Luyện chữ đẹp cấp tốc !

Nhìn vào lớp luyện chữ đẹp cảm giác như bước vào lớp học ngoại ngữ ở các trung tâm, bởi học sinh không đồng nhất về lứa tuổi. Đơn giản, vì các em đến học do nhu cầu tự nguyện. Trong cơ chế thị trường và vi tính phát triển, lý do gì khiến các phụ huynh phải cho con em mình học thêm cách viết chữ đẹp?.

Theo cô giáo Thuỷ (luyện chữ đẹp tại số 10 ngõ Lâm Tường), về cơ bản, học sinh được luyện lại từ đầu những nét cơ bản của chữ cái tiếng Việt, nhưng không tập trung phân tích nét, mà chỉ rõ kích cỡ từng con chữ: ví dụ, chữ b, gồm nét bụng trên cao 3 ly, nét xoắn cao 2 ly. Quan trọng nhất là cô chỉ cho học sinh cách nối nét giữa các chữ cái để viết thành chữ. Cô Thuỷ nhấn mạnh, đây là phần còn trốngggg trong phương pháp giảng dạy của giáo viên tiểu học. Chính nhờ được truyền đạt điều này, đa số em học tại những lớp luyện chữ đẹp có thể nhanh chóng nắm bắt cách viết mới, dễ dàng thể hiện những đoạn văn với nét viết mềm mại, đều đặn, đúng hàng lối. Cũng nhờ hoá giải được điều này, chỉ sau một khoá học kéo dài 12 ngày liên tục, nhiều em có chuyển biến rõ rệt về nét chữ. Chữ viết từ chỗ nghiêng ngả đã đều tăm tắp, nét chữ tròn, mềm, có độ bay. Cá biệt, những em vốn có chữ viết gốc (tạm coi là chữ viết trước khi tham gia lớp luyện chữ) tròn, đẹp, qua lớp luyện chữ có chữ viết đẹp mà mọi người gọi nôm na là đạt được mẫu chữ bằng khen.

Một trong những vấn đề khiến nhiều phụ huynh lo lắng là liệu sau khoá học, cùng với năm học mới và áp lực học hành, cường độ viết bài trên lớp nhiều, liệu có bao nhiêu em chữ thầy trả thầy? Cô Nguyễn Thị Thuỷ khẳng định, đối với những học sinh từ lớp 7 trở xuống, nếu đã qua lớp luyện chữ đẹp, bảo đảm chữ viết sẽ giữ được ổn định, bởi ở độ tuổi này, cường độ học tập chưa quá căng, học sinh chưa phải viết quá nhanh. Còn với học sinh từ lớp 7 trở lên, điều đó tuỳ thuộc ý chí các em, nhưng chắc chắn nếu có ý thức, chỉ một thời gian sau, khi chữ viết ổn định, các em vẫn có thể viết nhanh mà vẫn đẹp. Tuy vậy, chúng tôi cũng nhận thấy nỗi lo lắng của nhiều phụ huynh không phải không có cơ sở. Để có nét chữ đẹp và ổn định, các em rất cần thời gian dài luyện tập cùng với việc tăng dần cường độ học hành. Điều này rất thích hợp với việc được đào tạo bài bản từ cấp tiểu học. Còn kết quả luyện chữ đẹp cấp tốc có bền hay không, có lẽ còn chờ thời gian kiểm chứng.

Theo giảng viên Vũ Thu Hiền, khoa Tiểu học, Đại học Hải Phòng, hiện, bộ giáo trình chính thức dành cho các trường Sư phạm đào tạo giáo viên tiểu học (hệ Cao đẳng - hệ đào tạo giáo sinh theo quy định, sau khi tốt nghiệp giảng dạy ở bậc tiểu học) là giáo trình rèn kỹ năng sử dụng tiếng Việt. Tuy nhiên, trong cả quyển giáo trình này, phần trang bị kiến thức về rèn kỹ năng viết chữ có quá ít, chủ yếu giáo trình chỉ đưa ra mẫu chữ viết, giảng viên không có kiến thức chính thống về phương pháp để cung cấp cho giáo sinh ngoài mẫu chữ đó. Vì vậy, giáo sinh chỉ biết luyện chữ sao cho đúng mẫu và tự nghĩ phương pháp truyền đạt cho học sinh sau này. Tuy nhiên, mẫu chữ nêu trong giáo trình là mẫu chữ đã áp dụng từ lâu, nhiều chữ không còn phù hợp. Giáo trình rèn kỹ năng sử dụng tiếng Việt do Nhà xuất bản Giáo dục biên soạn, xuất bản năm 1997, tuy tái bản nhiều lần, nhưng nội dung chưa được sửa đổi, bổ sung; vẫn là giáo trình chính thức duy nhất cho hệ Cao đẳng đào tạo giáo viên tiểu học. Đây chính là vướng mắc trong giảng dạy của nhiều giảng viên khoa Tiểu học. Để cập nhật, các giảng viên khoa Tiểu học chỉ có thể chủ động tìm kiếm và giới thiệu với giáo sinh những mẫu chữ mới của phổ thông. Bên cạnh đó, phần lớn nội dung giáo trình tập trung phân tích nét của con chữ. Về lý thuyết, giáo sinh nắm rất chắc cấu tạo nét chữ, nhưng hoàn toàn không được trang bị phương pháp viết chữ và viết chữ đẹp. Do đó giáo sinh không được trang bị phương pháp thì không thể cung cấp phương pháp viết chữ đẹp cho học sinh. Học sinh không được cung cấp phương pháp viết nên chỉ thuần tuý tô lại chữ cho đúng mẫu. Rời mẫu, chữ đã xấu, khi liên kết các chữ cái thành chữ, thành câu, chữ càng bị xô lệch nhiều. Từ thực tế cho thấy muốn viết chữ đẹp phải có phương pháp đúng và phải luyện tập, việc viết chữ đều và đẹp hoàn toàn không phải do 'hoa tay' như nhiều người lầm tưởng.

Cần có sự quản lý

Nhìn quyển vở tập viết của con - kết quả sau 12 ngày đèn sách miệt mài, không ít cha mẹ phấn khởi, xuýt xoa: Chữ đẹp thế này, đến mình cũng không viết được! Xem ra cũng bõ khoản tiền đóng góp 350.000 đồng/khoá học (12 ngày liên tục, mỗi ngày 2 giờ). Nghe tổng thể có vẻ lớn, nhưng tính ra, một buổi học của con chỉ xêm xêm một buổi thuê gia sư, mà chắc gì chữ đẹp được thế. Chưa kể học phí bao gồm cả tiền mua vở kẻ nghiêng để tập viết chữ nghiêng, vở kẻ ô tập viết chữ đứng, giá 2.500 đồng/cuốn và bút mực mài ngòi giá 20.000 đồng/bút. Nói thế, nhưng nhiều phụ huynh vẫn ước sao mức học phí luyện chữ đẹp được thống nhất hơn, để vừa đáp ứng được nhu cầu học tập, phù hợp với túi tiền phụ huynh, vừa tạo ra mặt bằng luyện chữ đẹp thống nhất. Hiện, ngoài trung tâm do cô giáo Nguyễn Thị Thuỷ (Hà Nội) tổ chức, còn có lớp luyện chữ đẹp do một thầy giáo 70 tuổi, người Hà Nội, đã về hưu, xuống Hải Phòng thuê nhà tại Hồ Sen mở lớp luyện trong dịp hè, mức học phí đóng góp là 420.000 đồng/khoá học (cũng 12 ngày liên tục, tuy nhiên, hết khoá, học sinh nào chữ chưa đạt yêu cầu, thầy sẽ dạy tiếp một tuần nữa không thu học phí). Còn lớp luyện chữ đẹp, được xen kẽ với những lớp học thêm văn hoá khác, mở tại nhà số 4 phụ 44 ngõ 272 Đà Nẵng của cô giáo Thu (trường Nguyễn Trãi) đang thu mức 300.000 đồng/tháng (học buổi tối, 2 giờ/buổi). Lớp này học liên tục các tối trong cả tháng, không khống chế số buổi học/khoá, các em học đến khi nào viết được chữ đẹp thì thôi.

Cho dù chuyên nghiệp đến 4 ca/ngày như lớp luyện chữ của cô giáo Nguyễn Thị Thuỷ, nhưng tất cả cùng có điểm chung là tự phát. Trên tấm danh thiếp cô giáo Thuỷ đưa có ghi Trung tâm tư vấn và luyện viết chữ đẹp, địa chỉ 12E/62 Trần Quý Cáp, Văn Miếu, Đống Đa, Hà Nội, cùng lời giải thích cô là giáo viên tiểu học, tham gia Trung tâm này sau khi trải qua chương trình đào tạo viết chữ đẹp của thầy giáo nổi tiếng Nguyễn Đương Ánh, người từng được giới thiệu trong chương trình Người đương thờiiii, vì đã tạo ra cách mài bút mực để tạo ra nét thanh đậm khi viết, cũng như đã đào tạo nhiều thế hệ viết chữ đẹp. Tuy nhiên, giấy giới thiệu cũng như những tài liệu của Trung tâm tư vấn và luyện viết chữ thì cô giáo Thuỷ vội về Hải Phòng nên không mang theoooo. Cách thu học phí của các lớp luyện chữ cũng theo kiểu tiền trao, vào họcccc, không có hoá đơn thu tiền như các trung tâm giáo dục vẫn làm, đa phần chỉ là vào sổ, ghi danh. Số lượng học sinh cũng vậy, tùy theo việc đăng ký nhập học và khả năng trung tâm, nhiều thì 15-20 học sinh/lớp, ít thì 5-7 em.

Đến thời điểm này, lớp luyện chữ đẹp của cô giáo Thuỷ chỉ còn một cuaaaa học nữa (khai giảng ngày 18-8) là tạm dừng; cô lại về Hà Nội để bước vào năm học mới. Lớp học tại Hồ Sen cũng vừa dừng thu nạp học sinh. Chỉ còn lớp học của cô Thu vẫn kiên trì luyện từng nét chữ cho học sinh. Các thầy cô ở Hà Nội đều có lời hẹn đến hè năm sau lại xuống, bởi nhu cầu của phụ huynh học sinh còn rất nhiều. Không cứ các em học sinh, chúng tôi cũng từng nhận được lời nhắn của nhiều cụ già về hưu, nhờ hỏi hộ xem các thầy cô có nhận dạy người già không. Thật đáng mừng, trong bộn bề lo toan kinh tế thị trường vẫn có nhiều người nhận thức được tầm quan trọng của việc luyện nét chữ - nết người, mong muốn được khơi lại dòng chữ Việt bay bướm tài hoa mà cứng cáp, đều đặn một thời. Hy vọng việc luyện chữ mang lại những hữu ích trong rèn luyện lòng kiên trì, đức tính kiên nhẫn, chịu khó, chịu khổ, gắng vượt qua chính mình của mỗi học sinh.

Không thể phủ nhận lợi ích của những lớp luyện chữ đẹp cấp tốc trong việc đáp ứng nhu cầu học sinh, củng cố và nâng cao kết quả luyện chữ của giáo viên tiểu học. Nhưng các bậc cha mẹ học sinh mong mỏi được sự quản lý chính thức của ngành Giáo dục, để mỗi phụ huynh khi gửi con vào học không băn khoăn về phương pháp, e ngại có sự vênhhhh so với trường lớp chính quy, hay băn khoăn vì mức học phí mỗi trung tâm một khác. Và hơn hết liệu ngành Giáo dục có thể bồi dưỡng bù đắp thiếu hụt về phương pháp mà giáo trình học tập dành đào tạo giáo viên tiểu học còn chưa phù hợp như nêu trên, để giáo viên tiểu học nắm được và trực tiếp truyền đạt cho các em, như thế hiệu quả sẽ rộng khắp và bền vững hơn?.