Luật Thủ đô (sửa đổi): Phát triển giáo dục Thủ đô theo hướng hiện đại, chất lượng cao và hội nhập quốc tế

Tại dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), nội dung về phát triển giáo dục, đào tạo tại Điều 16. Theo đó, HĐND Thành phố quy định cơ chế quản lý, cơ chế tài chính của cơ sở giáo dục nhiều cấp học, cơ sở giáo dục chất lượng cao, cơ sở thực hiện liên kết giáo dục và các mô hình trường tiên tiến, hiện đại; chính sách cấp học bổng, cơ chế khuyến khích, hỗ trợ học sinh, sinh viên, giáo viên, giảng viên đi học tập, nghiên cứu, thỉnh giảng ở các cơ sở giáo dục của nước ngoài trong các lĩnh vực, ngành trọng điểm.

UBND Thành phố có thẩm quyền quy định việc thực hiện liên kết giáo dục giữa cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập, tư thục trên địa bàn Thành phố với các cơ sở giáo dục nước ngoài.

Cùng với đó là điều chỉnh, bổ sung chương trình giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông bảo đảm yêu cầu về mục tiêu giáo dục, phẩm chất, năng lực của học sinh cần đạt được và nội dung giáo dục bắt buộc của chương trình giáo dục mầm non, chương trình giáo dục phổ thông quốc gia.

Ban hành chương trình giáo dục phổ thông đối với cơ sở giáo dục nhiều cấp học, cơ sở giáo dục chất lượng cao, cơ sở thực hiện liên kết giáo dục và các mô hình trường tiên tiến, hiện đại phù hợp với mục tiêu phát triển giáo dục của Thủ đô và yêu cầu về mục tiêu giáo dục, phẩm chất và năng lực của học sinh cần đạt được, nội dung giáo dục bắt buộc của chương trình giáo dục phổ thông quốc gia.

Quy định tiêu chí, điều kiện về cơ sở vật chất, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, chương trình giảng dạy, phương pháp giảng dạy và dịch vụ giáo dục đối với cơ sở giáo dục quy định tại điểm a khoản 1 Điều này.

Dự thảo Luật cũng quy định, căn cứ quy định về trình tự, thủ tục của UBND Thành phố, Chủ tịch UBND Thành phố có thẩm quyền quyết định thành lập, chia tách, sáp nhập, giải thể, đổi tên, cấp phép hoạt động trường đại học công lập, cao đẳng công lập do Thành phố quản lý; cho phép thành lập, chia tách, sáp nhập, giải thể, đổi tên, cấp phép hoạt động trường đại học tư thục, cao đẳng tư thục trên địa bàn Thành phố; cho phép thành lập, chia tách, sáp nhập, giải thể, đổi tên, cấp phép hoạt động đối với trường đại học, cao đẳng có vốn đầu tư nước ngoài, liên kết đào tạo với cơ sở nước ngoài sau khi có ý kiến của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Theo đại biểu Trần Thị Vân (đoàn Bắc Ninh), nếu Điều 22 của Luật Thủ đô hiện hành chỉ tập trung vào cơ chế tài chính, chính sách hỗ trợ học phí đối với cơ sở giáo dục công lập, thì Điều 16 tại dự thảo Luật đã mở rộng phạm vi điều chỉnh theo hướng không dừng lại ở cơ chế tài chính mà bao quát từ mô hình tổ chức, cơ chế quản lý chương trình đào tạo đến chính sách phát triển nguồn nhân lực.

Đánh giá cao quy định như vậy, đại biểu nhấn mạnh, phát triển giáo dục trong bối cảnh mới không thể chỉ dựa vào chính sách tài chính mà còn cần một hệ thống chính sách đồng bộ bao gồm quản trị, chương trình đào tạo, nhân lực và hội nhập quốc tế.

Đáng lưu ý, Điều 16 dự thảo Luật đã trao quyền chủ động cho HĐND TP Hà Nội trong việc quy định cơ chế quản lý, cơ chế tài chính đối với các cơ sở giáo dục nhiều cấp học, cơ sở giáo dục chất lượng cao và cơ sở thực hiện liên kết giáo dục và các mô hình trường tiên tiến hiện đại.

Đại biểu Trần Thị Vân nhận định, chính sách trên đã được tiếp cận theo hướng bao quát hơn, phù hợp với thực tiễn phát triển đa dạng các loại hình giáo dục và xu thế xã hội hóa giáo dục.

Điều này sẽ tạo điều kiện để thủ đô chủ động xây dựng các mô hình giáo dục tiên tiến, nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời bảo đảm tính linh hoạt trong tổ chức và vận hành hệ thống giáo dục.

Bên cạnh đó, việc bổ sung chính sách học bổng, cơ chế khuyến khích và hỗ trợ học sinh, sinh viên, giáo viên, giảng viên đi học tập, nghiên cứu thỉnh giảng tại các cơ sở giáo dục nước ngoài trong các lĩnh vực và ngành trọng điểm đã thể hiện được tầm nhìn dài hạn và tư duy hội nhập quốc tế.

“Quy định này không chỉ tạo điều kiện để tiếp cận tri thức tiên tiến của thế giới mà còn góp phần trực tiếp vào việc xây dựng nguồn nhân lực giáo dục cho Thủ đô, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển kinh tế tri thức”, đại biểu Trần Thị Vân nói.

Song, đại biểu cũng cho rằng, đối với thẩm quyền điều chỉnh, bổ sung chương trình giáo dục của Thành phố, cần làm rõ giới hạn và nguyên tắc phối hợp với các cơ quan của Trung ương để vừa bảo đảm tính linh hoạt vừa giữ được tính thống nhất của hệ thống giáo dục quốc dân.

Đồng thời, cũng cần tránh việc “giao quyền nhưng không triệt để", vẫn phải xin ý kiến chấp thuận của các cơ quan Trung ương, gây khó khăn cho địa phương trong triển khai thực hiện.

Cùng với đó, đại biểu đề nghị, chính sách hỗ trợ học tập, đào tạo ở nước ngoài cần gắn chặt với cơ chế ràng buộc trách nhiệm, cam kết phục vụ và cơ chế đánh giá hiệu quả sau đào tạo nhằm tránh thất thoát nguồn nhân lực, bảo đảm đầu tư có hiệu quả.

Đồng quan điểm, đại biểu Phan Thị Thuỳ Linh (đoàn Thanh Hoá) cũng bày tỏ cơ bản tán thành với quy định cho phép Thủ đô “Điều chỉnh, bổ sung chương trình giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông bảo đảm yêu cầu về mục tiêu giáo dục, phẩm chất, năng lực của học sinh cần đạt được và nội dung giáo dục bắt buộc của chương trình giáo dục mầm non, chương trình giáo dục phổ thông quốc gia” nhằm đáp ứng mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân lực sáng tạo cho Thủ đô.

Song, đại biểu Phan Thị Thuỳ Linh đề nghị quy định giới hạn cụ thể trong việc “điều chỉnh, bổ sung chương trình giáo dục” để không làm thay đổi khung chương trình chung của quốc gia.