“Mạnh tay” vẫn chưa đủ "lực" chống buôn lậu

Theo Chi cục Quản lý Thị trường  (QLTT) TP.HCM, bột ngọt nhập lậu đáng được coi là một “hiện tượng” trong cao điểm thị trường Tết năm nay. Qua kiểm tra các điểm chứa trữ, buôn bán, lực lượng chức năng đã tạm giữ gần 6 tấn bột ngọt có xuất xứ Trung Quốc thẩm lậu vào thành phố.

Cao điểm

Với mặt hàng thuốc lá ngoại – đến hẹn lại lên, càng gần Tết, các đối tượng lại càng liều lĩnh hơn trong việc tổ chức đường dây buôn lậu, vận chuyển thuốc lá từ biên giới vào nội địa với số lượng lớn, bất chấp sự truy quét gắt gao. Đội QLTT 5B và Công an quận 5 mới phát hiện, bắt giữ gần 15.000 gói thuốc lá ngoại nhập lậu, tuy nhiên, theo đánh giá của các cán bộ QLTT, số vụ xử lý được cũng chỉ có thể xem như phẩn nổi của tảng băng chìm. 

Theo ghi nhận của chúng tôi, thị trường TP.HCM những ngày cuối năm còn bị “đầu độc” một khối lượng lớn hàng giả, hàng nhái với rất nhiều chủng loại, phần lớn có xuất xứ Trung Quốc. Hàng ngoại giả hàng ngoại và đặc biệt, có cả tình trạng hàng ngoại giả… hàng nội.

Đội QLTT Thủ Đức vừa kiểm tra một cơ sở kinh doanh tại phường Linh Chiểu, phát hiện tại đây đang kinh doanh gần 2 ngàn mắt kính, gọng kính có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu Rayban, Boss, D&G…, không hóa đơn chứng từ, không có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Tiếp đó, Đội QLTT 10B cũng tạm giữ gần 4.000 máy tính do Trung Quốc sản xuất giả mạo nhãn hiệu Casio, tem chống giả Bitex với tổng trị giá tới 600 triệu đồng…

Không chỉ “bùng nổ” riêng trong dịp Tết, theo QLTT TP.HCM, trong cả năm 2010 số vụ hàng lậu, hàng giả, hàng nhái, gian lận thương mại… do các đội QLTT phát hiện, xử lý cũng tăng cao so với các năm trước. Nổi cộm là các mặt hàng như rượu, thuốc lá, vải, tân dược, mỹ phẩm, phụ kiện điện thoại di động, mắt kính, phân bón...

Đây cũng là tình trạng mà Hà Nội đang phải đối phó. Nhiều mặt hàng nhập lậu, hàng giả mạo xuất xứ, hàng giả mạo nhãn hiệu sản xuất từ Trung Quốc, nhất là quần áo, giầy dép, mỹ phẩm, điện thoại di động, đồng hồ, đồ gia dụng, đồ điện tử, điện lạnh, phân bón.

Bên cạnh đó, mặt hàng cấm nhập khẩu và kinh doanh như thuốc lá điếu ngoại, hóa chất độc hại, văn hóa phẩm vẫn còn bày bán dưới nhiều hình thức, đặc biệt là hàng hóa có xuất xứ từ Trung Quốc giả mạo sản xuất tại Việt Nam đang có xu thế tăng cao. Đã phát hiện việc vận chuyển kinh doanh trang thiết bị y tế đã qua sử dụng không được phép nhập khẩu đưa vào các cơ sở khám chữa bệnh với số lượng không nhỏ.

Cuộc chiến không cân sức?

“Đánh giá chung, tình hình buôn lậu và gian lận thương mại trên địa bàn Hà Nội vẫn tồn tại khó kiểm soát, hiệu quả chống buôn lậu chưa đáp ứng thực tiễn, nhất là trên các tuyến đường sắt, đường thuỷ, đường hàng không và cả đường chuyển phát nhanh” -  Chi cục QLTT Hà Nội thừa nhận.

Thủ đoạn buôn bán hàng nhập lậu như xuất hóa đơn khống, mua hóa đơn xuất khống, quay vòng chứng từ, khai hải quan không đúng loại hàng, khai thấp số lượng để hợp thức hóa hàng lậu… vẫn là thủ đoạn chủ yếu. Mặt khác, do tình hình xuất khẩu của các nước xung quanh giảm, nên nhiều hàng hóa giá rẻ tìm cách đưa vào Việt Nam tiêu thụ. Nhiều nhất là hàng Trung Quốc đang đổ vào thị trường nước ta với quy mô  ngày càng lớn, đang tạo ra sự cạnh tranh gay gắt với hàng nội.

Theo con số chính thức từ Chi cục QLTT Hà Nội, trong năm 2010, lực lượng này đã kiểm tra 7.128 vụ, đã xử lý 6.556 vụ vi phạm  đạt 117,3% trong đó: 1018 vụ buôn bán vận chuyển hàng cấm, hàng nhập lậu; 838 vụ sản xuất buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng; 1.957 vụ vi phạm trong kinh doanh và 1.096 vụ vi phạm trong lĩnh vực giá với tổng số thu 40,5 tỷ đồng, đạt 159,1%, trong đó phạt vi phạm hành chính trên 14 tỷ đồng, trị giá hàng hoá tịch thu sung công quỹ 18 tỷ đồng, hàng hoá tiêu huỷ trên 8 tỷ đồng.

Trước tình hình trên, cả Hà Nội và TP.HCM đang căng sức trong cuộc chiến ngăn chặn buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng kém chất lượng. 

Theo ông Nguyễn Văn Đức, Chi cục trưởng Chi cục QLTT TP.HCM, ngay từ đầu tháng 12 dương lịch, đơn vị đã có phương án đối phó. Tuy nhiên, vì chế tài xử phạt hiện nhìn chung vẫn quá nhẹ, nên dù các lực lượng chức năng có “mạnh tay” thì các vụ xử lý cũng chưa đủ sức răn đe các đối tượng vi phạm. Và, cuộc chiến chống buôn lậu, gian lận thương mại… còn rất cam go. 

Ngọc Quý