Mạnh tay ngăn chặn hành vi hủy hoại môi trường
Cùng với sự phát triển kinh tế-xã hội, bảo vệ môi trường thành phố đang là vấn đề phức tạp, bức xúc, cần được kịp thời giải quyết. Tình trạng ô nhiễm nguồn nước thải, chất thải rắn ở các nhà máy, khu công nghiệp; nhập khẩu phế thải công nghiệp, chất độc hại qua Cảng Hải Phòng và các hành vi xâm hại, hủy hoại tài nguyên, môi trường như chặt phá rừng, khai thác tài nguyên, khoáng sản trái phép ngày càng gia tăng trên cả đất liền và vùng biển đảo.
Bức tranh về môi trường thành phố
Chỉ tính riêng trong khoảng thời gian từ năm 2003 đến tháng 2-2006, 2278 công-ten-nơ chứa 36.618 tấn ắc quy chì phế thải được nhập khẩu qua Cảng Hải Phòng dưới dạng “tạm nhập, tái xuất”. Ngoài ra còn hàng nghìn tấn phế thải trá hình dưới hình thức phế liệu để tái chế thành nguyên liệu sản xuất, trong đó có không ít chất thải nguy hại như nhựa, sắt phế liệu, thiết bị cũ…cũng được nhập khẩu công khai vào Việt
Vấn đề rác da giày gây ô nhiễm nghiêm trọng trên địa bàn thành phố cũng đang làm đau đầu nhiều cơ quan chức năng, khiến dư luận bức xúc. Một số địa phương đang trở thành “điểm nóng” về rác da giày như khu vực cầu Trạm Bạc, thuộc địa bàn xã Lê Lợi (huyện An Dương), dọc quốc lộ 10- khu vực giáp ranh giữa xã An Tiến và Trường Thành (huyện An Lão) và một số nơi khác ở huyện Kiến Thụy, quận Hồng Bàng…
Tình hình đó đã đặt ra yêu cầu thực tế, cần phải có lực lượng chuyên trách thực hiện nhiệm vụ phòng ngừa và đấu tranh với các hành vi vi phạm và tội phạm môi trường. Ngày 27-12-2007, Công an thành phố quyết định thành lập Phòng cảnh sát Môi trường, là lực lượng chính quy, nòng cốt trong công tác phòng ngừa, đấu tranh, trấn áp tội phạm môi trường và các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường với nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết nhằm không ngừng bảo vệ và cải thiện môi trường, góp phần phát triển kinh tế-xã hội thành phố.
Khó khăn và vướng mắc trong xử lý vi phạm
Trong tổng số 10 tội danh về tội phạm môi trường quy định trong Bộ Luật hình sự, trên thực tế, từ trước tới nay mới khởi tố điều tra và đưa ra xét xử một số vụ vi phạm thuộc 2 tội danh: “hủy hoại rừng” và “vi phạm quy định bảo vệ động vật hoang dã, quý hiếm” còn các tội danh khác chưa truy tố vụ nào.
Theo đại tá Trần Bá Thiều, Giám đốc Công an thành phố, mặc dù Bộ Luật hình sự năm 1999 đã dành chương 17 quy định các tội phạm môi trường, nhưng chưa khái quát hết tình hình tội phạm về môi trường trên thực tế. Một số quy định của pháp luật hình sự về tội phạm môi trường còn chung chung, chưa có văn bản hướng dẫn kịp thời của các cơ quan chức năng gây nhiều khó khăn cho việc áp dụng pháp luật trong thực tiễn. Tình hình diễn biến của các hành vi vi phạm luật bảo vệ môi trường ngày càng phức tạp, xuất hiện nhiều thủ đoạn, hành vi vi phạm nghiêm trọng và nguy hiểm hơn.
Do những khó khăn, vướng mắc trên nên nhiều vụ vi phạm chưa được xử lý nghiêm minh. Ví dụ việc nhập khẩu rác Cảng Hải Phòng tái diễn nhiều năm nay, nhưng điều đáng nói là chỉ trong thời gian ngắn, Hải Phòng vẫn phải tiếp nhận hàng trăm tấn rác nhập khẩu qua một số doanh nghiệp. Điều đó chứng tỏ việc xử lý chưa đủ mạnh để ngăn chặn và chấm dứt việc vi phạm trên.
Để nâng cao hiệu quả trong công tác phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm môi trường, Công an thành phố tập trung thực hiện tốt công tác xây dựng lực lượng, xây dựng quy chế, quy định lề lối làm việc, quy trình hoá các hoạt động chuyên môn nghiệp vụ tạo điều kiện cho công tác kiểm tra, giám sát việc chấp hành các quy định về bảo vệ môi trường trong các cơ quan, doanh nghiệp. Do lực lượng cảnh sát môi trường mới được thành lập nên công tác điều tra cơ bản có vai trò rất quan trọng trong việc tiến hành các biện pháp nghiệp vụ, phục vụ công tác phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm môi trường và các hành vi vi phạm. Lực lượng cảnh sát môi trường phối hợp chặt chẽ các ngành liên quan, trao đổi thông tin về tình hình vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố; tổ chức kiểm tra các khu công nghiệp, nhà máy, cơ sở sản xuất-kinh doanh và khai thác tài nguyên…có vi phạm pháp luật. Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường, phát hiện và phòng, chống các vi phạm pháp luật về môi trường.
Thanh Thủy