Lưu tâm tiếng nói doanh nghiệp

DN muốn linh hoạt trong thanh toán, nhưng ngân hàng chỉ giao dịch trong giờ hành chính. Hình thức ngân hàng điện tử chưa phổ biến, chỉ có ở một số ngân hàng lớn, nên không phải DN nào (nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa) cũng tiếp cận được hình thức này. Đây là một điển hình của việc khi xây dựng chính sách không tham vấn ý kiến DN, nên vẫn còn ách tắc cho hoạt động của DN.

Phản biện chính sách, tăng tiếng nói hai chiều

Thực tế cần tăng cường sự hợp tác của các hiệp hội, mà điển hình là Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) với các cơ quan của Chính phủ, Quốc hội trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật. “Các DN, hiệp hội DN cũng phải được tham gia mạnh mẽ hơn để có đầy đủ ý kiến phản hồi cũng như ý kiến các chuyên gia để có được góc nhìn khoa học với những vấn đề liên quan đến DN”- TS Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đề xuất.

Các ban soạn thảo cũng mở rộng sự tham gia của các thành phần, theo ông Trần Hữu Huỳnh, Trưởng Ban Pháp chế VCCI, nên mở rộng các nhóm xung đột lợi ích vào ban soạn thảo ngay từ đầu để bảo đảm có sự phản biện tốt, tránh trường hợp chính sách ban hành rồi lại “vỡ” ra nhiều điểm không phù hợp.

Nhưng không phải DN nào cũng mạnh và có tiếng nói trong cộng đồng. Vì thế, nhiều ý kiến cho rằng, nên lưu ý đến ý kiến của các DN nhỏ hơn nữa.

Theo ông Lưu Hoài Nam - Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Công Thương), số lượng DN nhỏ và vừa rất nhiều, nhưng thực tế họ ít đưa ra được tiếng nói của mình. Tại các buổi hội thảo chỉ mới tập trung được các Hiệp hội, các tổ chức, doanh nghiệp lớn, còn DN nhỏ lại ít khi có mặt, nên rất khó khăn để thu thập ý kiến. Bởi thế, dễ có tình trạng chính sách đi ngược lại thực tế.

Ông Vũ Viết Ngoạn - Phó chủ nhiệm Uỷ ban kinh tế Quốc hội cho rằng, VCCI nên là đầu mối và “bộ lọc” những ý kiến của DN để những đề xuất đưa ra được tập trung. “Chúng tôi rất muốn nhận được ý kiến phản hồi của doanh nghiệp về chính sách kích cầu, thuế, tỷ giá. Uỷ ban kinh tế của Quốc hội đang xây dựng một chương trình để làm thế nào DN có thể tham gia vào quá trình xây dựng chính sách và hoạch định chính sách một cách tốt nhất. Sắp tới sẽ có văn bản thoả thuận hợp tác với VCCI để tạo thành một kênh cho DN tham gia. Nội dung tham gia là toàn bộ những khó khăn và đưa ra những kiến nghị, những bất cập cần sửa đổi trong văn bản pháp luật”.

Chính phủ đang xem xét vai trò của các tập đoàn kinh tế Nhà nước, đánh giá vai trò của DN ngoài quốc doanh. Doanh nghiệp quốc doanh của Việt Nam đã lớn lên rất nhiều, có vị trí quan trọng trong giai đoạn mới hiện nay, do đó, cần phải nhìn nhận ở một khía cạnh mới. “Uỷ ban kinh tế Quốc hội đang làm điều tra và mong muốn nhận được ý kiến của các doanh nghiệp về những vấn đề này”- ông Ngoạn nói.

Nói đi cũng phải nói lại, bản thân các DN cũng phải tham gia mạnh mẽ hơn vào quá trình xây dựng những chính sách liên quan đến mình. Ông Trần Hữu Huỳnh thừa nhận có một số DN mong muốn, đi tiên phong trong việc tham gia xây dựng chính sách. Nhưng nếu nhìn nhận như là cơ hội đầu tư thì không, mà lại coi đó là việc của các cơ quan nhà nước.

Cải tiến cách làm

Về vấn đề tham vấn ý kiến của cộng đồng DN khi xây dựng các chính sách kinh tế - xã hội, theo Luật gia Vũ Xuân Tiền, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tư vấn quản lý và đào tạo VFAM Việt Nam, để nâng cao hơn nữa vai trò của VCCI trong việc tham gia xây dựng các chính sách, cần duy trì sự hoạt động và cải tiến nội dung của trang web: vibonline.com.vn. Nên mở thêm chuyên mục “Đối thoại” để góp ý, phản biện của cộng đồng doanh nghiệp và doanh nhân có thể đối thoại với cơ quan chủ trì soạn thảo thông qua công cụ này.

Nhiếu ý kiến nhấn mạnh đến việc nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động của nhóm chuyên gia trong việc hỗ trợ VCCI phân loại các ý kiến góp ý; tham gia các cuộc đối thoại trực tiếp... VCCI cần tổ chức các cuộc gặp trực tiếp giữa đại diện cộng đồng doanh nghiệp, nhóm chuyên gia của VCCI với Ban soạn thảo dự án luật, pháp lệnh, nghị định trước và trong các kỳ họp quốc hội để có được sự tiếp thu tốt nhất.

Trang web www.vibonline.com.vn là kênh thông tin phù hợp với điều kiện hiện nay, nhưng chỉ dành cho “cư dân mạng”. Nếu các vị giám đốc không sử dụng công cụ này thì sẽ hạn chế rất nhiều. PGS TS Phạm Duy Nghĩa, Đại học Quốc gia Hà Nội đề xuất nên đa dạng hoá truyền thông để đưa thông tin này đi càng xa càng tốt, diễn đàn để các chuyên gia, doanh nghiệp, luật sư thông qua bình luận đưa ra các sáng kiến hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Quảng Hà