Mâm cỗ cúng Rằm tháng Bảy theo tư vấn của nghệ nhân

Mâm cỗ cúng Rằm tháng Bảy theo tư vấn của nghệ nhân
Ngày Rằm tháng Bảy, các gia đình thường làm mâm cỗ cúng thần linh, tổ tiên và các vong hồn chưa được siêu thoát. Dưới đây là gợi ý làm mâm cúng đơn giản. 

Rằm tháng Bảy là một trong những dịp lễ quan trọng trong đời sống văn hóa tâm linh của người Việt Nam. 

Vào dịp này, các gia đình thường biện một lễ cúng thần linh, gia tiên và lễ cúng cô hồn (cúng chúng sinh).  

Theo tư vấn của nghệ nhân ẩm thực Nguyễn Thị Lâm (Bát Tràng, Hà Nội), do ngày này trùng với lễ Vu Lan báo hiếu và Xá tội vong nhân nên khi chuẩn bị mâm cúng, ta cần chuẩn bị 3 mâm.

Mâm cúng Phật

Với các Phật tử, Rằm tháng Bảy là một ngày lễ lớn. Theo giáo lý nhà Phật, lễ cúng không quan trọng ở mâm cao cỗ đầy mà cốt ở lòng thành của mỗi người.

Lễ cúng Phật cần được đặt ở nơi cao nhất trên bàn thờ. Nếu dùng hoa tươi nên chọn hoa sen, hoa huệ, hoa mẫu đơn, hoa ngâu, hoa hồng, hoa cúc… Đồ cúng thường là cỗ chay hoặc ngũ quả, nước lọc. 

Gia chủ có thể làm mâm cỗ chay gồm: Giò, chả chay, nem chay hoặc nem nấm, canh nấm hoặc rau củ quả, đậu hũ...

Mâm cỗ cúng Rằm tháng Bảy theo tư vấn của nghệ nhân
Mâm cỗ chay cúng Phật. Ảnh: Tô Hưng Giang

Mâm cúng thần linh và gia tiên

Nếu cúng Phật là cỗ chay, mâm cúng gia tiên thường là cỗ mặn. Đối với mâm lễ cúng tổ tiên chúng ta thường sắp xếp "trên chay dưới mặn" tức là trên hoa quả, dưới là cỗ mâm mặn. Các món ăn nấu tùy theo điều kiện gia đình hoặc là các món mà ngày xưa ông bà tổ tiên thích ăn.

Mâm cúng cơ bản cho ngày Rằm tháng Bảy thường có gà luộc, canh miến mọc, xôi đỗ xanh, thịt bò xào, chả nem, tôm hấp sả...

Các gia đình có thể chọn thực phẩm theo mùa, chế biến món ăn phù hợp với khẩu vị gia đình mình.

Lưu ý: Bạn nên cúng Phật và cúng gia tiên vào buổi sáng. 

Mâm cỗ cúng Rằm tháng Bảy theo tư vấn của nghệ nhân
Mâm cỗ mặn cúng Rằm tháng Bảy. Ảnh: Vũ Thanh Hoan

Mâm cúng chúng sinh

Lễ cúng cô hồn được thực hiện vào buổi chiều tối ngày 14/7 hoặc 15/7. Bởi vì, người ta quan niệm, đây là thời gian những vong linh trên đường trở về địa ngục nên cũng là lúc cúng cô hồn chuẩn nhất. 

Trên mâm cúng chúng sinh, lễ vật gồm có:

Muối gạo (1 đĩa sẽ được rắc ra vỉa hè hoặc sân nhà về bốn phương tám hướng sau khi cúng xong), cháo trắng nấu loãng (12 chén nhỏ), hoa quả (5 loại 5 màu), 12 cục đường thẻ.

Theo truyền thống xưa, các gia đình sẽ mua quần áo chúng sinh bằng giấy nhiều màu sắc (xanh lam, xanh lá mạ, vàng, hồng...).

Tuy nhiên, nhiều năm trở lại đây Giáo hội Phật giáo Việt Nam khuyến cáo không nên sử dụng vàng mã, tránh lãng phí. Đồng thời Giáo hội cũng cấm đốt vàng mã trong các cơ sở thờ tự. Bởi vậy, các gia đình có thể cân nhắc hình thức này. 

Các loại bỏng ngô, bánh, kẹo, tiền vàng (tiền thật và tiền vàng mã), khoai lang, ngô, sắn luộc, mía (để nguyên vỏ và chặt tùng khúc nhỏ độ 15 cm). 

Nước: 3 ly nhỏ, 3 cây nhang , 2 ngọn nến nhỏ.....

Món cháo loãng không thể thiếu trong lễ cúng cô hồn. Bởi vì người ta tin rằng món này dành cho những linh hồn bị đày đọa phải mang một thực quản nhỏ hẹp không thể nuốt được thức ăn thông thường.

Bày lễ và cúng ngoài trời hoặc trước cửa chính ngôi nhà. Gia chủ có thể đọc các bài văn cúng hoặc khấn nôm theo tâm nguyện. Kết thúc lễ cúng cô hồn, gạo, muối được vãi ra sân, đường, sau đó là đốt vàng mã.

Về phương diện cúng Rằm tháng Bảy, nhà văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vĩ đưa ra 1 số lưu ý theo tập tục của dân gian, các bạn có thể tham khảo thêm:

1/ Lễ cúng cô hồn là không cúng xôi, gà, heo. Chỉ cúng cô hồn bằng các món ăn chay, không cúng đồ mặn vì sẽ khơi dậy tham, sân, si.

2/ Lễ cúng cô hồn thực hiện vào buổi chiều tối vì ban ngày ánh nắng mặt trời rất mạnh trong khi các cô hồn vừa được thả ra rất yếu.

3/ Việc cúng cô hồn phải được hoàn tất vào ngày 15/7 âm lịch. 

4/ Nên thăm mộ phần của người thân trong gia đình ở ngoài nghĩa địa hay trong chùa chiền, nơi lưu giữ các lọ hài cốt. Vì tháng cô hồn còn gọi là Tết của những người âm.

5/ Nếu biết tụng kinh thì nên trì tụng (Chú Đại bi, chuẩn đề, Vu Lan báo hiếu, Địa tạng).

6/ Nên hạn chế sát sinh các con vật.

7/ Đối với mâm cúng Phật, thần linh và gia tiên thì cúng trong nhà, còn cúng chúng sinh thì cúng ngoài trời, trước cửa nhà hoặc ở chùa.

+ Khi tung gạo muối chúng sinh thì tung ra ngoài chứ không tung từ ngoài vào trong nhà.

+ Đối với gia đình thờ Phật thì mâm cúng chay phải đặt cao nhất, rồi mới đến mâm cúng thần linh và gia tiên.

"Những điều kiêng kỵ hay nên làm trong tháng cô hồn đều là những quan niệm dân gian truyền miệng, không ai hay một ngành khoa học nào có thể chứng minh. Tuy nhiên, với suy nghĩ “có thờ có thiêng, có kiêng có lành” nên người dân vẫn luôn chú trọng làm theo", ông Hùng Vĩ nói.

Đọc thêm

Những việc phải làm của các Sở y tế trong dịp Tết 2023

Hình minh hoạ

(PLVN) - Công văn của Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) yêu cầu các địa phương"sẵn sàng cung ứng đủ thuốc, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng khan hiếm, thiếu thuốc phục vụ công tác khám, chữa bệnh cho nhân dân. Bảo đảm chất lượng và giá thành hợp lý, không để xảy ra tình trạng tăng giá đột biến..."

Đêm dạ hội De Novo 2022 chào đón tân sinh viên chất lượng cao Đại học Luật Hà Nội: Aurora-Chuyến hành trình chiêm ngưỡng cực quang

Đêm dạ hội De Novo 2022 chào đón tân sinh viên chất lượng cao Đại học Luật Hà Nội: Aurora-Chuyến hành trình chiêm ngưỡng cực quang
(PLVN) -  Sau một năm tạm ngưng vì dịch bệnh, chương trình chào đón tân sinh viên hệ Chất lượng cao đã chính thức quay trở lại với chủ đề Aurora - Cực quang. Sau gần một tháng tổ chức với những hoạt động lý thú, chương trình đã chính thức khép lại với nhiều dấu ấn trong lòng khán giả.

Trẻ em với giấc mơ giáo dục được khai phóng

lĐược theo đuổi niềm đam mê, năng lực của mình là hạnh phúc của những học sinh.
(PLVN) -  Mong muốn nhìn thấy con lớn lên sẽ trưởng thành và thành đạt là điều chính đáng của bất kỳ bậc phụ huynh nào. Tuy nhiên, không ít phụ huynh đã thay con định đoạt mọi chuyện khi can thiệp trực tiếp vào cuộc sống của con, đưa ra lựa chọn về ngành nghề, quyết định tương lai của con mà không cần biết tới các tiềm năng, sở thích, ước mơ của con.

Cách để chữa lành những nỗi đau “vô hình” từ bạo hành

Cách để chữa lành những nỗi đau “vô hình” từ bạo hành
(PLVN) - Bạo hành là câu chuyện không còn xa lạ ở xã hội hiện nay. Dù đã có nhiều bài học, nhiều hệ quả đau lòng vì vấn nạn này nhưng dường như vẫn chưa đủ sức cảnh tỉnh, răn đe. Câu chuyện cũ nhưng nỗi đau luôn mới, nỗi đau từ bạo hành không chỉ gây ra những vết bầm tím, vết thương về thể chất mà còn gây ra những nỗi đau “vô hình” cho tinh thần.

Bệnh sởi - mối đe dọa toàn cầu sắp xảy ra

Hình ảnh minh họa
(PLVN) - Bệnh sởi là một “mối đe dọa sắp xảy ra” trên khắp thế giới, theo một báo cáo chung mới được công bố bởi Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Chấm dứt đại dịch AIDS – Thanh niên sẵn sàng

Buổi Lễ mít tinh, diễu hành hưởng ứng Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS và ngày Thế giới phòng chống AIDS.
(PLVN) - Sáng 26/11, Lễ mít tinh, diễu hành hưởng ứng Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS và ngày Thế giới phòng chống AIDS được tổ chức tại tỉnh Bắc Ninh. Và chủ đề Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS năm 2022 là “Chấm dứt đại dịch AIDS – Thanh niên sẵn sàng”.