Mầm non tư thục, nhóm trẻ gia đình: Chưa được quan tâm đúng mức

Thiếu cơ sở vật chất

Theo giới thiệu của bà Nguyễn Thị Kim Xuân, Phó Phòng Giáo dục quận Hồng Bàng, chúng tôi đến Trường mầm non tư thục Sao Mai ở, phường Quán Toan. Ngôi trường 2 tầng nằm trên diện tích gần 3000 m2 có khuôn viên cây xanh, khu vui chơi ngoài trời dành cho các cháu thoáng đãng, rộng rãi. Bà Dương Thị Uyên, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, trường được đầu tư hơn 4 tỷ đồng, có phòng học rộng rãi được cấp điều hòa nhiệt độ và các phòng chức năng y tế, âm nhạc, thư viện, bếp ăn…Hiện tại, trường có 9 lớp, dạy hơn 200 cháu theo chương trình học mới thí điểm của ngành giáo dục mầm non. Trường vừa được công nhận đạt chuẩn quốc gia.

Tuy nhiên, số trường mầm non như Sao Mai trên địa bàn thành phố còn quá ít, chỉ đếm trên đầu ngón tay. Nhiều trường, lớp  mầm non tư thục, nhóm trẻ gia đình ở các quận rất hạn chế về cơ sở vật chất phục vụ dạy dỗ, chăm sóc trẻ. Hầu hết lớp Mầm non tư thục đặt tại gia đình của chủ lớp, hoặc thuê địa điểm, nhìn chung không bảo đảm quy định về diện tích không có sân chơi ngoài trời; bàn, ghế ngồi học (với các cháu từ 3 tuổi trở lên) thiếu, không đúng quy cách; chăn, gối, bát ăn, cốc uống nước…không đồng bộ; đồ chơi cho trẻ thiếu, nhất là đồ chơi ngoài trời. Chủ các nhóm trẻ gia đình  chỉ tận dụng những gì có sẵn của các gia đình, không đầu tư cơ sở vật chất. Nhóm trẻ gia đình  ở ngõ 261, phường Nghĩa Xá (quận Lê Chân) có 5 trẻ từ 1 đến 3 tuổi, do một phụ nữ khoảng 60 tuổi trông nom trong một căn phòng chỉ chừng hơn 20 m2 , không có thứ đồ chơi nào. Trong phòng đặt  một chiếc cũi gỗ dành cho cháu nhỏ nhất. Cháu lớn hơn ngồi chơi và ngủ ngay dưới nền nhà, không có chiếu trải. Bữa trưa của các cháu được cha mẹ mang đến từ sáng, tới giờ ăn, bà trông trẻ hâm nóng lại. Gia đình chủ nhóm đun bếp than tổ ong cạnh chỗ các cháu chơi. Nhóm trẻ tư thục Hoạ Mi ở phường Thành Tô (quận Hải An) cũng trong căn phòng chật hẹp, không bảo đảm diện tích/số trẻ theo quy định. Thống kê của Phòng giáo dục quận Hải An cho thấy, một số trường lớp mầm non tưư thục, nhóm trẻ gia đình tại các phường Đằng Hải, Đằng Lâm, Thành Tô…còn thiếu nhiều cơ sở vật chất phục vụ việc chăm sóc, giáo dục trẻ, nhất là đồ dùng, đồ chơi cho trẻ. Nhóm trẻ gia đình  thường nhận các cháu dưới 3 tuổi, lớp mầm non tư thục nhận trẻ 1-2 tuổi đến 5 tuổi. Với một lớp mần non tư thục  “thập cẩm” như vậy khó có thể nói là bảo đảm chất lượng chăm sóc trẻ theo độ tuổi. Một số chủ nhà trẻ gia đình, lớp mầm non tư thục cho rằng  không thể đầu tư tốt do mức đóng góp của cha mẹ trẻ tại các lớp mầm non tư thục  quá ít so với mức đóng góp ở các trường công lập. Tâm lý chung của cha mẹ trẻ, nhất là những người có thu nhập thấp, công việc không ổn định thì “gửi con ở đâu càng ít tiền nhưng thời gian trông càng dài, càng tốt”. Họ chưa thực sự quan tâm đến điều kiện chăm sóc trẻ của các lớp mầm non tư thục, nhà trẻ gia đình có an toàn hay không, có được cấp phép hay không? Mặt khác, do nhận thức của các cấp lãnh đạo, các nhà quản lý giáo dục chưa đầy đủ về vai trò, vị trí của giáo dục mầm non, chưa thấy rõ tầm quan trọng, quyền của trẻ em nên việc đầu tư cho giáo dục mầm non rất thấp, hầu như bỏ ngỏ các lớp mầm non tư thục.

Nhóm trẻ gia đình tại phường Đằng Hải (quận Hải An) với một người chăm nuôi và 10 cháu, không bảo đảm điều kiện chăm sóc.

Giáo viên yếu về trình độ chuyên môn

Tại các lớp mầm non tư thục, nhà trẻ gia đình, tỷ lệ người trông có trình độ chuyên môn rất ít. Theo khảo sát của Phòng Giáo dục quận Hải An, quận có 23 trường, lớp mầm non tư thục và 21 nhà trẻ gia đình thu hút 966 trẻ. Trình độ chuyên môn của đội ngũ người trông trẻ tại các cơ sở này không đồng đều, có cơ sở đạt 100% số người trông trẻ có trình độ chuyên môn, nhưng có cơ sở chỉ 1/3, thậm chí có cơ sở 100% không có trình độ chuyên môn. Với nhà trẻ gia đình, chủ nhóm thường là người nhiều tuổi hoặc giáo viên, cô nuôi đã nghỉ việc tại các cơ sở công lập, nhiều người không có chuyên môn, hầu như chưa được đào tạo khóa chuyên môn nào. Với những lớp mầm non tư thục kiểu “ghép” các độ tuổi khác nhau, việc bảo đảm chất lượng dạy theo chương trình độ tuổi là rất khó. Thực tế, mỗi lớp mầm non tư thục  như vậy chỉ có 1 hoặc 2 người  vừa nấu ăn, vừa trông coi, dạy dỗ trẻ. Các nhà trẻ gia đình chỉ trông coi trẻ chứ không dạy theo chương trình của các trường mầm non, chăm sóc trẻ theo kinh nghiệm của người trông

Một lý do khiến các lớp mầm non tư thục chưa thu hút được giáo viên có chuyên môn vì mức lương của cô ở các lớp, nhóm này quá thấp, phần lớn  mức 700-800 nghìn đồng/người/tháng, trong khi thời gian làm việc kéo dài 10-12 giờ (ngày. Chăm sóc trẻ mầm non không đơn giản chỉ là trông coi trẻ  mà rất cần các kỹ năng về y tế, tâm lý sư phạm, sức khỏe, dinh dưỡng và dạy cho trẻ những bài học về kỹ năng cần thiết ở lứa tuổi mầm non. Thực tế cho thấy lực lượng giáo viên mầm non tư thục  hiện thiếu về số lượng và chưa đáp ứng được yêu cầu về chất lượng.