Lưu giữ và phát triển nghề truyền thống

Năm 2007, công ty đạt kim ngạch xuất khẩu 100 nghìn USD, tăng gấp gần 3 lần các năm trước và mở rộng thị trường sang cỏc nước Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản... Chị là Hoàng Thị Phương Anh, nữ giám đốc Công ty cổ phần An Huy tại xã An Đồng (An Dương) .

Phải nhiều lần hẹn tôi mới gặp được chị bởi chị quá bận rộn, từ việc sáng tạo mẫu sản phẩm đến việc tìm và ký kết hợp đồng, tổ chức sản xuất, học hỏi kinh nghiệm...Tỷ tê chuyện trò cùng chị tôi mới hiểu vì sao chị lại theo đuổi nghề thủ công mỹ nghệ. Chị tâm sự: “Ngày tôi còn nhỏ, vài lần quan sát mẹ và chị gái đan len, móc chỉ, thêu những đồ dùng cho gia đình tôi thấy thinh thích và bắt chước làm bằng được. Khi đã làm chủ kỹ thuật, tôi mày mò, làm những đồ dùng theo trí tưởng tượng của mình chứ không dập khuôn theo các mẫu của mẹ và chị gái. Có hôm say sưa với công việc đan lát, tôi quên cả việc chính của mình”.

Vào những ngày đặc biệt như 8-3, quà tặng chị dành tặng người thân và bạn bè thường là những sản phẩm do chính tay chị làm. Chị có duyên với nghề thủ công mỹ nghệ nên làm việc tại đơn vị nào chị cũng được phân công đảm nhiệm mảng công việc liên quan đến nghề này. Năm 1994, chồng chị không may bị tai nạn, chị đành thôi việc ở nhà để phụ giúp gia đình và tìm hướng lập nghiệp mới.

 "Vươn ra phát triển kinh tế tư nhân không phải chuyện đơn giản vì bản thân không có vốn đầu tư và thiếu mặt bằng sản xuất. Bởi vậy, ban đầu tôi phải chọn cách vừa dạy nghề vừa sản xuất. Hằng ngày, sau khi sắp xếp phù hợp việc gia đình, tôi đến nhà những người thân quen để truyền nghề cho họ và giúp họ làm một số mặt hàng theo mẫu tôi thiết kế, sau đó lại tìm cách để sản phẩm được xuất khẩu ra nước ngoài.- Chị Phương Anh bộc bạch.

Chị kể: “Trước đây, gia đình tôi chỉ có một gian tập thể nhỏ bé trên gác hai ở phố Cát Dài, mỗi lần nghiệm thu sản phẩm để xuất khẩu phải thả dây ròng rọc từ trên tầng xuống xe tải”. Tự vươn ra sản xuất, kinh doanh nghề thủ công mỹ nghệ được một thời gian chị lại gặp khó khăn khi hàng thủ công mỹ nghệ không còn chỗ đứng trên thị trường Đông Âu. Chị xác định đó cũng là khó khăn chung của nhiều người, nhiều đơn vị sản xuất kinh doanh hàng thủ công mỹ nghệ chứ không riêng  gia đình chị. Vì vậy, mặc dù sản xuất cầm chừng nhưng chị vẫn hy vọng sẽ có luồng gió mới vực dậy nghề thủ công truyền thống. Quả thật sau một thời gian lao đao vì thiếu thị trường, nghề này dần lấy lại được vị thế.

Chị Phương Anh cho biết: "Hàng thủ công mỹ nghệ hiện nay đa dạng về mẫu mã, chủng loại nên người sản xuất phải không ngừng sáng tạo mới có thể cạnh tranh được”. Bởi vậy chị dành nhiều thời gian thiết kế mẫu sản phẩm mới. Chị không ngần ngại tìm về các làng quê xa như Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, Thủy Nguyên để dạy nghề, giúp chị em sản xuất sản phẩm.

 Mỗi năm chị Phương Anh thiết kế và đưa vào sản xuất hàng trăm mẫu sản phẩm, từ đan len, thêu, móc chỉ. Sản phẩm của Công ty An Huy mà chị làm giám đốc từng tham gia nhiều hội chợ trong nước, quốc tế và đoạt được các giải cao như giải thưởng sáng tạo kiểu dáng sản phẩm cho sản phẩm túi xách, túi vẩy cá; một số sản phẩm lọt vào chung khảo cuộc thi tại Hội chợ hàng nghề thủ công mỹ nghệ toàn quốc như túi kim xa, túi kết hoa cúc chìm, làn hoa... Nhưng điều khiến chị vui và  tâm đắc nhất là góp phần tạo điều kiện để nhiều chị em, nhất là những người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ở nội thành và ngoại thành có thêm thu nhập và tự nuôi sống bản thân. Chị Trần Thị Tín ở phường Đông Khê tâm sự : “Tôi không may mắn như nhiều phụ nữ khác, khi sinh ra bị dị tật bẩm sinh không làm được việc gì, sống phụ thuộc vào gia đình, nhưng được chị Phương Anh giúp đỡ, dạy nghề rồi tạo việc làm bây giờ mỗi ngày tôi cũng kiếm được 20- 30 nghìn đồng đủ nuôi sống bản thân”.

“Niềm vui của chị Tín cũng như nhiều chị em khác khi được tạo việc làm chính là nguồn động viên, cổ vũ để tôi tiếp tục gắn bó, phát triển nghề thủ công mỹ nghệ nhằm khẳng định sự tài hoa, khéo léo của phụ nữ Việt Nam nói chung và Hải Phòng nói riêng khi các sản phẩm này được xuất khẩu đến với người tiêu dùng quốc tế”.- Chị Phương Anh tâm sự.

Bài và ảnh: Hải An