Mâu thuẫn khí đốt Nga-U-crai-na-EU lại "nóng"

Sự việc này gây phản ứng khá gay gắt từ phía Nga. Phái đoàn Nga tham gia hội nghị đã rời khỏi phòng họp để phản đối việc Mát-xcơ-va thực tế bị loại khỏi tiến trình thảo luận, còn Thủ tướng Nga đe dọa xem xét lại quan hệ với EU nếu lợi ích của Mát-xcơ-va bị bỏ qua. Bộ Ngoại giao Nga cảnh báo tuyên bố chung nêu trên có thể làm tăng giá khí đốt Nga cung cấp cho U-crai-na và EU.

Thủ tướng Nga Vla-đi-mia Pu-tin cho rằng thảo luận vấn đề tăng lượng trung chuyển khí đốt qua U-crai-na mà không có nhà cung cấp chính (Nga) là "không nghiêm túc và vô nghĩa". Ông khẳng định Nga sẵn sàng cùng làm việc một cách xây dựng với tất cả các đối tác, song đánh giá tình hình sẽ "rất tồi tệ" nếu tuyên bố chung trên giữa U-crai-na và EU là "khởi đầu cho nỗ lực xem thường lợi ích của Nga".

Bộ trưởng Năng lượng Nga, đồng thời là trưởng phái đoàn Nga tham gia dự hội nghị, Xéc-gây Smát-cô tuyên bố đây là vấn đề đụng chạm trực tiếp tới lợi ích của Nga và tập đoàn khí đốt quốc doanh Gazprom, vì vậy Mát-xcơ-va công khai phản đối hình thức hợp tác này giữa EU và U-crai-na. Theo ông Smát-cô, Nga đề nghị EU và U-crai-na ký kết một hiệp định chính trị ba bên về hiện đại hóa GTS.

Trước những phản ứng gay gắt của Nga, các quan chức U-crai-na và EU có những tuyên bố "xoa dịu" tình hình. Thủ tướng U-crai-na Y-u-li-a Ti-mô-sen-cô hứa hẹn "không để Nga đứng ngoài" việc hiện đại hóa GTS, đồng thời khẳng định U-crai-na và EU có ý định rõ ràng mời Nga tham gia chương trình này như một đối tác.

GTS qua lãnh thổ U-crai-na là hệ thống lớn thứ hai ở châu Âu, với tổng chiều dài 37,6 nghìn km. Sau cuộc xung đột khí đốt Nga-U-crai-na tháng 1-2009, EU đề nghị cấp kinh phí để hiện đại hóa GTS trên và tiến hành hội nghị tài trợ ngày 23-3 tại Brúc-xen. EC cho rằng kinh phí cho dự án này vào khoảng 3 tỷ ơ-rô, song các chuyên gia đánh giá cần tới 16 tỷ ơ-rô.