Ly kỳ giai thoại lãnh địa linh thiêng ở thung lũng Ma Thiên Lãnh

(PLVN) - Ở miền Nam nước ta có nhiều vùng đất cùng mang tên Ma Thiên Lãnh, mỗi nơi có một đặc trưng, những câu chuyện lịch sử của riêng mình. Đại ngàn Ma Thiên Lãnh ở Tây Ninh, nơi được biết đến là chốn hiểm địa có vẻ đẹp thơ mộng, hoang sơ kỳ ảo gắn liền với những lưu truyền dân gian về ý nghĩa tên gọi của chốn hồn ma bóng quế ngự trị.
Miếu thờ Quan lớn Trà Vong Huỳnh Công Giản. Miếu thờ Quan lớn Trà Vong Huỳnh Công Giản.

Bí ẩn tên gọi chốn thâm sơn

Quần thể núi Bà Đen gồm ba ngọn núi hợp thành, gồm: núi Heo, núi Phụng, núi Bà Đen. Trong đó, Ma Thiên Lãnh dù cây cối rậm rạp, từng là chốn rừng thiêng nước độc với địa hình hiểm trở, muôn thú hung dữ nhưng kỳ thực đây không phải núi, mà là thung lũng tạo thành từ ba ngọn núi trên. Từ trên đỉnh núi Bà Đen - ngọn núi cao 986 m, cao nhất trong quần thể ba ngọn nhìn xuống, sẽ thấy Ma Thiên Lãnh như một lòng chảo khổng lồ với những cánh rừng nguyên sinh bạt ngàn.

Dù là vùng trũng giữa ba ngọn núi nhưng cấu trúc địa hình của Ma Thiên Lãnh rất lạ, đường vào một bên là vách núi sừng sững, bên kia vực sâu, nếu khinh suất, người ta rất dễ bỏ mạng. Địa hình hiểm trở khiến con đường vào thung lũng uốn lượn, ngoằn ngoèo ôm theo những sườn núi dày đặc đá tảng xếp tầng xếp lớp. Cũng chính vì được bao bọc bởi ba ngọn núi, cây rừng rậm rạp lại có những con suối trong vắt tuôn chảy từ nhiều mạch nguồn, khe đá tạo không khí tươi mát quanh năm.

Có người cho rằng, thung lũng Ma Thiên Lãnh ăn sâu qua đất bạn Campuchia, tuy nhiên điều này có vẻ không chính xác. Về mặt hành chính, nơi này thuộc địa bàn xã Thạnh Tân (TP Tây Ninh) cách xa biên giới. Cũng có người nhầm nhầm lẫn, gọi Ma Thiên Lãnh là Ma Thiêng Lãnh. Còn về cái tên của vùng đất này, cho đến tận bây giờ, căn nguyên chính xác của cái tên Ma Thiên Lãnh vẫn là điều còn bỏ ngỏ.

Các cao niên vùng đất này cho biết, lúc họ ý thức được về thế giới này thì cái tên Ma Thiên Lãnh đã được sử dụng. Theo người dân địa phương, có hai cách giải thích về nguồn gốc tên gọi. Giả thuyết thứ nhất, tên gọi Ma Thiên Lãnh ra đời giai đoạn kháng chiến chống Pháp, Mỹ. Khi đó, nơi này là địa bàn hoạt động của các chiến sỹ cách mạng. Quân địch nhiều lần tấn công vào khu vực này nhằm tiêu diệt căn cứ và các chiến sỹ ta. Địch lúc tiến quân thì hùng hổ, khí thế nhưng kỳ lạ là chỉ có vào mà không thấy ra.

Nhiều cánh quân, biệt kích địch xông vào thung lũng nhưng đều rơi vào kết cục tan tác, lính tráng bỏ xác nơi hoang địa, thi thể bị cọp tha, thú xé. Những kẻ lạc trận lang thang kiệt sức rồi chết vì đói khát giữa rừng thiêng nước độc, tất cả trở thành thây ma giữa chốn thâm sơn cùng cốc. Từ đó đã hình thành nên cái tên Ma Thiên Lãnh, có thể hiểu theo nghĩa coi nơi này là “lãnh địa của những hồn ma”.

Ly kỳ giai thoại lãnh địa linh thiêng ở thung lũng Ma Thiên Lãnh ảnh 1
Hồ Núi đá (hồ Mây núi) ở thung lũng Ma Thiên Lãnh.  

Lại có bậc cao niên giải thích căn nguyên của tên gọi là do rừng thẳm nơi đây nằm giữa núi cao, khung cảnh u mịch, nhiều thú dữ và muôn vàn hiểm nguy rình rập nên chẳng ai dám đặt chân đến. Theo các bậc cao niên người S’tiêng, Ma Thiên Lãnh có nghĩa là lãnh địa thiêng của ma quỷ, ai liều lĩnh, bạo gan xâm nhập cũng sẽ trở thành hồn ma. Dù hai cách giải thích có phần khác nhau nhưng tựu chung đều nhằm lý giải sự hung hiểm, thâm u, khắc nghiệt của vùng rừng núi này.

Hai cách giải thích trên ít nhiều làm người ta nghĩ đến ngọn núi Ma Thiên Lãnh ở vương quốc Cao Câu Ly xưa, nay là Triều Tiên. Theo một số tài liệu, ngọn núi này vô cùng hiểm trở, trùng trùng nguy cơ. Theo một số sử liệu, năm 666, vua Ðường Cao Tông sai tướng Tiết Nhân Quý (hay Tiết Nhơn Quí) Hữu Uy vệ Đại tướng quân dẫn binh chinh đông, thực chất là muốn xâm lược nước Cao Câu Ly. Trong cuộc viễn chinh này, quân sĩ nhà Ðường tử thương ở núi Ma Thiên Lãnh nhiều vô kể.

Chẳng những được nhắc đến trong sử liệu, núi Ma Thiên Lãnh còn xuất hiện trong các tác phẩm văn học. Trong tiểu thuyết cổ điển Trung Hoa “Tiết Nhơn Quí chinh đông”, bản dịch tiếng Việt của dịch giả Tô Chẩn, được đông đảo bạn đọc Việt Nam biết đến từ mấy chục năm trước, núi Ma Thiên Lãnh được miêu tả là “núi cao chót vót, bốn bề rậm rì, chỉ có một con đường độc đạo lên núi”. Từ chân núi nhìn lên thấy hiểm nguy rình rập, dễ thủ khó công, đây như một thành trì mà đem quân từ chân núi đánh lên giống như tự sát. Còn trong loại hình nghệ thuật cải lương ở miền Nam cũng có vở “Tiết Nhơn Quý phá Ma Thiên Lãnh”. 

Một số học giả cho rằng, từ sự kiện “Tiết Nhơn Quí chinh Đông” ấy, và những ảnh hưởng lâu dài của dòng chảy văn hóa, người đời sau thường dùng tên Ma Thiên Lãnh đặt cho những vùng sơn linh hiểm trở, thâm u, gắn với nhiều chiến trận khốc liệt. Đây cũng chính là lý do vì sao vùng Đông Nam Bộ, ngoài khu rừng trũng dưới chân núi Bà Đen còn có nhiều địa danh ở các tỉnh thành khác cùng chung cái tên Ma Thiên Lãnh.

Căn cứ cách mạng thời chiến

Tương truyền, vùng rừng núi Ma Thiên Lãnh chính là nơi Đức Ngài Huỳnh Công Giản rèn binh luyện sĩ để phòng giặc, giữ gìn cương thổ năm xưa. Thực tế ngày nay, cách thung lũng Ma Thiên Lãnh hơn 2km về phía Ðông, trên đường 785, có ngôi miếu thờ Quan Lớn Trà Vong - Huỳnh Công Giản. Ðây là một trong những ngôi miếu nổi tiếng nhất trong hàng chục ngôi miếu thờ ba anh em ngài trên đất Tây Ninh.

Theo một số sử liệu ghi chép về Quan lớn Trà Vong Huỳnh Công Giản (1722-1782). Theo đó, năm Kỷ Tỵ - 1749, triều đình Huế cử ba anh em nhà họ Huỳnh, đó là Huỳnh Công Giản, Huỳnh Công Thắng và Huỳnh Công Nghệ là các quan đại thần vào trấn nhậm vùng đất Tây Ninh. Ba ông đã cùng với đội binh mã của triều đình thực hiện cuộc Nam tiến, di dân khai hoang lập ấp và giữ gìn an ninh ở vùng đất biên cương.

Khi đến Tây Ninh, Huỳnh Công Giản đã sắp xếp mỗi người một khu vực. Huỳnh Công Giản ở cánh rừng Trà Vong, cách núi Bà Đen chừng hơn 20 dặm về hướng Bắc. Huỳnh Công Thắng và Huỳnh Công Nghệ trấn giữ các vùng đất phía Nam và phía Tây núi Bà Đen. Ở Trà Vong, Huỳnh Công Giản vừa quy dân lập ấp vừa xây thành đắp luỹ (thành Trà Vong) nhằm bảo vệ biên cương, bờ cõi. Huỳnh Công Giản cũng bí mật trấn giữ thung lũng Ma Thiên Lãnh để rèn luyện voi ngựa, binh sĩ và tích trữ lương thảo để đề phòng khi chiến sự.

Năm 1782, được tin tình báo là quân Chân Lạp chuẩn bị đánh ta, tướng Huỳnh Công Giản đã ra lệnh binh sĩ vào rừng đốn gỗ làm bờ thành, chặt tre, lồ ô làm chông. Ngoài việc củng cố bờ thành, tập luyện chiến đấu, Huỳnh Công Giản còn chuẩn bị dao, giáo, mác, cung tên và cho quân sĩ đi lấy dầu sơn rái về dự trữ trong lu.

Vào mùa xuân năm 1782, ngày 12 tháng 2 năm Nhâm Dần, quân Chân Lạp từ bên kia biên giới tràn sang đánh chiếm thành Trà Vong bằng chiến thuật biển người. Quân địch đông hơn gấp nhiều lần, bao vây bốn mặt thành nhưng Huỳnh Công Giản và các tướng sĩ đánh trả quyết liệt. Khi giặc tràn vào thành mà quân tiếp viện Huỳnh Công Nghệ lại chưa tới, sau nhiều lần tả xung hữu đột giữa vòng vây, Huỳnh Công Giản đã vung gươm tuẫn tiết, quyết không để rơi vào tay giặc.

Trong kháng chiến chống Mỹ, khu vực Ma Thiên Lãnh còn là địa bàn chiến đấu của Liên đội 7, do Đại uý Hoàng Thao, nguyên Chỉ huy trưởng Liên đội 7 làm chỉ huy, tiền thân là đơn vị Trinh sát A14. Nhiệm vụ của đơn vị là cắm chốt trên núi Bà Ðen, lập đài quan sát, theo dõi điều tra nắm mọi diễn biến và các hoạt động quân sự của địch khi vào cửa căn cứ địa R (Trung ương Cục miền Nam).

13 năm bám trụ trên núi Bà Đen, Liên đội 7 đã đánh 30 trận toàn thắng, giữ vững trận địa và tiêu diệt, làm bị thương gần 2.000 tên địch. Bắn rơi 8 máy bay trực thăng, phá huỷ 56 xe quân sự, trong đó có 28 xe tăng, 12 xe Zep, 15 xe GMC, 1 pháo 105 ly… Thu được nhiều vũ khí đạn dược và quân trang, quân dụng của địch. Với thành tích xuất sắc và những chiến công oanh liệt chiến đấu và chiến thắng quân Mỹ và tay sai, cuối năm 1972, Liên đội 7 đã được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT Nhân dân.

Liên đội 7 tiếp tục bám trụ núi Bà Đen, phát huy thành tích vẻ vang và thừa thắng tiến lên. Đơn vị đã phối hợp với Tiểu đoàn Trinh sát 47 điều tra nghiên cứu trận địa cụm chốt của đối phương trên đỉnh núi Bà Đen. Và đã cùng các đơn vị bạn tham chiến ác liệt 30 ngày đêm (6/12/1974 đến rạng sáng ngày 7/1/1975), tiêu diệt hoàn toàn cụm chốt của địch, giải phóng núi Bà Đen, góp phần cho chiến dịch tổng tiến công giải phóng miền Nam 30/4/1975.

Gia Nguyễn – Đại Chơn
Cùng chuyên mục
Hà Nội chuyện cũ, chuyện mới (Kỳ 8): Đằng sau mặt tiền các nhà phố cổ

Hà Nội chuyện cũ, chuyện mới (Kỳ 8): Đằng sau mặt tiền các nhà phố cổ

(PLVN) -  Lần trước tôi đã kể về sự “oai” khi có nhà ở phố cổ Hà Nội! Nhất là phố cổ bắt đầu từ chữ “Hàng”! Nhưng nếu có nhà ở Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Đường thì sự “oai” phải tăng gấp đôi, gấp ba! Mà lại nhà mặt phố, có cửa hàng ở các phố này thì sự “oai” phải … thôi rồi! Khỏi phải nói!

Đọc thêm

“Bật mí” chiến lược làm nên thành công của Acecook Việt Nam

“Bật mí” chiến lược làm nên thành công của Acecook Việt Nam
(PLVN) - Nhắc đến Acecook là nhắc đến một doanh nghiệp Nhật đã thành công trong việc định hình khẩu vị ăn mì của người Việt qua hương vị tôm chua cay. Đến nay, Acecook trở thành thương hiệu được tin dùng trong gần 30 năm hoạt động sản xuất, kinh doanh và luôn là đơn vị dẫn đầu thị trường mì ăn liền tại Việt Nam.

Ly kỳ truyền thuyết về bà thứ phi Phi Yến và hoàng tử Cải ở Côn Đảo

Ly kỳ truyền thuyết về bà thứ phi Phi Yến và hoàng tử Cải ở Côn Đảo
PLVN- Hàng trăm năm qua, người dân Côn Đảo (Bà Rịa – Vũng Tàu) vẫn lưu truyền truyền thuyết về bà Phi Yến và hoàng tử Cải, gắn liền 2 di tích miếu Bà An Hải và miếu Cậu. Họ cho rằng đó chính là nguồn gốc của câu ca dao “Gió đưa cây cải về trời, rau răm ở lại chịu lời đắng cay”. Truyền thuyết dân gian này dù tương phản với thực tế lịch sử nhưng điều thú vị là nó vẫn sống mãi theo thời gian.

Báo chí – Nhịp cầu nối những đảo xa

Báo chí – Nhịp cầu nối những đảo xa
(PLVN) - Hình ảnh những nhà báo vai ba lô, máy ảnh, máy quay hòa vào đoàn quân lên đường ra Trường Sa như nhắc nhớ đến một th ời đạn bom, cả nước cùng ra trận. Hơn thế nữa, đằng sau những trang viết là tình cảm sâu nặng của các nhà báo với những con người nơi đầu sóng.

Đại hội đồng cổ đông Hoàng Quân 2022: Thông qua kế hoạch phát hành hơn 100 triệu cổ phiếu

Đại hội đồng cổ đông Hoàng Quân 2022: Thông qua kế hoạch phát hành hơn 100 triệu cổ phiếu
(PLVN) - Ngày 18/6, Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) Công ty CP Tư vấn – Thương mại – Dịch vụ Địa ốc Hoàng Quân (HoSE: HQC) thông qua các báo cáo, tờ trình của Hội đồng quản trị (HĐQT), thông qua các kế hoạch kinh doanh. Đồng thời, phiên thảo luận nóng hơn bao giờ hết với những vấn đề thắc mắc của các cổ đông xung quanh việc phát hành 100 triệu cổ phiếu huy động 1.000 tỉ đồng.

Tăng trưởng xanh: Mục tiêu xuyên suốt của Thừa Thiên - Huế

Nhiều doanh nghiệp, nhà máy trên địa bàn Thừa Thiên- Huế đang áp dụng kỹ thuật công nghệ cao vào các hoạt động sản xuất.
(PLVN) - Hiện nay, Việt Nam cũng như nhiều nước trên thế giới đã đặt mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Trong xu thế đó, Thừa Thiên - Huế là một trong những tỉnh, thành đã bắt nhịp và đang tìm cách kết nối, hội tụ nguồn lực để thực hiện.

PGS.TS.BS Đậu Xuân Cảnh: Việt Nam và giấc mơ cường quốc về dược liệu

PGS.TS.BS Đậu Xuân Cảnh: Việt Nam và giấc mơ cường quốc về dược liệu
(PLVN) -  “Từ một nước thiếu lương thực, Việt Nam đã trở thành nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới, mang về hàng tỷ USD mỗi năm. Tương tự với cà phê, chúng ta cũng là nước sản xuất hàng đầu. Tôi mong muốn, trong tương lai không xa, Việt Nam sẽ trở thành một cường quốc về dược liệu. Những sản phẩm từ dược liệu cũng như nền Đông Y của chúng ta sẽ được cả thế giới biết đến và đón nhận”, Thầy thuốc Nhân dân, PGS TS BS Đậu Xuân Cảnh – Chủ tịch Hội Đông Y Việt Nam chia sẻ.

Hải Phòng: Chuyện cây đại di sản hơn 400 tuổi bên hồ An Biên

Hải Phòng: Chuyện cây đại di sản hơn 400 tuổi bên hồ An Biên
(PLVN) - Trải qua hơn 400 năm, cây đại vẫn uy nghi, xanh tốt và hoa lá quanh năm. Người dân ở đây xem cây đại như biểu tượng của làng mình! Trong những vui buồn, cưới hỏi, ra khơi thuở xưa, người làng đều có chút lễ ra trình “cụ”… Đó là cây đại di sản tại miếu cổ An Đà ở phường Đằng Giang, quận Ngô Quyền, TP Hải Phòng.

Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân Lý Sơn

Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân Lý Sơn
(PLVN) - “Cảnh sát biển đồng hành cùng ngư dân” là mô hình mang tính đặc thù riêng của lực lượng Cảnh sát biển, được triển khai từ năm 2017. Từ mô hình này, ngư dân không chỉ yên tâm phát triển kinh tế mà còn tích cực tham gia bảo vệ chủ quyền, gìn giữ an ninh, trật tự trên các vùng biển đảo của Tổ quốc.

Đại ca giang hồ được người Sài Gòn thờ cúng như Thành Hoàng

Đại ca giang hồ được người Sài Gòn thờ cúng như Thành Hoàng
(PLVN) - Đình làng xưa nay được biết đến là nơi thờ vị thần Thành Hoàng và những bậc tiền nhân có công lao với làng xã. Nhưng giữa đất Sài Gòn lại có một ngôi đình cổ xưa thờ một đại ca giang hồ. Ấy là đình Nhơn Hòa (phường Cầu Ông Lãnh, Quận 1, TP Hồ Chí Minh) - nơi thờ Cậu Hai Miên (tức Huỳnh Công Miên).

Bất động sản Đại An Lộc mạo danh công ty lớn dụ khách hàng mua đất?

Bất động sản Đại An Lộc mạo danh công ty lớn dụ khách hàng mua đất?
(PLVN) - “Công ty em là nhà phân phối duy nhất của tập đoàn Đại Phúc để bán các sản phẩm tại dự án Diên Hồng trên đường Nguyễn Văn Linh, Bình Chánh. Công ty em có dự án nằm liền kề, bên cạnh dự án Vạn Phúc City khoảng 600 nền, trong dự án có đầy đủ trường học, bệnh viện với giá khoảng 13 đến 15 triệu đồng 1 m ² …”. Đó là những lời khẳng định “mỹ miều” từ nhiều nhân viên bán hàng của Công ty CP Đầu tư Kinh doanh Bất động sản Đại An Lộc đóng tại đường Lam Sơn, quận Tân Bình, TP Hồ Chí Minh.

Chốn thâm sơn cùng cốc nơi Lý Quốc Sư từng tu tập

Chốn thâm sơn cùng cốc nơi Lý Quốc Sư từng tu tập
(PLVN) - Đó là hang Chùa Thượng ở xã Ngọc Lương (huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình) - một di tích, thắng cảnh đã được tỉnh Hòa Bình xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Tương truyền đây là nơi Lý Quốc Sư - tức ngài Không Lộ thiền sư, bậc đại danh y triều Lý đã từng tu tập, làm thuốc chữa khỏi bệnh cho Vua Lý và chữa bệnh giúp dân.

Ravi: Áp dụng tiêu chuẩn quốc tế trong phát triển nghỉ dưỡng xanh

Ravi: Áp dụng tiêu chuẩn quốc tế trong phát triển nghỉ dưỡng xanh
(PLVN) -  Gần 100% du khách trả lời mong muốn được nghỉ dưỡng tại những địa điểm lưu trú sinh thái và bền vững với môi trường tự nhiên ít nhất một lần. Đây là kết quả khảo sát được Công ty Du lịch Kỹ thuật số Booking.com thực hiện trực tuyến gần đây tại Việt Nam.

Từ bản quy hoạch “xanh” tới mô hình phát triển kinh tế bền vững của BIM Group tại Ninh Thuận

Từ bản quy hoạch “xanh” tới mô hình phát triển kinh tế bền vững của BIM Group tại Ninh Thuận
(PLVN) - Cam kết đạt mức thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam tại sự kiện COP26 là dấu mốc quan trọng về phát triển bền vững trong chiến lược vĩ mô của nước ta. Một trong những sự cụ thể hóa chính là bản Dự thảo Quy hoạch điện VIII (QHĐ8) đang trình chính phủ phê duyệt. Không đứng ngoài xu thế đó, từ năm 2006, BIM Group đã phát triển một tổ hợp kinh tế xanh tại Ninh Thuận và gặt hái được những kết quả nhất định. 

Đền thờ Trần Khánh Dư ở thương cảng Vân Đồn

Ngôi đền dựa lưng vào núi, mặt hướng ra biển, bốn bề bát ngát cây cối xanh tươi.
(PLVN)- Tại huyện Vân Đồn của tỉnh Quảng Ninh nơi gắn với những chiến công hiển hách của cuộc kháng chiến chống giặc Nguyên - Mông của dân tộc, có nhiều di tích lịch sử thờ Nhân Huệ Vương Trần Khánh Dư, trong đó đền thờ Trần Khánh Dư tại xã Hạ Long là một địa chỉ tâm linh đặc sắc. 

Những ngôi chùa kỳ lạ ở Thái Lan (Kỳ 10): Bí ẩn tượng Phật sư tử và kiệt tác văn học dân gian trên lá cọ

Chùa Phật sư tử lúc hoàng hôn.
(PLVN) - Với bức tượng Phật sư tử linh thiêng, chùa Wat Phra Singh là địa điểm tâm linh nổi tiếng được tôn sùng nhất nhì Chiang Mai. Ngôi chùa cũng là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc về vương quốc cổ Lanna, trong đó có truyền thuyết về Khun Chương, người anh hùng được ngợi ca trong nhiều kiệt tác văn học dân gian của Đông Nam Á...

Chuyện của trà (Kỳ 4): “Thánh trà” Lục Vũ và tác phẩm để đời

Bức tượng tái hiện lại cảnh Lục Vũ viết tác phẩm “Trà Kinh”.
(PLVN) - Lục Vũ là học giả uyên bác đời nhà Đường được biết với những đóng góp nổi bật nghiên cứu về trà đạo. Tiêu biểu như tác phẩm “Trà kinh” là bộ sách lý luận Trà học chuyên môn đầu tiên trên thế giới. Lục Vũ được người đời sau tôn lên là “Trà thánh”, ông là 1 trong 10 vị thánh trong lịch sử Trung Hoa.