy sợi, một cơ sở công nghiệp có quy mô khá lớn với hàng nghìn công nhân, một đầu mối quan trọng nhận sự lãnh đạo của phong trào cộng sản Hải Phòng trước cách mạng. Lịch sử ghi rõ, cuộc đình công thắng lợi của hơn 3000 công nhân lao động (2600 nữ) nhà máy sợi nổ ra từ ngày 16 đến 24-5-1939 dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ Hải Phòng, do đồng chí Lương Khánh Thiện đứng đầu, là một sự kiện nổi bật, có giá trị to lớn của cách mạng nước ta trong thời kỳ Mặt trận bình dân (1936-1939). Với quyết tâm đấu tranh của hơn 3000 công nhân ở cả 3 kíp thợ (mỗi kíp hơn 1000 lao động) cùng nghỉ việc để đòi chủ Tây phải tăng lương, bỏ lệ phạt tiền khi công nhân nghỉ việc, giữ nguyên tiền phụ cấp, không được đuổi thợ vô cớ, phát thuốc khi ốm đau... cuối cùng chủ nhà máy phải nhượng bộ, ký cam kết với đại diện công nhân trước sự chứng kiến của hàng nghìn lao động. Cuộc đình công nhận được sự đồng tình ủng hộ của công nhân thất nghiệp thuộc nhiều nhà máy ở Nam Định, Hà Nội khi họ nhất định không nghe theo lời dụ dỗ đến làm việc ở nhà máy sợi Hải Phòng. Kết quả, giới chủ ở nhiều nhà máy khác như nhà máy sợi, nhà máy rượu Nam Định chủ động tăng lương cho công nhân ... Nay tuy cơ sở sản xuất này không còn, nhưng truyền thống đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân Hải Phòng vẫn ghi đậm dấu ấn của một thời đấu tranh kiên cường, dũng cảm quyết tâm đứng lên theo tiếng gọi của Đảng Cộng sản Việt Nam để cải thiện điều kiện làm việc cho mình, chống lại áp bức của thực dân.

Ngày nay, trên mảnh đất này có phường Máy Tơ, một địa phương đã và đang cố gắng, phấn đấu vươn lên lập nhiều thành tích xứng đáng với truyền thống đấu tranh cách mạng năm xưa, xứng đáng với vị trí phường trung tâm của quận Ngô Quyền. Với 14,6 vạn dân, diện tích gần 15 ha, có nhiều cơ quan, đơn vị trọng yếu của thành phố và quận đứng chân, phường Máy Tơ luôn được đánh giá là đơn vị dẫn đầu toàn diện trong các phong trào thi đua của quận.

Cũng với tên gọi Máy Tơ, từ một cơ sở hoạt động thể thao chỉ đơn thuần là sân bãi, nay khu vực sân Máy Tơ thực sự trở thành một trung tâm thể dục-thể thao khá hoàn chỉnh của quận Ngô Quyền. Sau khi cải tạo nâng cấp sân bãi thành sân bóng đá tương đối tốt cho tập luyện và thi đấu phong trào với cả khu vực khán đài cho người xem, tại đây mới mọc lên nhà thi đấu đa năng hoàn chỉnh khá hiện đại phục vụ tập luyện và thi đấu các môn thể thao trong nhà như cầu lông, bóng chuyền, bóng bàn... Đây là bước phát triển về chất quan trọng của phong trào thể dục-thể thao của quận Ngô Quyền nói riêng và toàn thành phố nói chung.

Từ năm 2004, tên gọi Máy Tơ còn được gắn với một địa danh khá nổi tiếng của đô thị Hải Phòng - nút giao thông ngã 6 Máy Tơ. Đây là điểm nhấn quan trọng của khu vực này sau khi một con đường mới, một khu đô thị mới được xây dựng và đưa vào sử dụng từ năm 2004 - khu đô thị Ngã Năm -sân bay Cát Bi. Vì thế, đương nhiên ngã 5 cũ là điểm giao cắt của các tuyến phố Đà Nẵng- Lê Lợi- Đà Nẵng- Lê Lai- Nguyễn Trãi nay có thêm một tuyến phố mới từ ngã 5 đi sân bay Cát Bi ( hiện gọi là đường Lê Hồng Phong). Thực ra, với việc cả hai ngã 6 mới và cũ đều nằm trên địa bàn phường Máy Tơ và cách nhau không xa, bên cạnh ngã 6 cũ với hình ảnh quen thuộc là có đường tàu hoả đi qua và ở giữa từng có một trạm điện như một đảo giao thôngggg (nay không còn) vốn rất ấn tượng với người Hải Phòng, sự xuất hiện của ngã 6 mới (được gọi là ngã 6 Máy Tơ) tạo cho bộ mặt đô thị ở khu vực này một nét rất riêng không ở đâu có được.

Theo thiết kế được duyệt, nút giao thông ngã 6 Máy Tơ có quy mô khá lớn (mặt cắt ngang của 6 tuyến phố rộng từ 21 đến 64 mét/tuyến phố), là nút đồng mức, có đảo dẫn hình xuyến bán kính 30m, trong đó bán kính đảo trung tâm 15m (trong có bố trí đường hầm cho người đi bộ), trong ngả giao nhau có 4 làn xe với mặt cắt ngang 22,5m, vỉa hè quanh đảo rộng 10m, vỉa hè các tuyến phố trước khi vào đảo rộng 8m... Cơ cấu quy hoạch của khu vực này khá phong phú, với nhiều công trình dân sinh và phúc lợi công cộng, như giữ nguyên nhà thi đấu thể thao, xây mới khu nhà văn phòng kết hợp nhà ở chung cư nhiều tầng và tái định cư, khu dịch vụ tổng hợp, bệnh viện... Thời gian triển khai thi công xây dựng nút giao thông này còn dài với không ít khó khăn, phức tạp sẽ đến, nhất là khó khăn về kinh phí. Song với sự phân kỳ xây dựng hợp lý, với quyết tâm cao của cán bộ và nhân dân thành phố vì sự phát triển lớn mạnh, hiện đại của đô thị Hải Phòng... tin rằng công trình này sớm trở thành hiện thực để nút giao thông ngã 6 Máy Tơ trở thành một điểm giao thông đẹp và hiện đại.

KHÁNH MINH