Lung linh các khu đô thị bên sông

Những công trình kiến trúc và những dòng sông như báu vật của thiên nhiên ban tặng mà từ lâu đã là niềm tự hào, là hình ảnh thân  thiết đối với người dân thành phố. Đó là kết quả những mối quan hệ tổng hòa về kinh tế, xã hội và nhân văn,  cũng như qua những lần điều chỉnh quy hoạch đô thị Hải Phòng. Tuy nhiên, để Hải Phòng có một dáng vóc đô thị vừa  hiện đại, vừa giữ được bản sắc riêng như cây xanh, mặt nước và những dòng sông, những năm gần đây, các nhà quản lý, giới chuyên môn quan tâm đưa ra những ý tưởng về kiến trúc cảnh quan đô thị Hải Phòng.

Năm 2006, 2 đồ án thiết kế của nhà tư vấn thiết kế Nhật Bản-Công ty Nikken Sekkei Civil và Tập đoàn Nikken Sekkei Engneering đoạt giải A tại cuộc thi  tuyển chọn phương án quy hoạch chi tiết và ý tưởng thiết kế đô thị dọc sông Lạch Tray và bờ nam sông Cấm, do UBND thành phố tổ chức, hứa hẹn mở ra những hy vọng tươi sáng ở lĩnh vực kiến trúc cảnh quan đô thị Hải Phòng. Đó là một đô thị khởi động từ phía những dòng sông hài hòa về cảnh quan môi trường mà không mất đi các giá trị văn hóa, lịch sử.

Đồ án thiết kế đô thị dọc sông Lạch Tray ( đoạn từ cầu An Đồng đến Cầu Rào) là đồ án có những ưu thế nổi trội về sự kết hợp giữa tính truyền thống và hiện đại. Theo đồ án này phác thảo, hình ảnh về một thành phố Hải Phòng đến năm 2020 với dòng sông Lạch Tray được xác định là một trong những nguồn tài nguyên tạo ra phong cách riêng của thành phố, gần đó là dòng sông Cấm, núi Kiến An. Dòng sông  Lạch Tray chính là một trục đại lộ nước của đô thị. Và việc trung tâm thành phố mở rộng về hướng nam dòng sông này sẽ tạo ra cầu nối giữa mạng lưới cây xanh với mạng lưới mặt nước. Điều đó tạo cho thành phố một cấu trúc liên tục và thống nhất. Bên cạnh đó, để cải tạo không gian thành phố, thúc đẩy sự giao lưu giữa những phần bị chia cắt và bảo tồn tính đa dạng sinh thái trên toàn vùng, việc cải tạo mạng lưới cây xanh mặt nước, xây dựng hệ thống trục môi trường cảnh quan quy mô từ nhỏ đến lớn bên cạnh việc xây dựng hệ thống cảnh quan đô thị khoa học, hài hoà được đặt lên hàng đầu. Đối với khu vực ven sông Lạch Tray, nhằm nâng cao tính năng động của khu vực và bảo đảm tính liên tục của cảnh quan chung, đồ án đề xuất xây dựng hệ thống công trình ven sông, hệ thống đường dành cho người đi bộ và hệ thống cây xanh mặt nước tiếp nối liên tục. Đồng thời, bố trí các quán cà-phê, cửa hàng..., ở hai bên là đường tản bộ, tạo nên một không gian nơi người dân có thể tiến hành nhiều hoạt động như nghỉ ngơi, thư giãn. Ở khu vực nhà ga cho giao thông đường thuỷ, xây dựng các đường dốc thoải, làm nổi bật yếu tố cảnh quan ven mặt nước, tạo nên những điểm nối giao thông thống nhất trong cảnh quan và tạo cảm giác dễ chịu cho người sử dụng. Về phía sông Lạch Tray, hạn chế tối đa tác động của con người vào điều kiện tự nhiên của con sông, hơn thế tận dụng chính những điều kiện tự nhiên đó để thiết kế các đường tản bộ ven sông và các khu vui chơi giải trí phục vụ người dân.

Đường vào thành phố Cảng

Nhìn từ khu vực ven sông, cảnh quan núi Kiến An như là biểu tượng cho cảnh quan thành phố. Những trục môi trường cảnh quan trong đồ án quy hoạch sẽ  là nơi nghỉ ngơi, thư giãn vui chơi, trở thành một bộ phận không thể tách rời trong đời sống người dân thành phố.

 Đối với đồ án ý tưởng thiết kế đô thị bờ Nam sông Cấm, sông Cấm trong tương lai cũng là trục cảnh quan du lịch-vận tải quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển thành phố, theo hướng phát huy thế mạnh của dòng sông, xây dựng không gian sống gần gũi với con người và phù hợp với quy hoạch chung của thành phố. Từ ý tưởng thiết kế  “Xây dựng khu đô thị phức hợp ven mặt nước với sự kết hợp thống nhất giữa đô thị và sông là biểu tượng phát triển của thành phố du lịch quốc tế Hải Phòng”, vấn đề đặt lên hàng đầu là xây dựng khu đô thị ven mặt nước năng động, kết hợp thống nhất giữa đô thị và sông bằng việc xây dựng không gian đô thị gần gũi với cảnh quan sông Cấm, với các hạng mục công trình như : cảng hành khách, khu công nghiệp, khu hành chính văn phòng, khu vui chơi giải trí. Bên cạnh đó, xây dựng diện mạo của một thành phố du lịch quốc tế, với quảng trường Hồ Chí Minh-trung tâm của đô thị quy hoạch, bảo tồn các công trình kiến trúc có giá trị lịch sử, xây dựng các đầu mối giao thông, xây dựng không gian đô thị từ Cảng hành khách quốc tế Hải Phòng tới khu vực trung tâm thành phố, xây dựng hệ thống tàu điện ngầm, xây dựng hệ thống giao thông đường thủy nối với sông Lạch Tray...Điều này sẽ chi phối việc quy hoạch phân vùng chức năng, với 5 trục chính gồm : trục sông Cấm (có ý nghĩa quan trọng đối với cảnh quan, du lịch, vận tải); trục lịch sử phát triển đô thị (trục bắt đầu từ Nhà hát thành phố qua Quảng trường Hồ Chí Minh đến khu trung tâm đô thị mới ); trục cây xanh mặt nước(trục kết nối sông Cấm và sông Lạch Tray, đưa không gian sông vào không gian đô thị); trục giao thông quốc tế và trục kết nối trong đô thị...Từ đó góp phần xây dựng thành phố Hải Phòng trở thành một đô thị phát triển bền vững và thanh lịch.

Quốc Khánh