Mạnh tay với dự án "treo"
Mặc dù không ở trong tốp những địa phương có nhiều dự án “treo”, nhưng từ năm 2003 đến nay, qua rà soát, thành phố thu hồi 54 dự án thuộc loại “treo”, với tổng diện tích thu hồi hơn 738 ha đất. Trong đó, riêng 8 tháng năm nay, thành phố thu hồi 4 dự án, diện tích hơn 9,2 ha.
Đa dạng loại hình dự án "treo"
Các dự án “treo” có ở các lĩnh vực : xây dựng cơ sở sản xuất, kinh doanh, công trình thuỷ sản, nuôi trồng thủy sản; xây dựng kho bãi, khu du lịch; xây dựng nhà để kinh doanh... Chiếm phần lớn trong đó là các dự án : xây dựng cơ sở sản xuất, kinh doanh. Chỉ tính riêng 5 dự án nuôi trồng thủy sản bị thu hồi diện tích đã lên tới hơn 600 ha. Tiếp đó là các dự án đầu tư xây dựng nhà ở theo cơ chế kinh doanh.
Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng “treo” của các dự án là khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng; việc phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng để giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cấp phép xây dựng làm cơ sở pháp lý cho chủ đầu tư triển khai dự án chậm; hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội chung trong khu vực chưa có hoặc thiếu đồng bộ nên khó cho chủ đầu tư khi triển khai dự án; chi phí đầu tư vào đất cao, trong khi doanh nghiệp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn ngân hàng; một số chủ đầu tư không có năng lực về vốn và quản lý dự án. Chính vì vậy, nhiều doanh nghiệp chỉ lập dự án để được thuê đất, giao đất, nhưng không đầu tư mà tìm cách chuyển nhượng để hưởng chênh lệch. Điển hình là : dự án sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp tư nhân Xuân Lộc và Xí nghiệp Đức Thiết đều thuê đất tại Cụm công nghiệp Vĩnh Niệm (quận Lê Chân) nhưng không triển khai mà tự ý chuyển nhượng; dự án xây dựng văn phòng và xưởng sản xuất đồ gỗ nội, ngoại thất của Công ty TNHH Bảo Thu tại phường Hùng Vương (quận Hồng Bàng) chuyển nhượng trái phép cho Công ty TNHH Hoàng Đạt và Công ty TNHH Toàn Thắng khi chưa được phép của cấp có thẩm quyền...Có dự án, thậm chí chuyển nhượng ngay "trên giấy".
Khá nhiều doanh nghiệp được giao đất, nhưng nhiều năm nay chưa trả tiền bồi thường hỗ trợ, giải phóng mặt bằng. Điển hình tới 9 năm như dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, làm nhà ở biệt thự kinh doanh tại phường Vạn Hương (thị xã Đồ Sơn) của Công ty vật liệu và xây lắp thương mại; hoặc tới 27 tháng như dự án xây dựng xưởng phá dỡ tàu cũ tại phường Sở Dầu của Công ty TNHH Hải Hùng và một số trường hợp khác như của Công ty Chè Hải Phòng tại phường Đông Hải (quận Hải An), dự án xây dựng khu du lịch sinh thái Thạch Bàn tại xã Thuận Thiên (huyện Kiến Thụy) và xã An Thái (huyện An Lão) của Công ty cổ phần đầu tư xây dựng An Thái...
Kiên quyết thu hồi
5 dự án nuôi trồng thủy sản tại Tràng Cát (quận Hải An) của các công ty: TNHH Tùng Giang, cổ phần Biển Xanh, TNHH AE, cổ phần thương mại dịch vụ ASEAN, TNHH 27-7 với tổng diện tích hơn 600 ha, sau khi có quyết định thu hồi năm 2005 được giao cho UBND quận Hải An trồng rừng; 7 dự án tại các xã Lê Lợi, Hồng Phong của các công ty : TNHH Khang Trang, TNHH vật tư thương mại Hà Anh, Nhị Sơn, TNHH Hoàng Hiệp, TNHH Nguyễn Thành, xây dựng Ngô Quyền, cổ phần điện tử tin học viễn thông, được giao cho Công ty cổ phần công nghiệp Sài Gòn-Hải Phòng xây dựng khu công nghiệp Tràng Duệ; 6 dự án giao đơn vị khác sử dụng, còn lại giao địa phương quản lý. Mặt khác có 15 dự án được giao Trung tâm phát triển quỹ đất quản lý; hiện một số dự án đã tiến hành đấu giá đất thu tiền vào ngân sách thành phố.
Để bảo đảm quyền lợi của nhà đầu tư, đối với những dự án thu hồi, nhưng đã đầu tư ở các giai đoạn khác nhau, theo lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường, thành phố sẽ tính toán để hoàn trả lại, có thể từ ngân sách thành phố, hoặc có thể nhà đầu tư mới và cũ thỏa thuận trực tiếp trên cơ sở thẩm định của Hội đồng định giá thành phố.
Tăng cường công tác khảo sát, đánh giá năng lực của nhà đầu tư là một trong những giải pháp nhằm hạn chế tình trạng dự án “treo” trên địa bàn thành phố. Điều này đòi hỏi cần có sự phối hợp đồng bộ của các ngành liên quan.Theo lãnh đạo ngành Tài nguyên và Môi trường, thực hiện sự chỉ đạo của thành phố, ngành tiếp tục chấn chỉnh công tác giao đất, cho thuê đất, nhất là xem xét kỹ nhu cầu sử dụng đất, hiệu quả và tính khả thi của dự án, khả năng thực sự của nhà đầu tư trước khi quyết định giao đất, cho thuê đất. Đồng thời chú trọng thực hiện tốt công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; đặc biệt phát huy vai trò của Trung tâm phát triển quỹ đất trong việc chủ động giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất cho nhà đầu tư; đẩy mạnh công tác kiểm tra, thanh tra thực hiện các quy hoạch sử dụng đất, việc thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, việc sử dụng đất của các dự án đầu tư để phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm trong sử dụng đất.
Quốc Khánh